Ga naar hoofdinhoud

Perzië in de Bijbel

In het Hebreeuws en Aramees heet het land en zijn volk Paras (פָּרַס); een Pers heet Parsi (Nehemia 12:22: Darius, den Perziaan). De naam hangt samen met de streek Parsa in het zuidwesten van het huidige Iran; de betekenis ervan is onzeker. In Daniël 5:28 zien veel uitleggers in peres (verdeeld) een woordspeling op Paras.

Perzië was het rijk van Kores, Darius en Ahasveros, dat in 539 voor Christus Babel innam en de Joden liet terugkeren naar Jeruzalem (Ezra 1:1-3). Daniël, Ezra, Nehemia en Esther leefden onder Perzische koningen; met Medië samen vormde Perzië het rijk van de Meden en de Perzen.

Ook bekend als: Perzie, Perzen, Medië, Meden en Perzen, Paras, Iran

Ligging

Het eigenlijke Perzië was een bergachtige streek in het zuidwesten van het huidige Iran, ten oosten van Elam en de Perzische Golf. Medië lag noordelijker, rond de stad Achmetha. Op zijn grootst reikte het Perzische rijk volgens Esther 1:1 van Indië tot Morenland, het land ten zuiden van Egypte, over honderd zevenentwintig landschappen. Juda was er een kleine provincie van, in het gebied aan deze zijde der rivier.

Vandaag

Het kerngebied van Perzië ligt in het huidige Iran; de identificatie is zeker. De provincie Fars bewaart de oude naam. In het Westen heette het land tot 1935 officieel Perzië. Van de Perzische koningsstad Persepolis, die in de Bijbel niet genoemd wordt, liggen bij Shiraz nog uitgebreide ruïnes. Achmetha is het huidige Hamadan.

Geschiedenis

Perzië komt in de Bijbel op aan het einde van de ballingschap. Jesaja had Kores al bij name genoemd als de herder van de HEERE; hij zou tot Jeruzalem zeggen: "Word gebouwd" (Jesaja 44:28). In het derde jaar van Belsazar zag Daniël een ram met twee hoornen, en de engel legde uit: "zijn de koningen der Meden en der Perzen" (Daniël 8:20). In de nacht van het feest van Belsazar las Daniël het schrift op de muur: het koninkrijk werd "den Meden en den Perzen gegeven" (Daniël 5:28). Volgens de gangbare datering viel Babel in 539 voor Christus. Daniël 6 noemt daarna Darius de Meder, die het koninkrijk ontving (Daniël 6:1). Wie hij precies was, is onder historici omstreden: sommigen denken aan een stadhouder van Kores, anderen aan Kores zelf onder een andere naam. Onder hem werd Daniël in de kuil der leeuwen geworpen, omdat een gebod niet mocht veranderen "naar de wet der Meden en der Perzen" (Daniël 6:9). In het eerste jaar van Kores verwekte de HEERE de geest van de koning, zodat hij de Joden toestond naar Jeruzalem te gaan en het huis van de HEERE te bouwen (Ezra 1:1-4, 2 Kronieken 36:22-23). Hij gaf ook de tempelvaten terug (Ezra 1:7-8). Tegenstanders hielden de bouw op tot het tweede jaar van Darius (Ezra 4:24), gewoonlijk gezien als Darius I, niet de Meder uit Daniël 6. Toen spoorden Haggaï en Zacharia het volk aan, en in Achmetha, in het landschap Medië, werd de rol met het besluit van Kores teruggevonden (Ezra 6:1-5). De tempel werd voltooid in het zesde jaar van Darius (Ezra 6:15). Het boek Esther speelt aan het hof van Ahasveros, die regeerde over honderd zevenentwintig landschappen (Esther 1:1); hij wordt meestal gelijkgesteld met Xerxes I. Onder Arthahsasta, gewoonlijk gezien als Artaxerxes I, trok Ezra op uit Babel (Ezra 7:1-6), en in zijn twintigste jaar kreeg Nehemia verlof om de muur van Jeruzalem te herbouwen (Nehemia 2:1-6). Buiten de Bijbel is vooral de zogenoemde Cyruscilinder bekend. Daarin beschrijft Kores de inname van Babylon en zegt hij dat hij weggevoerde volken en hun godenbeelden naar hun plaats liet terugkeren. Dat past bij het beleid van Ezra 1, maar de cilinder noemt de Joden niet. Het Perzische rijk eindigde toen Alexander de Grote het rond 330 voor Christus veroverde, zoals Daniël 8 en 11 de opkomst van Griekenland al hadden aangekondigd.

