De Psalmen
Psalmen zijn liederen en gebeden uit de Bijbel. Het boek Psalmen — ook wel het Psalter genoemd — bevat 150 psalmen, geschreven door David, Asaf, de Korachieten en anderen. Ze verwoorden lofprijzing, klacht, troost en vertrouwen, en worden al duizenden jaren gelezen, gezongen en gebeden.
Wat zijn psalmen? Betekenis en herkomst
Psalmen zijn religieuze liederen en gebeden uit het Oude Testament. Het woord “psalm” komt van het Griekse psalmos: een lied dat begeleid wordt door een snaarinstrument. Het Hebreeuwse woord voor het boek is Tehillim, wat “lofzangen” betekent; het boek als geheel wordt ook wel het Psalter genoemd. Het bevat 150 liederen en gebeden, geschreven over een periode van bijna 1.000 jaar. De oudste psalm (Psalm 90) is van Mozes; de nieuwste stammen uit de tijd na de Babylonische ballingschap.
De psalmen bestrijken het hele spectrum van menselijke emoties: van diepe wanhoop tot uitbundige vreugde, van bitter berouw tot onvoorwaardelijk vertrouwen. Juist daardoor zijn ze tijdloos — elke generatie herkent zich in deze woorden.
Het boek is verdeeld in vijf delen (Boek I-V), analoog aan de vijf boeken van Mozes. Elk deel sluit af met een lofprijzing, en Psalm 150 vormt het grandioze slotakkoord van het hele boek.
Wie heeft de psalmen geschreven?
De psalmen zijn geschreven door meerdere auteurs. Koning David schreef de meeste: 73 van de 150 psalmen dragen een opschrift dat de psalm aan David toeschrijft (le-David, vaak als mizmor le-David, “een psalm van David”). Daarnaast staan er psalmen op naam van Asaf (12), de Korachieten (11), Salomo (2), Mozes (Psalm 90), Heman (Psalm 88) en Ethan (Psalm 89). Van 48 psalmen is de auteur onbekend.
De psalmen van David zijn vaak persoonlijk en doorleefd: hij schreef als herder, als vluchteling voor Saul en als koning. Bekende psalmen van David zijn Psalm 23 (De HEERE is mijn Herder), Psalm 51 (zijn boetepsalm) en Psalm 103 (Loof de HEERE, mijn ziel).
Alle 150 psalmen: hoe het Psalter is opgebouwd
De 150 psalmen staan niet in willekeurige volgorde. Het Psalter is verdeeld in vijf boeken, en die verdeling is in de tekst zelf terug te vinden: elk deel eindigt met een lofprijzing die duidelijk als afsluiting bedoeld is.
Boek I (Psalm 1 tot 41) sluit af met “Geloofd zij de HEERE, de God Israëls, van eeuwigheid en tot in eeuwigheid! Amen, ja, amen” (Psalm 41:14). Het bevat vooral psalmen op naam van David, veel ervan persoonlijk van toon. Boek II (42 tot 72) eindigt op vrijwel dezelfde manier (Psalm 72:19) en voegt daar zelfs aan toe dat de gebeden van David hiermee ten einde zijn. Boek III (73 tot 89) sluit met Psalm 89:53 en is het somberste deel: hier klinken de psalmen van de ballingschap het hardst.
Boek IV (90 tot 106) opent met de enige psalm op naam van Mozes en eindigt met Psalm 106:48. Boek V (107 tot 150) is het langste en meest gevarieerde deel, met de pelgrimsliederen (120 tot 134) en de lange Psalm 119 over de wet. De afsluiting is geen enkel vers maar een hele psalm: Psalm 150, die eindigt met “Alles, wat adem heeft, love den HEERE!”
Wie alle psalmen op volgorde wil lezen, kan dat hier hoofdstuk voor hoofdstuk doen; bij elke psalm staat een link naar de uitleg, met de achtergrond van het opschrift en de situatie waarin de psalm ontstond. Let bij het opzoeken op de nummering: in Nederlandse bijbels telt het opschrift (“Een psalm van David”) mee als vers 1, in Engelstalige bijbels niet. Dezelfde regel heeft daardoor in het Nederlands vaak een versnummer hoger.
