De Stille Week of Goede Week: dag voor dag door de lijdensweek
Volg de laatste week van Jezus' aardse leven, van de intocht in Jeruzalem op Palmzondag tot de opstanding op Paaszondag. Bij elke dag vindt u bijbellezingen, achtergrond en een overdenking.
Stille Week en Pasen 2027: 21 maart t/m 29 maart
De Stille Week 2027 loopt van Palmzondag 21 maart tot en met Stille Zaterdag 27 maart; Pasen volgt op zondag 28 maart.
De Stille Week, in Vlaanderen meestal Goede Week genoemd en ook bekend als Heilige Week of lijdensweek, is de belangrijkste week in het kerkelijk jaar. In deze week volgen we Jezus op Zijn weg naar het kruis en het lege graf. Van de jubel bij de intocht in Jeruzalem, via het verraad, het verhoor en de kruisiging, tot de stille rouw van de sabbat en de overweldigende vreugde van de opstandingsmorgen.
Onderstaande gids biedt voor elke dag bijbellezingen, een samenvatting van de gebeurtenissen, een korte overdenking en een vraag ter bezinning. U kunt deze gids gebruiken voor persoonlijke stille tijd, als gezin, of in een bijbelstudiegroep. Wilt u de week liever stap voor stap meelezen, dan kunt u het leesplan voor de Stille Week volgen. Persoonlijke overdenkingen per dag staan in het blog de Stille Week dag voor dag, en verzen over het kruis bij de bijbelteksten voor de lijdenstijd.
Wat is de Stille Week?
De Stille Week is de week vóór Pasen waarin christenen het lijden, sterven en opstaan van Jezus Christus herdenken. Zij begint op Palmzondag met de intocht in Jeruzalem en eindigt op de paasmorgen bij het lege graf. Daartussen liggen de tempelreiniging, het Laatste Avondmaal op Witte Donderdag, de kruisiging op Goede Vrijdag en de grafrust van Stille Zaterdag.
De naam verwijst naar het sobere karakter van deze dagen. In veel kerken zwijgen vanaf Witte Donderdag de klokken en het orgel, verdwijnen bloemen en versiering uit de kerkzaal en wordt de liturgie teruggebracht tot lezing, stilte en gebed. Die stilte is geen rouwvertoon maar ruimte: wie minder hoort, hoort het lijdensverhaal scherper. Op de paasmorgen keert alles in één keer terug. In Vlaanderen zegt men dat de klokken vanaf Witte Donderdag "naar Rome vliegen" en met Pasen terugkomen met paaseieren voor de kinderen: een volksverhaal voor kinderen, dat wel laat merken hoe opvallend die stilte is.
De Stille Week zelf telt zeven dagen, van Palmzondag tot en met Stille Zaterdag; op de paasmorgen mondt zij uit in Pasen. Wie Eerste Paasdag meerekent, komt op acht dagen. Tweede Paasdag hoort er niet meer bij, maar omdat het in Nederland en België een vrije dag is, loopt de gids hieronder door tot en met de Emmaüsgangers. De drie dagen van de avond van Witte Donderdag tot en met Paaszondag vormen een eigen geheel, dat in de rooms-katholieke traditie het Paastriduüm (Triduum Paschale) heet: de drie heilige dagen.
Stille Week, Goede Week of lijdensweek: waar komen de namen vandaan?
Stille Week, Goede Week, Heilige Week en lijdensweek zijn vier namen voor dezelfde week. Welke naam u hoort, hangt vooral af van de kerkelijke traditie waarin u staat, niet van een verschil in inhoud.
Lijdensweek benoemt waar het in deze dagen om gaat: het lijden van Christus. Het woord hoort bij de lijdenstijd of veertigdagentijd die op Aswoensdag begint. De lijdensweek is daarvan de laatste en dichtst bezette week: waar de weken ervoor één lijdensevangelie per zondag lezen, volgt de lijdensweek de gebeurtenissen dag voor dag. In protestantse kerken is "lijdensweek" daardoor vooral een leesterm; de zondagen ervoor heten in veel gemeenten "lijdenszondagen".
Goede Week (Latijn Hebdomada Sancta) is de gangbare naam in de rooms-katholieke kerk en daarmee ook in Vlaanderen. Het woord "goede" heeft daarin de oudere betekenis van "heilig", dezelfde die doorklinkt in Goede Vrijdag. Niet de dag zelf is goed; goed is wat er op die dag gebeurde. Heilige Week is de letterlijke vertaling van dezelfde Latijnse naam en komt vooral in liturgische teksten voor.
