De intocht in Jeruzalem

Mattheüs 21:1-11 en Johannes 12:12-19 vertellen hoe de Heere Jezus kort voor het Pascha Jeruzalem binnenreed, gezeten op een ezelsveulen. Ook Markus 11:1-11 en Lukas 19:28-40 beschrijven deze gebeurtenis. Zij opent de laatste week voor Zijn lijden en sterven. Onderweg had Jezus de twaalf discipelen gezegd: "Ziet, wij gaan op naar Jeruzalem, en de Zoon des mensen zal den overpriesteren en Schriftgeleerden overgeleverd worden" (Mattheüs 20:18). Johannes vertelt dat Hij zes dagen voor het Pascha in Bethanië kwam, waar Hij kort daarvoor Lazarus uit de doden had opgewekt (Johannes 12:1). Daar bereidde men Hem een maaltijd (Johannes 12:2). De dag daarna trok Hij naar de stad (Johannes 12:12).

Waarom reed Jezus op een ezel Jeruzalem binnen?

Bij Beth-fage, aan de Olijfberg, zond Jezus twee discipelen vooruit. In het dorp tegenover hen zouden zij een ezelin vinden die gebonden stond, met een veulen bij haar. Zij moesten de dieren losmaken en bij Hem brengen. Als iemand er iets van zei, moesten zij antwoorden "dat de Heere deze van node heeft" (Mattheüs 21:3). Jezus spreekt hier als Iemand Die weet wat er gebeuren zal en Die Zelf de weg bepaalt. Hij wordt niet naar Jeruzalem gedreven; Hij gaat.

Mattheüs zegt waarom het zo gebeurde: "Dit alles nu is geschied, opdat vervuld worde, hetgeen gesproken is door den profeet" (Mattheüs 21:4). Hij haalt de profeet Zacharia aan: "Zie, uw Koning komt tot u, zachtmoedig en gezeten op een ezelin en een veulen, zijnde een jong ener jukdragende ezelin" (Mattheüs 21:5). Johannes citeert dezelfde profetie met de woorden "Vrees niet, gij dochter Sions" (Johannes 12:15). De Koning komt niet op een strijdros, maar zachtmoedig, op een jong lastdier. De discipelen deden wat Jezus hun bevolen had. Zij brachten de ezelin en het veulen, legden hun klederen erop en zetten Hem daarop (Mattheüs 21:6-7). Johannes zegt het kort: Jezus vond een jongen ezel en zat daarop (Johannes 12:14).

Wat riepen de mensen bij de intocht van Jezus?

Het grootste deel van de schare spreidde de klederen op de weg; anderen hieuwen takken van de bomen en legden die op de weg (Mattheüs 21:8). Johannes vertelt dat er ook een grote schare uit de stad kwam: mensen die voor het feest naar Jeruzalem gekomen waren. Zij hoorden dat Jezus kwam, namen takken van palmbomen en gingen Hem tegemoet (Johannes 12:12-13). Zo waren er scharen die voorgingen en scharen die volgden, en zij riepen: "Hosanna den Zone Davids! Gezegend is Hij, Die komt in den Naam des Heeren! Hosanna in de hoogste hemelen" (Mattheüs 21:9).

Hosanna is een Hebreeuws woord. Het is dezelfde bede als in Psalm 118:25: "Och HEERE! geef nu heil". De zegenspreuk die volgt, komt uit het volgende vers van die psalm. Met de titel Zoon van David noemen de scharen Jezus de beloofde Koning uit het huis van David. Bij Johannes zeggen zij het nog duidelijker: "Hij, Die is de Koning Israels" (Johannes 12:13). Lukas vertelt dat enkele Farizeeën Jezus vroegen Zijn discipelen te bestraffen. Hij antwoordde dat, "zo deze zwijgen, de stenen haast roepen zullen" (Lukas 19:40).

Hoe reageerde Jeruzalem op de intocht van Jezus?