Betekenis in de Bijbel

Perzië is in de Bijbel het rijk waardoor God de ballingschap beëindigde. Jeremia had zeventig jaren genoemd, en de Kronieken eindigen ermee dat de HEERE, "opdat volbracht wierd het woord des HEEREN, door den mond van Jeremia", de geest van Kores verwekte (2 Kronieken 36:22). Een heidense koning werd zo het werktuig van Gods trouw aan Zijn volk. Jesaja gaat daarin nog verder. De HEERE noemt Kores "Zijn gezalfde" en zegt dat Hij zijn rechterhand vat (Jesaja 45:1), terwijl Kores Hem niet kende (Jesaja 45:4). Dat de Schrift een buitenlandse vorst zo noemt, is opmerkelijk; het onderstreept dat de HEERE de geschiedenis van de volken leidt. Tegelijk laten Daniël en Esther zien dat het leven onder de Perzen niet vanzelf veilig was. De onveranderlijke wet van Meden en Perzen bracht Daniël in de leeuwenkuil, en een wet van Ahasveros bedreigde alle Joden in het rijk. In beide gevallen redde God Zijn volk: in Daniël openlijk, in Esther verborgen en zonder dat Zijn Naam in het boek genoemd wordt. Volgens de gangbare uitleg van Daniël 2 en 7 is het rijk van de Meden en de Perzen het tweede van de wereldrijken; in Daniël 8 is het de ram (Daniël 8:20). Achter de koningen ziet Daniël een geestelijke strijd: de vorst van het koninkrijk van Perzië stond eenentwintig dagen tegenover de Man met linnen bekleed, Die de Statenvertaling met hoofdletters schrijft (Daniël 10:5, 10:13). Na Perzië zou Griekenland komen (Daniël 10:20, 11:2). Ook dit rijk had zijn tijd.

Sleutelgebeurtenissen in Perzië

1

De ram met twee hoornen

In het derde jaar van Belsazar ziet Daniël een ram met twee hoornen. De engel legt uit dat het de koningen der Meden en der Perzen zijn.

Daniël 8:20

2

Het rijk gegeven aan Meden en Perzen

Daniël leest het schrift op de muur: het koninkrijk van Belsazar is verdeeld en aan de Meden en de Perzen gegeven.

Daniël 5:25-28

3

Het besluit van Kores

In zijn eerste jaar laat Kores, koning van Perzië, door zijn hele rijk bekendmaken dat de Joden mogen optrekken om het huis van de HEERE in Jeruzalem te bouwen.

Ezra 1:1-4

4

De vorst van Perzië

In het derde jaar van Kores hoort Daniël van de Man met linnen bekleed dat de vorst van het koninkrijk van Perzië eenentwintig dagen tegen Hem stond, tot Michaël, een van de eerste vorsten, kwam om Hem te helpen.

Daniël 10:12-13

5

De rol in Achmetha

Darius laat zoeken in de archieven. In de burcht van Achmetha in Medië wordt het besluit van Kores gevonden, en de bouw van de tempel mag doorgaan.

Ezra 6:1-5

6

Een rijk van honderd zevenentwintig landschappen

Ahasveros regeert van Indië tot Morenland over honderd zevenentwintig landschappen, met de machthebbers van Perzië en Medië om zich heen.

Esther 1:1

7

Ezra uit Babel gezonden

In het rijk van Arthahsasta trekt Ezra, een vaardig schriftgeleerde, met verlof van de koning op uit Babel naar Jeruzalem.

Ezra 7:1-6

8

Nehemia voor de koning

In het twintigste jaar van Arthahsasta vraagt de schenker Nehemia verlof om naar Juda te gaan en de stad van zijn vaderen te herbouwen.

Nehemia 2:1-6

Theologische betekenis

Een koning die de HEERE niet kende, liet Gods volk naar huis gaan. Het hart van de koning is in de hand van de HEERE (Spreuken 21:1): Hij verwekte de geest van Kores, Hij liet Darius de rol van Kores vinden en Hij gaf Nehemia barmhartigheid voor het aangezicht van Arthahsasta (Nehemia 1:11). Wat voor het oog politiek beleid was, was in werkelijkheid het werk van God Die Zijn beloften nakomt. Kores wordt in Jesaja Gods herder en gezalfde genoemd. Daarmee is hij geen Messias, maar wel een werktuig dat vooruitwijst naar de ware Gezalfde, Die Zijn volk niet alleen uit Babel maar uit de macht van de zonde verlost en de ware tempel bouwt. Onder de Perzen lag het werk aan de tempel ook jaren stil. Tegenstanders hielden het op tot het tweede jaar van Darius (Ezra 4:24), en pas toen Haggaï en Zacharia profeteerden, ging het volk weer bouwen (Ezra 5:1). Het verlof van de koning was er al; wat ontbrak, was de moed van het volk. Zo leert de tijd van Perzië dat Gods werk niet alleen van open deuren afhangt, maar ook van het Woord dat het volk opwekt. Ten slotte relativeert de Schrift de macht van Perzië. Het rijk dat Babel versloeg, is in Daniël slechts één van de rijken die opkomen en verdwijnen. Het blijvende koninkrijk is dat van de God des hemels (Daniël 2:44).

