Moederdag 2027: datum, betekenis en bijbelse moeders

Moederdag 2027 valt op zondag 9 mei 2027. In Nederland en het grootste deel van België is Moederdag altijd de tweede zondag van mei (voor Antwerpen: zie hieronder). De datum verschuift daardoor elk jaar, maar ligt steeds tussen 8 en 14 mei. Wie Moederdag en Vaderdag tegelijk wil noteren: Vaderdag valt in Nederland op de derde zondag van juni (zondag 20 juni 2027) en in België een week eerder, op zondag 13 juni.

Moederdag valt in dezelfde periode als Hemelvaartsdag (donderdag 6 mei) en Pinksteren (zondag 16 mei). Of en hoe een gemeente op Moederdag in de dienst aandacht geeft aan moeders, verschilt sterk; in veel kerken is het een gewone zondag en wordt hooguit in het gebed aan moeders gedacht.

Moederdag in Antwerpen: 15 augustus

In de stad Antwerpen en een deel van de provincie valt Moederdag niet in mei, maar op 15 augustus. Dat is de dag waarop de Rooms-Katholieke Kerk het feest van Maria-Tenhemelopneming viert, in Vlaanderen ook Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaart genoemd. De Antwerpse moederdag ontstond in het begin van de twintigste eeuw en werd volgens de gangbare uitleg aan dit Mariafeest gekoppeld. In de rest van België en in heel Nederland blijft de tweede zondag van mei de datum. 15 augustus is in België een wettelijke feestdag, in Nederland niet.

Vanuit de Bijbel is Maria een gelovige moeder die zich onder Gods Woord boog, geen voorspreekster tot wie gebeden wordt. Wie in Antwerpen woont of familie heeft, kan Moederdag gewoon op 15 augustus vieren; het vijfde gebod is niet aan een datum gebonden.

De Engelse moederdag valt veel eerder, in maart of begin april; datum, herkomst en de Moederdag in andere landen staan bij Engelse moederdag 2027.

De Engelse moederdag 2027 valt op zondag 7 maart 2027. In Groot-Brittannië en Ierland heet de dag Mothering Sunday. Hij valt op de vierde zondag van de veertigdagentijd, precies drie weken voor Pasen. Omdat de paasdatum elk jaar verschuift, valt de Engelse moederdag ergens tussen begin maart en begin april, altijd ruim voor de Nederlandse en Belgische Moederdag in mei.

De datum heeft kerkelijke wortels. De vierde zondag van de veertigdagentijd was van oudsher een rustpunt halverwege de vastentijd, in de westerse kerk Laetare genoemd, naar het eerste woord van de oude Latijnse openingstekst: “Verblijdt u met Jeruzalem” (Jesaja 66:10). Drie verzen verder vergelijkt God Zijn troost met die van een moeder (Jesaja 66:13). In de Engelse kerk werd die zondag bovendien Galaten 4 gelezen, waar Paulus spreekt over het Jeruzalem dat boven is, “hetwelk is ons aller moeder” (Galaten 4:26).

Op die zondag gingen gelovigen naar hun moederkerk, de hoofdkerk van hun streek. Volgens de overlevering kregen dienstboden en jongeren die ver van huis werkten die dag vrij om naar hun familie te gaan, en zo werd het gaandeweg ook de dag van de eigen moeder. Tegenwoordig noemen veel Britten de dag ook Mother's Day, maar de datum blijft aan Pasen gekoppeld. De Amerikaanse Mother's Day valt, net als de Nederlandse Moederdag, op de tweede zondag van mei.