Toen Jezus de stad binnenkwam, werd de gehele stad beroerd. Overal klonk de vraag: "Wie is Deze"? (Mattheüs 21:10). De scharen antwoordden: "Deze is Jezus, de Profeet van Nazareth in Galilea" (Mattheüs 21:11). Dat antwoord noemt Zijn naam en Zijn herkomst. Wie Hij werkelijk is, zou in de dagen daarna blijken. Lukas vertelt dat Jezus, toen Hij de stad zag, over haar weende en zei: "Och, of gij ook bekendet, ook nog in dezen uw dag, hetgeen tot uw vrede dient" (Lukas 19:42).

Waarom begrepen de discipelen de intocht pas later?

Johannes voegt iets toe wat de andere evangelisten niet vermelden: "Doch dit verstonden Zijn discipelen in het eerst niet; maar als Jezus verheerlijkt was, toen werden zij indachtig, dat dit van Hem geschreven was" (Johannes 12:16). Zij liepen mee en deden wat Jezus vroeg, maar de betekenis zagen zij pas later. In hetzelfde hoofdstuk zegt Jezus dat het uur gekomen is waarop de Zoon des mensen verheerlijkt zal worden, en Hij spreekt over het tarwegraan dat in de aarde valt en sterft (Johannes 12:23-24). De verheerlijking gaat dus door Zijn dood en opstanding heen.

Johannes noemt ook waarom de schare Hem tegemoet ging. De mensen die erbij waren toen Hij Lazarus uit het graf riep, getuigden ervan, en anderen hadden gehoord dat Hij dat teken gedaan had (Johannes 12:17-18). De Farizeeën zeiden tegen elkaar: "Ziet gij wel, dat gij gans niet vordert? Ziet, de gehele wereld gaat Hem na" (Johannes 12:19). Kort daarvoor hadden de overpriesters en de Farizeeën besloten Hem te doden (Johannes 11:53). Mattheüs vertelt verder dat Jezus de tempel reinigde, blinden en kreupelen genas, en daarna in Bethanië overnachtte (Mattheüs 21:12-17). Enkele dagen later werd Hij gekruisigd.

Het Pascha was een van de drie feesten waarop de Israëlieten voor het aangezicht van de HEERE moesten verschijnen (Deuteronomium 16:16). Johannes vertelt dat velen al vóór het feest naar Jeruzalem opgingen om zich te reinigen (Johannes 11:55). De stad was dus vol pelgrims. Beth-fage en Bethanië lagen aan de oostkant van Jeruzalem, bij de Olijfberg. Vandaar ging de weg omlaag naar de stad; Lukas spreekt van "den afgang des Olijfbergs" (Lukas 19:37).

Wat de mensen deden, past bij het ontvangen van een koning. Toen Jehu koning werd, nam ieder zijn kleed en legde het onder hem (2 Koningen 9:13). Ook koningen reden op ezels en muilezels: David liet Salomo rijden op de muilezelin die voor hem was, toen hij hem tot koning liet zalven (1 Koningen 1:33). Toch is een ezel een dier voor vrede en dagelijks werk, geen paard voor de oorlog. Zacharia zet de Koning op het veulen tegenover de wagens en de paarden die de HEERE zal uitroeien (Zacharia 9:10).

Palmtakken noemt de wet bij het Loofhuttenfeest (Leviticus 23:40). In Openbaring staat een grote schare voor de troon, en "palm takken waren in hun handen" (Openbaring 7:9). Alleen Johannes noemt de palmbomen bij de intocht. De naam Palmzondag komt uit de kerk. Jezus kwam zes dagen voor het Pascha in Bethanië, waar men Hem een maaltijd bereidde (Johannes 12:1-2). De dag daarna volgde de intocht (Johannes 12:12). De dag van de week noemt de Bijbel niet.