Psalmen op thema
Troostpsalmen
Psalmen die troost en bemoediging bieden in moeilijke tijden. Van Psalm 23 tot Psalm 139.
Psalm 23, 42, 46, 91, 121, 130, 139
Lofpsalmen
Psalmen van lofprijzing en dankbaarheid aan God. De mooiste lofzangen uit het psalmenboek.
Psalm 8, 19, 33, 95, 96, 100, 103, 104, 145-150
Boetepsalmen
De 7 klassieke boetepsalmen over berouw, vergeving en Gods genade.
Psalm 6, 32, 38, 51, 102, 130, 143
Koningspsalmen
Messiaanse psalmen over Gods koningschap en het komende koninkrijk.
Psalm 2, 18, 20, 21, 45, 72, 89, 101, 110, 132, 144
Bedevaartsliederen
Psalm 120-134: de pelgrimsliederen die gezongen werden op weg naar Jeruzalem.
Psalm 120-134
De bekendste psalmen
Dit zijn de tien bekendste en meest gelezen psalmen — met de eerste regel, zodat u ze snel herkent. Klik door voor de volledige tekst en uitleg per psalm.
Psalm 23 — De Herder
“De HEERE is mijn Herder, mij ontbreekt niets.”
Psalm 91 — Bescherming
“Wie in de schuilplaats van de Allerhoogste is gezeten...”
Psalm 121 — Bewaring
“Ik sla mijn ogen op naar de bergen, vanwaar mijn hulp komen zal.”
Psalm 139 — Gods alwetendheid
“HEERE, U doorgrondt en kent mij.”
Psalm 27 — Vertrouwen
“De HEERE is mijn licht en mijn heil, voor wie zou ik vrezen?”
Psalm 103 — Lofprijzing
“Loof de HEERE, mijn ziel, en al wat in mij is, Zijn heilige Naam.”
Psalm 84 — Verlangen
“Hoe lieflijk zijn Uw woningen, HEERE van de legermachten!”
Psalm 51 — Berouw
“Wees mij genadig, o God, overeenkomstig Uw goedertierenheid.”
Psalm 22 — Lijden
“Mijn God, mijn God, waarom hebt U mij verlaten?”
Psalm 1 — De twee wegen
“Welzalig de man die niet wandelt in de raad van de goddelozen.”
Psalmen lezen en bidden
Psalmen lezen kan op veel manieren: een vaste psalm per dag, een psalm bij uw stemming (dank, klacht, vertrouwen) of het hele Psalter in volgorde. U kunt alle 150 psalmen online lezen in meerdere vertalingen, of een leesplan volgen dat u stap voor stap door de psalmen leidt.
Psalmen bidden is een eeuwenoude praktijk in zowel de Joodse als de christelijke traditie: lees de woorden langzaam, hardop of in stilte, en maak ze tot uw eigen gebed. De psalmen geven taal aan wat moeilijk te zeggen is — bij verdriet een klaagpsalm als Psalm 13 of 42, bij schuldbesef een boetepsalm als Psalm 51, bij dankbaarheid een lofpsalm als Psalm 103. Wie een bemoedigende psalm of een psalm voor troost zoekt, vindt een overzicht op de pagina troostpsalmen.
De psalmen sluiten ook aan bij thema's die veel mensen zoeken: psalmen en bijbelteksten over liefde (met Psalm 103 en Psalm 136 over Gods goedertierenheid) en psalmen over dankbaarheid (dankpsalmen). En wie de dag met een psalm wil afsluiten, kan het avondgebed voor het slapen gaan (met Psalm 4 en Psalm 91) gebruiken.
De psalmen bestuderen met AI
Stel uw vraag over een psalm aan de BijbelAssistent en krijg direct uitleg met context, verwijzingen en theologische achtergrond.
Veelgestelde vragen over de psalmen
Wat zijn psalmen?
Psalmen zijn liederen en gebeden uit de Bijbel. Het boek Psalmen bevat 150 van deze liederen, geschreven door David, Asaf, de Korachieten en anderen. Ze verwoorden het hele spectrum van geloof: lofprijzing, klacht, dank, berouw en vertrouwen. Psalmen werden oorspronkelijk gezongen bij de tempeldienst en worden tot vandaag gelezen, gezongen en gebeden.
