Ga naar hoofdinhoud

Rivier Chebar in de Bijbel

Chebar (Hebreeuws כְּבָר, Kevar). De naam is waarschijnlijk de Hebreeuwse vorm van een Babylonische kanaalnaam, die vaak wordt uitgelegd als het grote kanaal; de precieze betekenis is onzeker.

De rivier Chebar was een waterloop in Babylonië waar een groep weggevoerden uit Juda woonde. Daar zag de priester Ezechiël rond 593 voor Christus de heerlijkheid van de HEERE en werd hij tot profeet geroepen (Ezechiël 1:1-3). De naam komt alleen in het boek Ezechiël voor.

Ook bekend als: Chebar, Kebar, Kevar

Ligging

De Chebar lag in het land der Chaldeeën, Babylonië, in het zuiden van Mesopotamië (Ezechiël 1:3). Het was geen grote natuurlijke rivier zoals de Eufraat of de Tigris, maar waarschijnlijk een van de brede kanalen die het water van de Eufraat over het vlakke land verdeelden. Aan de oever lag de woonplaats Tel-Abib, waar een groep Judese ballingen woonde (Ezechiël 3:15).

Vandaag

De Chebar wordt meestal gelijkgesteld met een groot kanaal bij de oude stad Nippur, ten zuidoosten van Babylon in het huidige Irak. Babylonische spijkerschriftteksten uit Nippur noemen een kanaal met een gelijkende naam. Die identificatie is waarschijnlijk, maar niet zeker; de loop van het kanaal is niet precies bekend en Tel-Abib is niet teruggevonden.

Geschiedenis

In 597 voor Christus, volgens de gangbare datering, voerde Nebukadnezar koning Jojachin met de vorsten, de helden en de timmerlieden en smeden van Jeruzalem weg naar Babel (2 Koningen 24:14-15). Onder hen was, zo blijkt uit Ezechiël 1:2-3, de priester Ezechiël, de zoon van Buzi. Een deel van die ballingen kreeg een woonplaats aan de rivier Chebar. In het vijfde jaar van de wegvoering van Jojachin, rond 593 voor Christus, werden daar de hemelen geopend. Ezechiël schrijft: "als ik in het midden der weggevoerden was bij de rivier Chebar, zo geschiedde het, dat de hemelen werden geopend, en ik gezichten Gods zag" (Ezechiël 1:1). Hij zag vier dieren, die hij later als cherubs herkende (Ezechiël 10:20), de raderen en daarboven de gelijkenis van de heerlijkheid van de HEERE (Ezechiël 1:28). Daarna kwam hij bij de ballingen te Tel-Abib, die aan de rivier Chebar woonden, en bleef zeven dagen verbaasd in hun midden (Ezechiël 3:15). In latere gezichten verwijst Ezechiël steeds terug naar wat hij bij de Chebar zag: in de vallei (Ezechiël 3:23), bij de tempel in Jeruzalem (Ezechiël 10:15, 20, 22) en bij de terugkeer van de heerlijkheid in het nieuwe huis (Ezechiël 43:3). Kleitabletten uit het archief van de familie Murasju bij Nippur, uit de vijfde eeuw voor Christus, noemen een groot kanaal met een naam die op Chebar lijkt, en bevatten ook namen van Judese families. Andere Babylonische teksten, waarschijnlijk uit dezelfde streek, laten zien dat ballingen uit Juda er in eigen dorpen woonden en akkers bewerkten.

Betekenis in de Bijbel

De Chebar is de plaats waar God Zich openbaarde buiten het beloofde land. De achterblijvers in Jeruzalem zeiden van de weggevoerden: "Maakt u verre af van den HEERE" (Ezechiël 11:15). Maar juist in Babylonië, aan een kanaal tussen vreemde akkers, zag Ezechiël de troon van God op raderen die naar alle kanten konden gaan. De hand van de HEERE was daar op hem (Ezechiël 1:3). De HEERE beloofde de ballingen "een weinig tijds tot een heiligdom" te zijn in de landen waarin zij gekomen waren (Ezechiël 11:16). Zo wordt de Chebar in het boek Ezechiël een vast ijkpunt. Wat de profeet later ziet, als de heerlijkheid de tempel verlaat en als zij in het nieuwe huis terugkeert, meet hij aan wat hij bij de rivier Chebar had gezien. Psalm 137 laat de andere kant van dezelfde ballingschap horen: "Aan de rivieren van Babel, daar zaten wij, ook weenden wij, als wij gedachten aan Sion" (Psalm 137:1).

Sleutelgebeurtenissen aan de rivier Chebar

1

Jojachin en de ballingen weggevoerd

Nebukadnezar voert koning Jojachin met de vorsten, de helden en de vaklieden van Jeruzalem weg naar Babel. Ezechiël, die zijn jaren telt naar deze wegvoering, hoorde bij deze ballingen (Ezechiël 1:2-3).