Moederdag 2027 in andere landen

Niet elk land viert Moederdag op dezelfde zondag. Van vroeg naar laat in 2027:

• Groot-Brittannië en Ierland: zondag 7 maart (Mothering Sunday, de vierde zondag van de veertigdagentijd)
• Spanje en Portugal: zondag 2 mei (de eerste zondag van mei)
• Nederland, België (buiten Antwerpen), Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland en de Verenigde Staten: zondag 9 mei (de tweede zondag van mei)
• Frankrijk: zondag 30 mei (de laatste zondag van mei, of de eerste zondag van juni als Pinksteren op die zondag valt)
• Antwerpen: zondag 15 augustus (een vaste datum, Maria-Tenhemelopneming)

Moederdag zoals wij die kennen, komt uit de Verenigde Staten. Daar hield Anna Jarvis in 1908 in Grafton (West Virginia) een bijeenkomst ter nagedachtenis van haar overleden moeder. Het idee sloeg aan, en in 1914 werd de tweede zondag van mei er een nationale Moederdag. Jarvis zelf keerde zich later tegen de handel in kaarten en bloemen die rond de dag ontstond.

In Nederland raakte Moederdag in de jaren twintig van de twintigste eeuw ingeburgerd. De bronnen noemen verschillende startjaren; bloemisten en tuinbouworganisaties hielpen de dag bekend te maken. In Antwerpen bestond al een eigen moederdag op 15 augustus, en de Engelse Mothering Sunday is nog ouder van oorsprong.

Moederdag is dus geen kerkelijke feestdag zoals Pasen of Pinksteren, die een heilsfeit gedenken. Het is een burgerlijke gewoonte, en reformatorische christenen denken er verschillend over. Velen zien er geen bezwaar in om moeders die dag te bedanken, zolang de zondag de dag des Heeren blijft; anderen hebben moeite met de handel eromheen of met feestvieren op de rustdag. Wel is duidelijk dat het eren van ouders niet tot die ene dag beperkt mag blijven. Het vijfde gebod vraagt eerbied, liefde en trouw voor vader en moeder het hele jaar door; de Heidelbergse Catechismus behandelt dat gebod in Zondag 39.

Moederdag staat niet in de Bijbel, maar de opdracht om moeders te eren wel. Het vijfde gebod luidt: “Eert uw vader en uw moeder, opdat uw dagen verlengd worden in het land, dat u de HEERE uw God geeft” (Exodus 20:12). Paulus haalt dit gebod aan in Efeze 6:2 en zegt erbij dat het “het eerste gebod is met een belofte”. Wie meer wil lezen over de geboden, vindt een uitleg bij de Tien Geboden.

Het vijfde gebod geldt voor het hele leven. Een klein kind eert zijn moeder door gehoorzaam te zijn, een tiener door respect te tonen, een volwassene door haar te blijven opzoeken en te verzorgen wanneer zij ouder wordt. De Heere Jezus sprak scherp tegen wie onder een vroom voorwendsel zijn ouders niet hielp (Markus 7:9-13).

De Bijbel tekent moeders niet als onbereikbare heiligen, maar als echte vrouwen. Het loflied op de deugdelijke huisvrouw in Spreuken 31:10-31 beschrijft een vrouw die hard werkt, wijs handelt, voor haar gezin zorgt en bovenal de HEERE vreest; “haar waardij is verre boven de robijnen” (Spreuken 31:10). In veel joodse gezinnen wordt dit gedeelte op vrijdagavond gezongen of voorgelezen.

Spreuken 1:8 roept kinderen op de leer van hun moeder niet te verlaten, en in 2 Timotheüs 1:5 noemt Paulus het geloof van grootmoeder Loïs en moeder Eunice. Moeders hebben een eigen plaats in het doorgeven van Gods Woord aan de volgende generatie.

Opvallend is dat God Zelf het beeld van een moeder gebruikt om Zijn troost te beschrijven: “Als een, dien zijn moeder troost, alzo zal Ik u troosten” (Jesaja 66:13). En in Jesaja 49:15 zegt Hij dat zelfs als een moeder haar kind zou vergeten, Hij Zijn volk niet vergeet. Moederliefde is groot, maar Gods liefde is groter.