Biddag 2027

Biddag voor gewas en arbeid is een jaarlijkse gebedsdienst die in veel protestantse kerken in Nederland wordt gehouden op de tweede woensdag van maart. Op deze dag komen gemeenteleden samen om God te vragen om Zijn zegen over het komende groeiseizoen, over werk en inkomen, en over alles wat nodig is om te leven.

De wortels van Biddag liggen in de vast- en bededagen die in de Republiek bij rampen en in tijden van nood werden uitgeschreven. De bijbelse wortels daarvan, van de verootmoediging in Joël 2 tot het vasten en bidden in Ezra 8, leest u bij biddag in de Bijbel. Uit die bededagen groeide later de jaarlijkse biddag aan het begin van het voorjaar, waarop gemeenten Gods zegen over gewas en arbeid vragen. In een agrarische samenleving was de afhankelijkheid van weer en oogst letterlijk een zaak van leven of dood. Misoogsten betekenden hongersnood; een goede oogst betekende overvloed.

Vandaag de dag is die afhankelijkheid niet minder reëel, maar minder zichtbaar. Ons voedsel komt uit de supermarkt en ons inkomen van de werkgever. Toch leert de Bijbel dat God goed doet van de hemel, "ons regen en vruchtbare tijden gevende, vervullende onze harten met spijs en vrolijkheid" (Handelingen 14:17). Biddag herinnert ons aan deze diepe waarheid: alles wat wij hebben, komt van God.

Biddag vormt samen met Dankdag (eerste woensdag van november) een jaarlijks ritme van afhankelijkheid en dankbaarheid. In het voorjaar vragen we; in het najaar danken we, en daarvoor is er ook een gebed voor dankdag. Dit ritme is geworteld in het bijbelse gebod om God te erkennen als de Gever van alle goede gaven (Jakobus 1:17) en weerspiegelt de bede uit het Onze Vader: "Geef ons heden ons dagelijks brood" (Mattheüs 6:11).

In het kerkelijk jaar valt Biddag bijna altijd in de lijdenstijd: de weken op weg naar Pasen waarin de gemeente het lijden van Christus overdenkt. Die tijd begint kort na Aswoensdag (woensdag 10 februari 2027). Zo staat het gebed om het dagelijks brood midden in de tijd waarin wij stilstaan bij Hem Die Zich voor ons gaf.

Gebed is in de Bijbel niet slechts een ritueel, maar een levende relatie met God. Van het begin van de Schrift lezen we over mensen die God aanroepen. Abraham bad voor Sodom (Genesis 18:23-32), Mozes bad voor het volk Israël (Exodus 32:11-14), en Hanna bad om een zoon en ontving Samuel (1 Samuel 1:10-20). In elk van deze gevallen zien we hetzelfde patroon: een mens die in nood of verlangen tot God nadert, en een God die luistert en antwoordt.

Jezus Zelf leefde als geen ander vanuit het gebed. Hij trok Zich regelmatig terug om te bidden (Lukas 5:16), bad de hele nacht voor de verkiezing van Zijn discipelen (Lukas 6:12), en leerde Zijn volgelingen bidden met het "Onze Vader" (Mattheüs 6:9-13). De bede "Geef ons heden ons dagelijks brood" is de kern van wat Biddag beoogt: het dagelijks leven in Gods hand leggen.

De apostel Paulus roept op tot een leven van onophoudelijk gebed: "Bidt zonder ophouden" (1 Thessalonicenzen 5:17). En Jakobus schrijft: "een krachtig gebed des rechtvaardigen vermag veel" (Jakobus 5:16). Het voorbeeld van Elia, die bad om droogte en vervolgens om regen, laat zien dat gebed werkelijk effect heeft: niet omdat de bidder machtig is, maar omdat de God tot Wie gebeden wordt, almachtig is.

Biddag plaatst het persoonlijke gebed in een gemeenschappelijk kader. Wanneer de hele gemeente samenkomt om te bidden, gebeurt wat Jezus beloofde: "Want waar twee of drie vergaderd zijn in Mijn Naam, daar ben Ik in het midden van hen" (Mattheüs 18:20). Het gemeenschappelijke gebed op Biddag is een krachtig getuigenis van afhankelijkheid en vertrouwen op God.

In de gereformeerde kerken in Nederland heeft Biddag een vaste plek in het kerkelijk jaar. In de Republiek werden bij oorlog, pest, duurte en vervolging vast- en bededagen uitgeschreven (vergelijk artikel 66 van de Dordtse Kerkorde, 1618-1619). Daaruit groeide de jaarlijkse biddag voor gewas en arbeid, die nu meestal op de tweede woensdag van maart valt.

De Heidelbergse Catechismus (Zondag 50) behandelt de vierde bede van het Onze Vader: "Geef ons heden ons dagelijks brood." Het antwoord luidt: "Wil ons met alle nooddruft des lichaams verzorgen, opdat wij daardoor bekennen, dat Gij de enige Oorsprong alles goeds zijt …" Dit is precies wat Biddag beoogt: het erkennen van God als de Bron van alle goede gaven.

In veel gemeenten wordt op Biddagavond een speciale dienst gehouden, vaak met een preek over een bijbeltekst die raakt aan Gods voorzienigheid, ons dagelijks brood, of de oproep tot gebed. Het is een moment van bezinning aan het begin van het voorjaar, wanneer de natuur opnieuw tot leven komt en het nieuwe groeiseizoen begint.