Ga naar hoofdinhoud

Liturgische formulieren en gebeden

In de gereformeerde kerken worden de doop, het avondmaal, de bevestiging van ambtsdragers, de kerkelijke tucht en de bevestiging van het huwelijk bediend met vaste teksten. Die teksten heten formulieren. Het kerkboek bevat daarnaast vaste gebeden: voor de eredienst, de catechisatie, de kerkenraad en voor thuis.

De Nationale Synode van Dordrecht (1618-1619) stelde de tekst van deze liturgie vast. In reformatorische kerken worden de formulieren nog altijd gelezen, in de spelling van het kerkboek.

Hier vindt u de klassieke tekst, opgedeeld in delen met uitleg, Bijbelteksten uit de Statenvertaling en antwoorden op veelgestelde vragen. Elke tekst is woord voor woord vergeleken met twee drukken van vóór 1900.

Veelgestelde vragen

Wat is een liturgisch formulier?

Een liturgisch formulier is een vaste tekst die de predikant voorleest bij een kerkelijke handeling, zoals de doop of het avondmaal. Het formulier legt uit wat de handeling betekent, bevat gebeden en stelt de vragen die erbij horen. Zo wordt in elke gemeente op dezelfde manier en met dezelfde woorden gedoopt, avondmaal gevierd of een ambtsdrager bevestigd.

Welke formulieren zijn er?

De klassieke liturgie kent formulieren voor de doop van kinderen en van volwassenen, het avondmaal, de ban en de wederopneming, de bevestiging van predikanten en van ouderlingen en diakenen, en de bevestiging van het huwelijk. Daarnaast zijn er gebeden, onder andere vóór en na de predicatie, vóór en na de catechisatie, voor de kerkenraad, het morgen- en avondgebed en de gebeden vóór en na het eten.

Waar komt de tekst op deze pagina's vandaan?

De tekst volgt de kerkboekspelling zoals de Gereformeerde Bijbelstichting die uitgeeft. Wij hebben elk woord vergeleken met de uitgave van 1897, die de tekst volgt zoals de kerken die hadden vastgesteld, en met een kerkboek uit 1774. Waar de kopieerbron een woord heeft dat in geen van beide drukken staat, volgen wij de oude druk. Onder elk formulier staat welke plaatsen dat zijn.

Waarom staat het formulier voor de openbare belijdenis er niet bij?

In de liturgie zoals die in Dordrecht is vastgesteld, staat geen formulier voor de openbare belijdenis van het geloof en ook geen verkort avondmaalsformulier. De teksten die kerken daarvoor gebruiken, zijn later ontstaan en verschillen per kerkverband. Wij nemen alleen teksten letterlijk op die wij in twee oude drukken hebben kunnen controleren. Daarom staan deze teksten hier (nog) niet.

Naar de belijdenisgeschriften › Naar de Heidelbergse Catechismus ›