In Mattheüs 21 staat God Zelf achter wat er gebeurt. Mattheüs zegt het met zijn vaste woorden: dit is geschied "opdat vervuld worde, hetgeen gesproken is door den profeet" (Mattheüs 21:4). Eeuwen eerder had de HEERE door Zacharia 9 beloofd: "Ziet, uw Koning zal u komen, rechtvaardig, en Hij is een Heiland; arm, en rijdende op een ezel" (Zacharia 9:9). Wat God zegt, doet Hij. De intocht is geen toevallige volksoploop, maar de vervulling van Zijn woord. Ook Jezus Zelf handelt bewust: Hij zendt de discipelen, Hij weet waar het veulen staat, en Hij gaat naar de stad waarvan Hij gezegd had dat Hij daar zou worden overgeleverd.

Wat voor Koning komt er? Zacharia noemt Hem rechtvaardig, een Heiland en arm. Mattheüs legt de nadruk op zachtmoedig. Jezus zei dat ook van Zichzelf: "leert van Mij, dat Ik zachtmoedig ben en nederig van hart" (Mattheüs 11:29). Het vers dat bij Zacharia volgt, zegt dat de wagens en de paarden worden uitgeroeid en dat de Koning "den heidenen vrede spreken" zal (Zacharia 9:10). Hij komt niet om met geweld te heersen. Kort daarvoor zei Jezus dat de Zoon des mensen gekomen is "om te dienen, en Zijn ziel te geven tot een rantsoen voor velen" (Mattheüs 20:28).

De scharen riepen met woorden uit Psalm 118. Later in dezelfde week haalt Jezus uit die psalm het vers aan over de steen die de bouwlieden verworpen hebben en die tot een hoofd des hoeks geworden is (Mattheüs 21:42). De Zoon van David Die zo wordt toegejuicht, is de Steen Die verworpen zal worden. Daarom verstonden de discipelen de intocht pas toen Hij verheerlijkt was. Johannes zegt elders iets vergelijkbaars: na de opstanding werden de discipelen gedachtig wat Hij gezegd had, en "zij geloofden de Schrift, en het woord, dat Jezus gesproken had" (Johannes 2:22). Zijn koningschap gaat langs het kruis.

Lukas laat ook de ernst zien. Jezus weende over de stad, omdat zij niet bekend had "den tijd uwer bezoeking" (Lukas 19:44). God komt Jeruzalem in Zijn Zoon vriendelijk tegemoet, maar die komst is niet vrijblijvend. Zo eindigt de intocht bij Mattheüs met een vraag die iedere lezer raakt: "Wie is Deze"? (Mattheüs 21:10).

God doet wat Hij belooft. Eeuwen na Zacharia reed de Koning de stad binnen zoals de HEERE het had laten zeggen. Dat geeft vastigheid aan Zijn woord. Wie twijfelt of God Zijn beloften houdt, mag zien hoe nauwkeurig Hij deze profetie vervulde, tot het veulen van een ezelin toe.

Christus komt zachtmoedig. Wie zich klein of schuldig weet, hoeft niet bang te zijn voor deze Koning: "Vrees niet, gij dochter Sions, zie, uw Koning komt" (Johannes 12:15). Zijn nederigheid is geen zwakte, maar de weg die Hij koos om zondaars te redden. Dat vraagt dat wij Hem ontvangen zoals Hij komt, en niet zoals wij een koning zouden willen hebben.

Roepen is nog niet kennen. De scharen riepen Hosanna, terwijl de stad vroeg wie Hij was, en zelfs de discipelen begrepen het pas later. De vraag wie Jezus is, blijft voor ieder mens staan. Het antwoord geeft God in de Schrift, en Jezus beloofde dat de Heilige Geest Zijn discipelen "indachtig maken" zou "alles, wat Ik u gezegd heb" (Johannes 14:26).

Jezus ging vrijwillig. Hij reed Jeruzalem binnen terwijl Hij wist dat Hij daar zou worden overgeleverd en gekruisigd (Mattheüs 20:18-19). Wie Hosanna roept, vraagt om heil. Dat heil gaf Hij niet door de macht te grijpen, maar door Zijn leven te geven.