Belangrijke bijbelteksten

De volgende bijbelgedeelten helpen u om de rol van Perzië in de Schrift beter te begrijpen.

Veelgestelde vragen over Perzië

Waar lag Perzië in de Bijbel?

Het eigenlijke Perzië lag in het zuidwesten van het huidige Iran, in de bergachtige streek die nu nog Fars heet. Van daaruit bouwde Kores een rijk op dat ten tijde van Esther reikte van Indië tot Morenland, het gebied ten zuiden van Egypte (Esther 1:1). Belangrijke steden in de Bijbel zijn Susan, waar Esther en Nehemia leefden, en Achmetha in Medië. Juda was een kleine provincie van dit rijk.

Wie waren de Meden en Perzen?

De Meden en de Perzen waren twee verwante volken uit het gebied van het huidige Iran. De Meden woonden in het noordwesten, met Achmetha als hoofdstad; de Perzen in het zuidwesten. Onder Kores werden zij één rijk. Daarom spreekt de Bijbel van de koningen der Meden en der Perzen (Daniël 8:20) en van de wetten der Perzen en Meden (Esther 1:19). Het rijk volgde in 539 voor Christus Babel op.

Wat betekent een wet van Meden en Perzen?

In het Nederlands is een wet van Meden en Perzen iets wat vaststaat en niet te veranderen is. De uitdrukking komt uit de Bijbel. Daniël 6:9 spreekt van een gebod "naar de wet der Meden en der Perzen, die niet mag wederroepen worden", en Esther 1:19 van de wetten der Perzen en Meden. Wat met de ring van de koning verzegeld was, was niet te wederroepen (Esther 8:8). Daaraan waren zowel Darius als Ahasveros gebonden.

Welke koningen van Perzië komen in de Bijbel voor?

De Bijbel noemt Kores, die de ballingen liet terugkeren (Ezra 1:1), Darius, gewoonlijk Darius I, onder wie de tempel voltooid werd (Ezra 6:15), Ahasveros uit het boek Esther, meestal gelijkgesteld met Xerxes I, en Arthahsasta, onder wie Ezra en Nehemia naar Jeruzalem gingen. Daniël noemt daarnaast Darius de Meder (Daniël 6:1), wiens identiteit onder historici omstreden is. Daniël 11:2 spreekt van nog drie koningen in Perzië en een vierde, die door zijn rijkdom allen tegen Griekenland zou opwekken.

Waar staat Perzië in de Bijbel?

Perzië staat aan het eind van 2 Kronieken (36:22-23) en in Ezra 1, bij het besluit van Kores. Ezra 4 tot 7 en Nehemia 1 en 2 noemen de koningen van de terugkeer, en het hele boek Esther speelt in het Perzische rijk. Jesaja noemt Kores bij name (Jesaja 44:28, 45:1). In Daniël staat Perzië in hoofdstuk 5, 6, 8, 10 en 11. Het Nieuwe Testament noemt het land niet bij naam.

Hoe groot was het Perzische rijk in de Bijbel?

Het boek Esther zegt dat Ahasveros regeerde van Indië tot Morenland, over honderd zevenentwintig landschappen (Esther 1:1). Koningssteden waren onder meer Susan, Babel en Achmetha in Medië (Esther 1:2, Ezra 6:2). Juda was een kleine provincie in het gebied aan deze zijde der rivier (Ezra 4:10). Het rijk eindigde met de opkomst van Griekenland, zoals Daniël 8:20-21 in de ram en de bok aankondigt.

Is Perzië hetzelfde als Iran?

Ongeveer. Het kerngebied van het oude Perzië ligt in het huidige Iran, en in het Westen heette het land tot 1935 officieel Perzië. Het bijbelse Perzische rijk was echter veel groter dan het huidige Iran: het omvatte ook Mesopotamië, Syrië, Juda, Egypte en Klein-Azië. De naam Iran is in de Bijbel niet bekend; de Statenvertaling spreekt van Perzië, Perzen, Medië en Meden.

Komt Perzië ook in het Nieuwe Testament voor?

Perzië wordt in het Nieuwe Testament niet bij naam genoemd; in die tijd was het oude rijk allang verdwenen. Op de Pinksterdag waren er wel "Parthers, en Meders, en Elamieten" in Jeruzalem (Handelingen 2:9), Joden en proselieten uit de streken van het vroegere Perzische rijk. Ook de wijzen uit het oosten worden vaak met dit gebied in verband gebracht, maar Mattheüs 2:1 noemt hun land niet.

Bijbelverhalen in Perzië

Gerelateerde plaatsen

Bijbelse personen verbonden aan Perzië

Bijbelhoofdstukken die zich in Perzië afspelen

Leer meer over Perzië met AI BijbelAssistent

Wilt u dieper ingaan op de geschiedenis, de bijbelteksten of de theologische betekenis van Perzië? Onze AI-assistent helpt u verder.

Verdiep u verder