Wat betekent het woord "psalm"?
Het woord "psalm" komt van het Griekse "psalmos": een lied dat begeleid wordt door een snaarinstrument. Het is de vertaling van het Hebreeuwse "mizmor". De Hebreeuwse naam van het hele boek is Tehillim, "lofzangen". Het boek met de 150 psalmen en religieuze liederen wordt ook wel het Psalter genoemd.
Hoeveel psalmen staan er in de Bijbel?
Het boek Psalmen bevat 150 psalmen. Het is het langste boek van de Bijbel en vormt het hart van het Oude Testament. De psalmen zijn geschreven over een periode van ongeveer 1.000 jaar, van Mozes (Psalm 90) tot na de Babylonische ballingschap.
Wie heeft de psalmen geschreven?
De psalmen zijn geschreven door meerdere auteurs. Koning David schreef er de meeste (73 psalmen). Andere auteurs zijn Asaf (12 psalmen), de Korachieten (11 psalmen), Salomo (2 psalmen), Mozes (Psalm 90), Heman (Psalm 88) en Ethan (Psalm 89). Van 48 psalmen is de auteur onbekend.
Hoeveel psalmen heeft David geschreven?
David heeft 73 van de 150 psalmen geschreven — bijna de helft van het boek. Boven deze psalmen staat een opschrift dat ze aan David toeschrijft ("le-David", vaak "mizmor le-David", een psalm van David). Tot de bekendste psalmen van David horen Psalm 23 (De HEERE is mijn Herder), Psalm 51 (boetepsalm na zijn zonde met Bathseba) en Psalm 103 (Loof de HEERE, mijn ziel).
Wat is de bekendste psalm?
De bekendste psalm is Psalm 23, "De HEERE is mijn Herder". Deze psalm van David is wereldwijd het meest gelezen en geciteerd. Andere zeer bekende psalmen zijn Psalm 91 (over Gods bescherming), Psalm 121 (Ik sla mijn ogen op naar de bergen) en Psalm 139 (Gods alwetendheid).
Wat zijn de verschillende soorten psalmen?
De psalmen worden ingedeeld in verschillende typen: lofpsalmen (lofprijzing aan God), klaagliederen (noodkreten tot God), dankpsalmen (dankbaarheid voor Gods hulp), wijsheidspsalmen (levenswijsheid), koningspsalmen (over Gods koningschap), boetepsalmen (berouw en vergeving) en bedevaartsliederen (pelgrimsliederen voor de reis naar Jeruzalem).
Welke psalmen geven troost en bemoediging?
Bekende troostpsalmen en bemoedigende psalmen zijn Psalm 23 (De HEERE is mijn Herder), Psalm 42 (Zoals een hert schreeuwt naar waterstromen), Psalm 46 (God is ons een toevlucht), Psalm 91 (de schuilplaats van de Allerhoogste), Psalm 121 (Mijn hulp komt van de HEERE) en Psalm 139 (God kent mij). Deze psalmen worden veel gelezen bij ziekte, rouw, angst en onzekerheid.
Hoe kun je psalmen bidden?
Psalmen bidden is een eeuwenoude praktijk: u leest een psalm langzaam, hardop of in stilte, en maakt de woorden tot uw eigen gebed. Veel mensen kiezen een vaste psalm per dag of volgen een leesplan door het hele Psalter. De psalmen geven woorden aan wat moeilijk te zeggen is — juist bij verdriet, dankbaarheid of onrust. Begin bijvoorbeeld met Psalm 23, Psalm 51 of Psalm 103.
Gebed en verdieping bij de psalmen
Verdiep u verder
Psalmen lezen
Lees alle 150 psalmen online in meerdere vertalingen.
Psalmen uitleg
Uitleg en achtergrond bij elk psalmhoofdstuk.
Mooiste bijbelteksten
De 25 mooiste bijbelverzen, inclusief psalmen.
Bemoedigende teksten
Bijbelverzen die kracht en troost geven.
Dagelijkse overdenking
Laat u dagelijks inspireren door een bijbelse overdenking.
Leesplannen
Volg een gestructureerd plan om de psalmen te lezen.