Woordstudie in de Bijbel: van concordantie tot grondtekst
Bij een woordstudie onderzoekt u een woord uit de Bijbel in de oorspronkelijke taal: het Hebreeuws van het Oude Testament of het Grieks van het Nieuwe Testament. Met een concordantie en Strong’s-nummers vindt u alle vindplaatsen en de grondbetekenis, zonder dat u die talen hoeft te kennen.
Wat is een concordantie?
Een concordantie is een woordenindex van de Bijbel: bij elk woord staan alle verzen waarin dat woord voorkomt, meestal gekoppeld aan het oorspronkelijke Hebreeuwse of Griekse woord. Zo ziet u in een oogopslag waar en hoe een woord in de Schrift wordt gebruikt.
Wilt u meer weten over de geschiedenis en betekenis van de concordantie, van Hugo van Saint-Cher tot de digitale concordanties van nu? Lees dan ons achtergrondartikel Concordantie Bijbel: woordstudie met Strong’s. Op deze pagina richten we ons op de praktijk: zelf online een woordstudie doen.
Zo doet u een woordstudie in 4 stappen
1. Kies een kernwoord
Selecteer een woord dat centraal staat in het gedeelte dat u bestudeert, bij voorkeur een theologisch geladen woord zoals "genade", "verbond" of "vrede". Woorden die vaker terugkomen in een bijbelboek wijzen vaak op een kernthema.
2. Zoek het grondtekstwoord op
Zoek het vers op en bekijk welk Hebreeuws (Oude Testament) of Grieks (Nieuwe Testament) woord erachter staat, met het bijbehorende Strong’s-nummer. Noteer de basisbetekenis en eventuele verwante woorden.
3. Onderzoek alle vindplaatsen
Bekijk waar hetzelfde grondtekstwoord nog meer voorkomt in de Bijbel. Hoe wordt het in verschillende contexten gebruikt? Verschuift de betekenis? Zo bouwt u een rijker beeld op dan een enkele vertaling kan geven.
4. Trek conclusies en pas toe
Vat samen wat het woord betekent en hoe die betekenis uw lezing van de tekst verrijkt. Denk na over wat dit betekent voor uw geloof en leven, en noteer uw ontdekkingen.
In de woordstudie-tool van BijbelAssistent doorloopt u deze stappen op een plek: u zoekt een vers op, klikt op een woord en ziet direct het grondtekstwoord, het Strong’s-nummer en alle vindplaatsen. Een bredere inleiding in studiemethoden vindt u op Hoe doe je bijbelstudie?
Strong’s-nummers: Hebreeuws en Grieks voor niet-theologen
De Amerikaanse theoloog James Strong gaf in 1890 elk uniek Hebreeuws en Grieks woord in de Bijbel een nummer. H-nummers (H1 t/m H8674) verwijzen naar Hebreeuwse en Aramese woorden in het Oude Testament, G-nummers (G1 t/m G5624) naar Griekse woorden in het Nieuwe Testament. Wie het nummer kent, kan de grondtekst bestuderen zonder de taal te beheersen.
Zo verwijst het Nederlandse woord “vrede” in het Oude Testament meestal naar het Hebreeuwse shalom (H7965), dat behalve vrede ook heelheid en welzijn omvat. Meer achtergrond leest u in De grondtekst van de Bijbel online lezen en in de studiegids Bijbelstudie met Strong’s nummers.
Voorbeeld: agapè in 1 Korinthe 13
Stap 1 en 2:in 1 Korinthe 13, het bekende hoofdstuk over de liefde, staat achter het woord “liefde” het Griekse agapè(Strong’s G26). Het Grieks kent meerdere woorden voor liefde; het Nieuwe Testament gebruikt naast agapè bijvoorbeeld ook philia (vriendschapsliefde).
Stap 3: wie de vindplaatsen van agapè naslaat, ziet dat het woord telkens een liefde beschrijft die kiest en geeft, onafhankelijk van wat de ander verdient: God die de wereld liefheeft (Johannes 3:16), en de liefde die geduldig en vriendelijk is (1 Korinthe 13:4).
Stap 4: de conclusie verrijkt de tekst: 1 Korinthe 13 gaat niet over een gevoel, maar over een houding van onvoorwaardelijke toewijding. Lees het hoofdstuk met uitleg op 1 Korinthe 13 met uitleg.
Zelf online een woordstudie doen
Met een gratis account gebruikt u de woordstudie-tool van BijbelAssistent: Strong’s-nummers, grondtekst en Nederlandse uitleg bij elk woord in de Statenvertaling.
Veelgestelde vragen over woordstudie en concordantie
Wat is het verschil tussen een concordantie en een woordstudie?
Een concordantie is het hulpmiddel: een woordenindex die alle vindplaatsen van een woord in de Bijbel toont, vaak gekoppeld aan het oorspronkelijke Hebreeuwse of Griekse woord. Een woordstudie is de studiemethode waarbij u dat hulpmiddel gebruikt: u kiest een kernwoord, zoekt het grondtekstwoord op en onderzoekt hoe het elders in de Bijbel wordt gebruikt.
Is er een gratis concordantie online?
Ja. De woordstudie-tool van BijbelAssistent werkt als een gratis online concordantie met Strong’s-nummers en Nederlandse uitleg, op basis van de Statenvertaling. U maakt eenmalig een gratis account aan. Daarnaast bestaan er internationale tools zoals Blue Letter Bible en BibleHub, maar die zijn primair Engelstalig.
Moet ik Hebreeuws of Grieks kennen om een woordstudie te doen?
Nee. Dankzij het Strong’s-nummersysteem heeft elk grondtekstwoord een uniek nummer met Nederlandse uitleg. U zoekt een vers op, klikt op een woord en ziet direct het oorspronkelijke woord, de betekenis en alle andere vindplaatsen. Kennis van de grondtalen is een pluspunt, geen vereiste.
Welke bijbelvertaling gebruikt de woordstudie-tool?
De woordstudie-tool is gebaseerd op de Statenvertaling, die woord voor woord aan de grondtekst is gekoppeld. Daarnaast is de Petrus Canisiusvertaling online te lezen. Modernere vertalingen zoals de HSV en NBV21 zijn wegens licenties nog niet beschikbaar om te lezen.
Verdiep u verder
Wat is een concordantie?
Achtergrondartikel over de geschiedenis en betekenis van de concordantie.
Grondtekst online lezen
Hoe u het Hebreeuws en Grieks achter uw vertaling verkent.
Studiegids: Strong’s nummers
Stap voor stap bijbelstudie doen met het Strong’s-systeem.
Hoe doe je bijbelstudie?
Vijf bewezen studiemethoden, waaronder de woordstudiemethode.
Bijbel met uitleg
Verklaring per hoofdstuk en vers, met context en toepassing.
Alle bijbelstudie hulpmiddelen
Studiegidsen, quizzen, leesplannen en meer op een rij.