Babylon in de Bijbel

Babylon lag in het zuiden van Mesopotamië, aan de rivier de Eufraat, in het huidige Irak, ongeveer 85 kilometer ten zuiden van Bagdad bij de stad Hilla. De Bijbel noemt die streek het land Sinear en het land der Chaldeen. Van Jeruzalem lag Babylon ver naar het oosten; reizigers en legers volgden de route langs de Eufraat en door Syrië. De ligging van de stad is zeker: de ruïnes zijn opgegraven.

Het gaat om dezelfde naam en mogelijk om dezelfde plaats; of de toren in de latere stad stond, valt niet vast te stellen. Het onderwerp is anders. De toren van Babel uit Genesis 11 hoort bij het begin van de geschiedenis en heeft op deze site een eigen pagina. Babylon is de stad en het rijk uit de tijd van de koningen en profeten: de stad van Nebukadnezar, de ballingschap en Daniël. In de Statenvertaling heten beide Babel.

Babylon is de Griekse vorm van de naam, en die gebruikt het Nieuwe Testament. Het Hebreeuws, en dus de Statenvertaling in het Oude Testament, heeft Babel. De Babyloniërs zelf schreven Bab-ili, wat gewoonlijk wordt verklaard als poort van God of poort van de goden; mogelijk is ook dat een latere duiding van een oudere naam. Genesis 11:9 verbindt de naam met verwarren, bij de geschiedenis van de toren van Babel, die een eigen pagina heeft.

In het Oude Testament volgt de Statenvertaling het Hebreeuws, en daar heet de stad Babel. In het Nieuwe Testament, dat in het Grieks geschreven is, staat Babylon (1 Petrus 5:13, Openbaring 14:8) en spreekt Mattheüs 1:11 van de Babylonische overvoering. Het gaat om dezelfde stad. Ook Sinear en het land der Chaldeen worden gebruikt voor het gebied rond Babel.

De Babylonische ballingschap is de periode waarin een groot deel van het volk van Juda in Babel woonde. Nebukadnezar voerde in verschillende rondes mensen weg: jongeren als Daniël, daarna koning Jojachin met de vorsten en ambachtslieden (2 Koningen 24:14-16), en na de verwoesting van Jeruzalem ook Zedekia en een groot deel van het volk (2 Koningen 25:11). Jeremia noemde zeventig jaren (Jeremia 25:11), tot Kores de terugkeer toestond (Ezra 1:1-3).

Volgens de gangbare datering vond de eerste wegvoering plaats rond 605 voor Christus, de wegvoering van Jojachin in 597 voor Christus en de verwoesting van Jeruzalem in 587 of 586 voor Christus. Babylon viel in 539 voor Christus in handen van de Meden en Perzen, en kort daarna mochten de eerste ballingen terugkeren. De zeventig jaren van Jeremia 25:11 worden door uitleggers op verschillende manieren gerekend.

In en rond Babel leefden de ballingen uit Juda. Daniël en zijn drie vrienden werden opgeleid aan het hof, Daniël legde de dromen van Nebukadnezar uit, de vrienden werden in het dal Dura om het gouden beeld in de vurige oven geworpen en gered (Daniël 3:1), en onder Darius werd Daniël uit de leeuwenkuil verlost (Daniël 6). Nebukadnezar werd om zijn hoogmoed vernederd (Daniël 4:30-33). Op het feest van Belsazar verscheen het schrift op de muur en in die nacht viel het rijk (Daniël 5:30).

In Openbaring 17 en 18 is het grote Babylon een beeld van de wereldmacht die zich tegen God verheft en de volken verleidt met macht, rijkdom en afgoderij. Sommige uitleggers denken in de eerste plaats aan het Rome van die tijd, andere aan de goddeloze wereld in elke eeuw; in de tijd van de Reformatie dachten velen aan het pauselijke Rome. Openbaring zelf benadrukt dat haar val vaststaat (Openbaring 18:2) en roept Gods volk op: "Gaat uit van haar, Mijn volk" (Openbaring 18:4).

In 1 Petrus 5:13 groet Petrus namens de gemeente "die in Babylon is". Veel uitleggers lezen Babylon hier als een bedekte naam voor Rome, de hoofdstad van het rijk waarin de christenen als vreemdelingen leefden. Anderen houden het voor de stad in Mesopotamië, waar toen nog Joden woonden. De tekst zelf zegt het niet met zekerheid; duidelijk is wel dat Petrus de gelovigen als vreemdelingen in de wereld ziet.

De ruïnes van Babylon liggen bij Hilla in Irak. Bij Duitse opgravingen tussen 1899 en 1917 werden de Processieweg en de Isjtarpoort met geglazuurde tegels gevonden; een reconstructie van die poort staat in het Pergamonmuseum in Berlijn. Delen van de stad zijn in de twintigste eeuw herbouwd. Voor de Bijbel zijn vooral de geschreven vondsten van belang: kleitabletten noemen rantsoenen voor koning Jojachin van Juda, en Babylonische kronieken vermelden de inname van Jeruzalem.