Stille Week is de naam die in Nederlandse protestantse kringen het meest gebruikt wordt en die naar de sobere liturgie van deze dagen verwijst. Andere talen kiezen weer een ander accent: het Duits spreekt van Karwoche en Karfreitag, naar het oude woord kara dat "klacht" of "rouw" betekent, en het Engels van Holy Week.
De Stille Week per jaar
De Stille Week heeft geen vaste datum. Alle dagen hangen aan Eerste Paasdag, en die valt op de eerste zondag na de eerste kerkelijke volle maan op of na 21 maart. Daardoor schuift de hele week per jaar mee, ergens tussen half maart en eind april. De tabel hieronder zet de kerndagen per jaar op een rij.
| Jaar | Palmzondag | Witte Donderdag | Goede Vrijdag | Stille Zaterdag | Eerste Paasdag |
|---|---|---|---|---|---|
| 2023 | 2 april | 6 april | 7 april | 8 april | 9 april |
| 2024 | 24 maart | 28 maart | 29 maart | 30 maart | 31 maart |
| 2025 | 13 april | 17 april | 18 april | 19 april | 20 april |
| 2026 | 29 maart | 2 april | 3 april | 4 april | 5 april |
| 2027 | 21 maart | 25 maart | 26 maart | 27 maart | 28 maart |
| 2028 | 9 april | 13 april | 14 april | 15 april | 16 april |
| 2029 | 25 maart | 29 maart | 30 maart | 31 maart | 1 april |
| 2030 | 14 april | 18 april | 19 april | 20 april | 21 april |
Wie de paasdatum kent, rekent de rest zelf uit: Palmzondag valt zeven dagen eerder, Witte Donderdag drie, Goede Vrijdag twee en Stille Zaterdag één. In 2027 is Witte Donderdag dus donderdag 25 maart en Goede Vrijdag vrijdag 26 maart. De datums in deze tabel worden bij elke build opnieuw berekend en verouderen niet.
Palmzondag
21 maart 2027
Wat gebeurt er?
Jezus rijdt Jeruzalem binnen op een ezelsveulen. De menigte ontvangt Hem als de beloofde Messias en legt palmtakken en mantels op de weg. Zij roepen: "Hosanna den Zone Davids! Gezegend is Hij, Die komt in den Naam des Heeren!" (Mattheüs 21:9). Maar achter de vreugde schuilt al de schaduw van het lijden dat komen gaat.
Over de intocht, de palmtakken en Palmpasen leest u meer op de pagina over Palmzondag.
Bijbellezingen
- De intocht in Jeruzalem (Mattheüs 21:1-11)
- De profetie van de nederige Koning (Zacharia 9:9)
- De steen die de bouwlieden verwierpen (Psalm 118:22-29)
Overdenking
Het volk verwachtte een politieke bevrijder, maar Jezus kwam op een ezel, als de nederige Koning uit Zacharia 9:9, niet op het paard van de oorlog. Zijn koningschap is van een andere orde. Hij heerst niet door macht, maar door liefde en zelfopoffering.
Vraag ter bezinning
Hoe beïnvloedt het beeld van Jezus als vredevorst uw verwachtingen van Hem?
Stille Maandag
22 maart 2027
Wat gebeurt er?
Jezus reinigt de tempel door de tafels van de geldwisselaars om te keren en de handelaren te verdrijven. "Mijn huis zal een huis des gebeds genaamd worden allen volken? Maar gij hebt dat tot een kuil der moordenaren gemaakt" (Markus 11:17). Hij geneest blinden en kreupelen in de tempel.
Bijbellezingen
- De tempelreiniging (Mattheüs 21:12-17)
- Het huis van gebed voor alle volken (Jesaja 56:7)
- De tempelreiniging volgens Markus (Markus 11:15-19)
Overdenking
De tempelreiniging laat zien dat het God ernst is met oprechte aanbidding. De tempel was verworden tot een plek van commercie. Jezus herstelt de oorspronkelijke bedoeling: een ontmoetingsplaats tussen God en mens.
Vraag ter bezinning
Zijn er gebieden in uw leven waar het geestelijke verdrongen is door het wereldse?
Stille Dinsdag
23 maart 2027
Wat gebeurt er?
Een dag vol onderwijs. Jezus vertelt gelijkenissen over het Koninkrijk van God en gaat in debat met de Farizeeën en Sadduceeën. Op de Olijfberg spreekt Hij met Zijn discipelen over de tekenen van de eindtijd en de noodzaak van waakzaamheid.
