Ga naar hoofdinhoud

Zondag 39: Vijfde gebod

Schriftbewijzen: Exodus 20:12, Efeze 6:1-4

Vraag 104: Wat wil God in het vijfde gebod?

Dat ik mijn vader en moeder, en allen die over mij gesteld zijn, alle eer, liefde en trouw bewijze, en mij aan hun goede leer en straf met behoorlijke gehoorzaamheid onderwerpe, en ook met hun zwakheid en gebreken geduld hebbe, aangezien het Gode belieft ons door hun hand te regeren.

Schriftbewijzen: Efeze 6:1-6, Kolossenzen 3:18-24, Efeze 5:22, Spreuken 1:8, Spreuken 4:1, Spreuken 15:20, Spreuken 20:20, Exodus 21:17, Romeinen 13:1-2, Efeze 6:9, Kolossenzen 3:19, Kolossenzen 4:1, 1 Petrus 2:18, Spreuken 23:22, Genesis 9:24-25, 1 Petrus 2:18

Antwoord:

Dat ik mijn vader en moeder, en allen die over mij gesteld zijn, alle eer, liefde en trouw bewijze, en mij aan hun goede leer en straf met behoorlijke gehoorzaamheid onderwerpe, en ook met hun zwakheid en gebreken geduld hebbe, aangezien het Gode belieft ons door hun hand te regeren.

Zondag 39 uitgelegd: het vijfde gebod over vader en moeder

Zondag 39 van de Heidelbergse Catechismus (HC zondag 39) legt in vraag 104 het vijfde gebod uit: "Eert uw vader en uw moeder" (Exodus 20:12). God wil volgens de catechismus dat u uw ouders en allen die over u gesteld zijn eer, liefde en trouw bewijst, u aan hun goede leer en tucht onderwerpt en geduld hebt met hun zwakheden en gebreken.

De kring is breder dan het gezin. Dat blijkt uit de schriftbewijzen: ze gaan van Efeze 6 over kinderen en ouders, via 1 Petrus 2:18 over huisknechten, tot Romeinen 13 over de overheid. Het gebod werkt ook naar twee kanten. Efeze 6:4 en 6:9 en Kolossenzen 3:19 en 4:1, eveneens bij deze zondag genoemd, spreken vaders, mannen en heren aan op de manier waarop zij hun gezag gebruiken.

De reden staat aan het slot van het antwoord: "aangezien het Gode belieft ons door hun hand te regeren". Eerbied voor ouders hangt dus aan Gods ordening en niet aan hun volmaaktheid; daarom noemt de catechismus uitdrukkelijk het geduld met hun gebreken. Paulus wijst in Efeze 6:2-3 op de belofte bij dit gebod: "Opdat het u welga, en dat gij lang leeft op de aarde". Zondag 39 is de eerste zondag over de tweede tafel van de wet, de geboden over de naaste. Zondag 40 vervolgt met het zesde gebod.