Belijdenisgeschriften: de Drie Formulieren van Enigheid en de oecumenische geloofsbelijdenissen
Ontdek de belangrijkste belijdenisgeschriften uit de gereformeerde traditie. Vergelijk de Drie Formulieren van Enigheid met andere historische belijdenissen en leer over hun ontstaan, inhoud en betekenis voor de kerk vandaag. Lees ook de Heidelbergse Catechismus met uitleg per zondag, en de liturgische formulieren voor doop, avondmaal en andere kerkelijke handelingen.
De Drie Formulieren van Enigheid
De drie belijdenisgeschriften die samen de leerstandaard vormen van de gereformeerde kerken in Nederland. Zij werden alle drie bevestigd op de Synode van Dordrecht (1618-1619).
Nederlandse Geloofsbelijdenis
1561 | Gereformeerd | 37 artikelen
Geschreven door Guido de Bres als geloofsverdediging aan koning Filips II van Spanje. De belijdenis legt in 37 artikelen het gereformeerde geloof uit en maakt onderscheid met het rooms-katholicisme en het anabaptisme. Het is een van de Drie Formulieren van Enigheid.
Dordtse Leerregels
1619 | Gereformeerd | 5 hoofdstukken
Opgesteld door de Synode van Dordrecht (1618-1619) als antwoord op de remonstranten (volgelingen van Arminius). De vijf hoofdstukken behandelen de leer van de verkiezing, de verzoening, de verdorvenheid, de bekering en de volharding der heiligen.
Andere belangrijke belijdenissen
Belijdenisgeschriften uit de bredere gereformeerde en oecumenische traditie die van groot belang zijn voor het verstaan van het christelijk geloof.
Apostolische Geloofsbelijdenis
Vroege Kerk | Oecumenisch / Vroege Kerk | 12 artikelen
De oudste en meest gebruikte geloofsbelijdenis in het christendom. Hoewel de naam suggereert dat het door de apostelen is geschreven, stamt de huidige vorm uit de tweede tot achtste eeuw. De twaalf artikelen belijden het geloof in God de Vader, Zoon en Heilige Geest.
Geloofsbelijdenis van Nicea
381 | Oecumenisch / Vroege Kerk | Doorlopende tekst in drie delen
Opgesteld door het Concilie van Nicea in 325 en uitgebreid door het Concilie van Constantinopel in 381. De belijdenis verdedigt de volle Godheid van Jezus Christus tegen de Arianen en de volle Godheid van de Heilige Geest tegen de Macedonianen. Het is de enige belijdenis die door oosters-orthodoxe, rooms-katholieke en protestantse christenen gezamenlijk wordt beleden.
Geloofsbelijdenis van Athanasius
500 | Oecumenisch / Westers | 44 verzen in twee delen
Een Westers-Latijnse belijdenis uit de late vijfde of vroege zesde eeuw die zich concentreert op de Drie-eenheid en de twee naturen van Christus. Hoewel de tekst "Athanasius" draagt, is hij niet door Athanasius van Alexandrië geschreven. De belijdenis is bekend om haar sterk formulerende taal over de Drie-eenheid en wordt in de Heidelbergse Catechismus indirect verwerkt in Zondag 8-11.
Vergelijking Belijdenisgeschriften
| Belijdenis | Jaar | Traditie | Omvang | Hoofdonderwerp |
|---|---|---|---|---|
| Apostolische Geloofsbelijdenis | ca. 150 n.Chr. | Oecumenisch / Vroege Kerk | 12 artikelen | God de Vader, de Almachtige Schepper |
| Geloofsbelijdenis van Nicea | 381 | Oecumenisch / Vroege Kerk | Doorlopende tekst in drie delen | De Vader, Almachtig, Schepper van hemel en aarde |
| Geloofsbelijdenis van Athanasius | 500 | Oecumenisch / Westers | 44 verzen in twee delen | De ene God in drie Personen |
| Heidelbergse Catechismus | 1563 | Gereformeerd | 129 vragen in 52 zondagen | Enige troost in leven en sterven |
| Nederlandse Geloofsbelijdenis | 1561 | Gereformeerd | 37 artikelen | De enige God en Zijn eigenschappen |
| Dordtse Leerregels | 1619 | Gereformeerd | 5 hoofdstukken | Goddelijke verkiezing en verwerping |
| Westminster Confessie | 1647 | Presbyteriaans / Gereformeerd | 33 hoofdstukken | De Heilige Schrift |
Wat zijn belijdenisgeschriften?
Belijdenisgeschriften zijn officieel aanvaarde documenten waarin een kerk of kerkverband uiteenzet wat zij gelooft op grond van de Bijbel. Ze dienen als leerstandaard, als middel voor onderwijs en als richtlijn voor de prediking. Wat het woord belijden in de Bijbel betekent, staat bij het onderwerp belijdenis.
In de gereformeerde traditie nemen de Drie Formulieren van Enigheid een centrale plaats in: de Heidelbergse Catechismus (1563), de Nederlandse Geloofsbelijdenis (1561) en de Dordtse Leerregels (1619). Deze drie geschriften werden op de Synode van Dordrecht (1618-1619) gezamenlijk aanvaard als de belijdenisstandaard van de gereformeerde kerken. Ook de reformatorische kerken in Nederland belijden deze drie formulieren. Een korte inleiding op wat de Heidelbergse Catechismus is en hoe hij in 52 zondagen is opgebouwd, staat in een apart artikel.
Naast de gereformeerde belijdenissen zijn er ook oecumenische belijdenissen die door vrijwel alle christelijke kerken worden erkend, zoals de Apostolische Geloofsbelijdenis. En in de bredere gereformeerde wereld speelt de Westminster Confessie een belangrijke rol, vooral in de presbyteriaanse traditie.
Stel een vraag over de belijdenissen
Wilt u meer weten over een specifiek artikel of leerstuk uit de belijdenisgeschriften? Stel uw vraag aan onze AI-bijbelassistent en ontvang een onderbouwd antwoord.
Verdiep u verder
Heidelbergse Catechismus
Alle 52 zondagen met uitleg en bijbelverwijzingen.
Bijbel online lezen
Lees de bijbelteksten waarop de belijdenissen gebaseerd zijn.
Bijbeluitleg
Verdieping bij bijbelverzen met theologische achtergrond.
Reformatiedag
De Reformatie en het ontstaan van de belijdenisgeschriften.
Hoe doe je bijbelstudie?
Gebruik belijdenissen als hulpmiddel bij bijbelstudie.
Bijbel onderwerpen
Verdiep u in de thema's die in de belijdenissen behandeld worden.
Bijbelse personen
Leer over de bijbelse figuren die in de belijdenissen genoemd worden.
Bijbelteksten voor een belijdenis
Kaartteksten en felicitaties voor wie belijdenis doet.