Bijbellezingen
- Debatten met de leiders (Mattheüs 21:23-22:46)
- De rede over de laatste dingen (Mattheüs 24:1-44)
- De gelijkenissen van waakzaamheid (Mattheüs 25:1-46)
Overdenking
Jezus roept op tot waakzaamheid. De gelijkenis van de tien maagden leert ons dat we altijd gereed moeten zijn. De gelijkenis van de talenten leert ons dat we verantwoordelijk zijn voor wat God ons toevertrouwt.
Vraag ter bezinning
Bent u voorbereid op de komst van de Bruidegom? Hoe gebruikt u de talenten die God u gaf?
Stille Woensdag
24 maart 2027
Wat gebeurt er?
Judas Iskariot gaat heimelijk naar de overpriesters en biedt aan Jezus over te leveren voor dertig zilverlingen, het bedrag dat de wet noemt als vergoeding voor een gedode slaaf (Exodus 21:32). In het huis van Simon de melaatse in Bethanië zalft een vrouw Jezus met kostbare zalf (Mattheüs 26:6-13); Johannes noemt haar Maria en plaatst de zalving eerder in de week (Johannes 12:1). Jezus zegt dat zij dit gedaan heeft als voorbereiding op Zijn begrafenis.
Bijbellezingen
- De zalving en het verraad van Judas (Mattheüs 26:6-16)
- De zalving in Bethanië (Johannes 12:1-8)
- De dertig zilverlingen (Zacharia 11:12-13)
Overdenking
Twee tegengestelde houdingen: de vrouw in Bethanië geeft het kostbaarste wat zij heeft uit liefde voor Jezus. Judas verkoopt zijn Meester voor een handvol geld. Liefde en verraad, overgave en hebzucht staan op deze dag scherp tegenover elkaar.
Vraag ter bezinning
Wat is het kostbaarste dat u bereid bent te geven aan de Heere?
Witte Donderdag
25 maart 2027
Wat gebeurt er?
Jezus viert het Pesachmaal met Zijn discipelen. Tijdens de maaltijd stelt Hij het Heilig Avondmaal in: "Dat is Mijn lichaam, hetwelk voor u gegeven wordt" en "Deze drinkbeker is het nieuwe testament in Mijn bloed, hetwelk voor u vergoten wordt" (Lukas 22:19-20). Hij wast de voeten van de discipelen als teken van dienstbaarheid. Na de maaltijd bidt Hij in intense strijd in de hof van Gethsémané: "Mijn Vader, indien het mogelijk is, laat dezen drinkbeker van Mij voorbijgaan? doch niet, gelijk Ik wil, maar gelijk Gij wilt" (Mattheüs 26:39).
Lees verder over deze dag
Over de instelling van het Heilig Avondmaal, de voetwassing en de naam van deze dag leest u meer op de pagina over Witte Donderdag.
Bijbellezingen
- Het Laatste Avondmaal en Gethsémané (Mattheüs 26:17-46)
- De voetwassing (Johannes 13:1-17)
- De afscheidsrede en het hogepriesterlijk gebed (Johannes 14-17)
- Het gebed in Gethsémané (Lukas 22:39-46)
Overdenking
In het Heilig Avondmaal geeft Jezus Zichzelf aan Zijn gemeente. De voetwassing leert ons dat ware grootheid ligt in dienstbaarheid. In Gethsémané zien we de volle menselijkheid van Jezus: Hij siddert voor het lijden, maar onderwerpt Zich aan de wil van de Vader.
Vraag ter bezinning
Wat betekent het Avondmaal voor u persoonlijk? Bent u bereid anderen te dienen zoals Jezus?
Goede Vrijdag
26 maart 2027
Wat gebeurt er?
Jezus wordt in de nacht gearresteerd, verhoord door het Sanhedrin, voor Pilatus gebracht en ter dood veroordeeld. Hij draagt Zijn kruis naar Golgotha en wordt gekruisigd tussen twee misdadigers. Rond het negende uur roept Hij: "Mijn God! Mijn God! Waarom hebt Gij Mij verlaten!" (Mattheüs 27:46) en later: "Het is volbracht!" (Johannes 19:30). Het voorhangsel van de tempel scheurt van boven naar beneden.
De kruiswoorden, de betekenis van het kruis en de naam van deze dag staan uitgewerkt op de pagina over Goede Vrijdag.
Bijbellezingen
- De kruisiging volgens Mattheüs (Mattheüs 27:1-56)
- De kruisiging volgens Markus (Markus 15:1-41)
- De kruisiging volgens Lukas (Lukas 23:1-49)
- De kruisiging volgens Johannes (Johannes 18:28-19:42)
- De lijdende Knecht des HEEREN (Jesaja 53)
Overdenking
Op Goede Vrijdag draagt Christus de zonden van Zijn volk; Hij is het Lam Gods, "Dat de zonde der wereld wegneemt" (Johannes 1:29). Het voorhangsel dat scheurt, laat zien dat de weg tot God nu open is. "Het is volbracht!" (Johannes 19:30) is geen kreet van wanhoop, maar van overwinning. Het verlossingswerk is voltooid.
Vraag ter bezinning
Wat betekent het voor u dat Christus plaatsvervangend geleden heeft?
Stille Zaterdag
27 maart 2027
Stille Zaterdag, ook wel paaszaterdag genoemd, valt in 2027 op zaterdag 27 maart. Het is de dag van de grafrust: het lichaam van de Heere Jezus ligt in het graf van Jozef van Arimathea en bij het graf staat een wacht (Mattheüs 27:57-66). Wat de Bijbel over deze dag vertelt en hoe kerken hem gedenken, leest u op de pagina over Stille Zaterdag.
Eerste Paasdag
28 maart 2027
Wat gebeurt er?
Vroeg in de morgen gaan de vrouwen naar het graf. De steen is weggerold! Een engel zegt: "Hij is hier niet; want Hij is opgestaan, gelijk Hij gezegd heeft" (Mattheüs 28:6). Maria Magdalena ontmoet de opgestane Jezus. De discipelen gaan naar het lege graf. In de avond verschijnt Jezus aan Zijn discipelen met de groet "Vrede zij ulieden!" (Johannes 20:19) en toont hun Zijn handen en Zijn zijde.
Bijbellezingen
- De opstanding (Mattheüs 28:1-10)
- Het lege graf (Markus 16:1-8)
- De vrouwen bij het graf (Lukas 24:1-12)
- Maria Magdalena ontmoet de Opgestane (Johannes 20:1-18)
- Het getuigenis van de opstanding (1 Korinthe 15:1-11)
Overdenking
Het graf is leeg. De dood is overwonnen. De opstanding van Christus is het keerpunt in de wereldgeschiedenis. Alles wat Jezus gezegd en gedaan heeft, wordt door de opstanding bevestigd. Hij is werkelijk de Zoon van God, de Verlosser van de wereld.
Vraag ter bezinning
Wat betekent de opstanding van Christus voor uw dagelijks leven?
Tweede Paasdag
29 maart 2027
Wat gebeurt er?
Op Tweede Paasdag leest men wat er op de paasdag zelf gebeurde (Lukas 24:13): twee discipelen wandelen van Jeruzalem naar het dorp Emmaüs, ruim elf kilometer verderop. Ze zijn bedroefd en in verwarring over wat er gebeurd is. Een vreemdeling voegt zich bij hen en legt hun de Schriften uit. Aan tafel herkennen zij Hem bij het breken van het brood: het is Jezus! Hij verdwijnt uit hun midden en zij keren nog dezelfde avond terug naar Jeruzalem.
Tweede Paasdag heet ook paasmaandag. Waarom Nederland en België die tweede dag vieren, leest u op de pagina over paasmaandag.
Bijbellezingen
- De Emmaüsgangers (Lukas 24:13-35)
- Jezus verschijnt aan de discipelen (Lukas 24:36-49)
- Thomas en de opgestane Heere (Johannes 20:19-29)
Overdenking
Op de weg naar Emmaüs opent Jezus de Schriften. Hij laat zien hoe heel het Oude Testament naar Hem toe wijst. De Bijbel is een boek over Christus, van Genesis tot Openbaring. "Was ons hart niet brandende in ons, als Hij tot ons sprak op den weg, en als Hij ons de Schriften opende?" (Lukas 24:32).
Vraag ter bezinning
Herkent u Christus als u de Schriften leest? Wanneer begon uw hart te branden bij Zijn Woord?
Veelgestelde vragen over de Stille Week
Wanneer is de Stille Week (Goede Week) 2027?
De Stille Week 2027 loopt van zondag 21 maart tot en met zaterdag 27 maart 2027. Witte Donderdag valt op donderdag 25 maart, Goede Vrijdag op vrijdag 26 maart en Stille Zaterdag (paaszaterdag) op zaterdag 27 maart. Op Paaszondag 28 maart 2027 mondt de week uit in Pasen.
Wanneer is de Stille Week 2028?
In 2028 loopt de Stille Week van zondag 9 april tot en met zaterdag 15 april 2028. Pasen valt dan op zondag 16 april 2028.
Wanneer is de paaswake 2027?
De paaswake 2027 valt in de nacht van Stille Zaterdag 27 maart op Paaszondag 28 maart 2027. In de rooms-katholieke kerk begint zij na zonsondergang met het ontsteken van de paaskaars, gevolgd door lezingen uit het Oude Testament en vaak een doop. Sommige protestantse gemeenten houden de paaswake in de vroege paasmorgen.
Welke dagen horen bij de Stille Week?
De Stille Week loopt van Palmzondag tot en met Stille Zaterdag: Palmzondag, Stille Maandag, Stille Dinsdag, Stille Woensdag, Witte Donderdag, Goede Vrijdag en Stille Zaterdag. Op de paasmorgen mondt zij uit in Eerste Paasdag. Tweede Paasdag hoort er niet meer bij, maar omdat het in Nederland en België een vrije dag is, loopt deze gids door tot en met de Emmaüsgangers.
Wat is het verschil tussen de Stille Week en de veertigdagentijd?
De veertigdagentijd begint op Aswoensdag en duurt tot Pasen; de zondagen tellen daarin traditioneel niet mee, waardoor de periode op de kalender zesenveertig dagen beslaat. De Stille Week is de laatste week daarvan. De veertigdagentijd is dus de aanloop, de Stille Week de week zelf.
Wat wordt er op Stille Maandag, Dinsdag en Woensdag herdacht?
Op maandag reinigt Jezus de tempel, op dinsdag onderwijst Hij in de tempel en spreekt Hij op de Olijfberg over de laatste dingen, op woensdag maakt Judas zijn afspraak met de overpriesters; Mattheüs vertelt daar vlak voor van de zalving in Bethanië, die Johannes eerder in de week plaatst. De evangeliën dateren deze gebeurtenissen niet allemaal even strak; de indeling per dag komt uit de kerkelijke traditie.
Hoe kunt u de Stille Week thuis meevieren?
Lees elke dag het gedeelte dat bij die dag hoort, hardop of samen, en laat er stilte op volgen in plaats van uitleg. De vraag ter bezinning bij elke dag op deze pagina kunt u aan tafel gebruiken.
Vanaf de paasmorgen leest u acht dagen lang over de opgestane Heere, samen met anderen, in de leescampagne Paasweek 2027: acht dagen met de Opgestane. U kunt gratis meedoen, in uw eigen tempo.
Verdiep u in de Stille Week
Stel uw vragen over de lijdensweek aan de BijbelAssistent en ontvang uitleg met bijbelverwijzingen.
Verdiep u verder
Verken de bijbelse achtergrond van de Stille Week, verwante onderwerpen en bijbelboeken.
Bijbeluitleg Mattheüs 26
Het Laatste Avondmaal, Gethsémané en de arrestatie van Jezus.
Bijbeluitleg Lukas 23
De kruisiging volgens Lukas met het gesprek met de misdadiger.
Wat zegt de Bijbel over lijden?
Het lijden van Christus en de betekenis van lijden voor gelovigen.
Wat zegt de Bijbel over vergeving?
Vergeving als kernthema in de lijdensweek.
Jezus Christus
Het leven en lijden van de Zoon van God.
Petrus
De discipel die Jezus driemaal verloochende en weer hersteld werd.
Leesplan voor de Stille Week
Lees de lijdensweek dag voor dag mee, van Palmzondag tot Pasen.
Stille Zaterdag
De dag van de grafrust tussen Goede Vrijdag en Pasen.
Overdenkingen voor de Stille Week
Per dag een korte meditatie, van Palmzondag tot Pasen.
Paasmaandag
Tweede Paasdag en de Emmaüsgangers.
HC Zondag 16: het sterven
De Catechismus over de dood en begrafenis van Christus.
Kerst: het begin van het verhaal
Het kerstverhaal: waar het allemaal begon in Bethlehem.
Bijbelverhalen bij de Stille Week
Jezus' intocht in Jeruzalem, een week voor Pasen.
Het laatste avondmaal en de voetwassing.
Het bijbelverhaal dat centraal staat in deze periode.
Het bijbelverhaal dat centraal staat in deze periode.
Het bijbelverhaal dat centraal staat in deze periode.
Het bijbelverhaal dat centraal staat in deze periode.