2 Koningen 24:14-16

2

Ezechiël ziet de gezichten Gods

In het vijfde jaar van de wegvoering van Jojachin worden bij de rivier Chebar de hemelen geopend. Ezechiël ziet de heerlijkheid van de HEERE en wordt tot profeet geroepen.

Ezechiël 1:1-3

3

Zeven dagen in Tel-Abib

Ezechiël komt bij de ballingen te Tel-Abib aan de rivier Chebar en zit zeven dagen verbaasd in hun midden. Daarna stelt de HEERE Ezechiël tot wachter over het huis Israëls.

Ezechiël 3:15-17

4

De heerlijkheid in de vallei

In de vallei ziet Ezechiël de heerlijkheid van de HEERE opnieuw, gelijk de heerlijkheid die hij bij de rivier Chebar had gezien.

Ezechiël 3:22-23

5

Hetzelfde gezicht bij de tempel

Als de heerlijkheid van de HEERE de tempel verlaat, herkent Ezechiël de cherubs als hetzelfde dier dat hij bij de rivier Chebar had gezien.

Ezechiël 10:15-22

Theologische betekenis

De gezichten aan de Chebar leren dat God niet aan een plaats gebonden is. De ballingen woonden ver van de tempel, die toen nog in Jeruzalem stond, en de achterblijvers zeiden dat zij verre van de HEERE waren (Ezechiël 11:15). Aan een kanaal in Babylonië liet de HEERE zien dat Zijn troon beweegt waar Hij wil, en dat Hij Zijn volk ook in het oordeel opzoekt. Het valt op dat het eerste wat Ezechiël ontving geen opdracht was, maar een gezicht van Gods heerlijkheid. Pas daarna volgde de roeping om te spreken, "hetzij dat zij horen zullen, of hetzij dat zij het laten zullen" (Ezechiël 3:11). De heerlijkheid die bij de Chebar verscheen en later de tempel verliet, keert in Ezechiël 43 terug in het huis van God. Zo houdt het gezicht aan de rivier de hoop van de ballingen vast: de HEERE zal weer onder Zijn volk wonen.

Belangrijke bijbelteksten

De volgende bijbelgedeelten helpen u om de rol van de rivier Chebar in de Schrift beter te begrijpen.

Veelgestelde vragen over de rivier Chebar

Waar lag de rivier Chebar?

De rivier Chebar lag in Babylonië, het land der Chaldeeën (Ezechiël 1:3), in het zuiden van het huidige Irak. Het was waarschijnlijk een groot irrigatiekanaal van de Eufraat bij de stad Nippur, ten zuidoosten van Babylon. Spijkerschriftteksten uit Nippur noemen een kanaal met een gelijkende naam. Die identificatie is waarschijnlijk, maar de precieze loop is onbekend.

Wat betekent de naam Chebar?

Dat is niet zeker. Chebar, in het Hebreeuws Kevar, is waarschijnlijk de Hebreeuwse vorm van de naam van een Babylonisch kanaal. Die naam wordt vaak uitgelegd als het grote kanaal, wat past bij een brede waterloop die het water van de Eufraat over het land verdeelde. De Bijbel zelf verklaart de naam niet. De Statenvertaling schrijft steeds de rivier Chebar.

Wat gebeurde er bij de rivier Chebar?

Bij de rivier Chebar zag de priester Ezechiël rond 593 voor Christus de gezichten Gods: een stormwind met vuur, vier levende wezens, raderen en daarboven de gelijkenis van de heerlijkheid van de HEERE (Ezechiël 1). Daar werd hij tot profeet geroepen voor de weggevoerden uit Juda. Hij woonde zelf onder de ballingen aan de Chebar.

Was de Chebar een echte rivier?

De Statenvertaling spreekt van de rivier Chebar, maar het ging waarschijnlijk om een gegraven kanaal. In Babylonië werd het water van de Eufraat door brede kanalen over het land verdeeld, en sommige daarvan waren zo groot dat ze als rivier golden. Psalm 137:1 spreekt in die zin van de rivieren van Babel.

Wat is Tel-Abib bij de rivier Chebar?

Tel-Abib was de woonplaats van een groep Judese ballingen aan de rivier Chebar, waar Ezechiël zeven dagen in hun midden zat (Ezechiël 3:15). In het Hebreeuws klinkt de naam als heuvel van jonge aren; veel onderzoekers denken dat er een Babylonische naam voor een oude ruïneheuvel achter zit. De moderne stad Tel Aviv ontleent haar naam aan dit vers.

Waar staat de rivier Chebar in de Bijbel?

De Chebar komt alleen voor in het boek Ezechiël, in acht verzen: Ezechiël 1:1 en 1:3, 3:15 en 3:23, 10:15, 10:20 en 10:22, en 43:3. De eerste verzen vertellen over de roeping van Ezechiël; in de latere verzen verwijst hij terug naar het gezicht dat hij bij de rivier had gezien.

Bestaat de rivier Chebar nog?

Niet als herkenbare waterloop. De Chebar was waarschijnlijk een gegraven kanaal bij de oude stad Nippur in het zuiden van het huidige Irak. Zulke kanalen verzandden of kregen een andere loop toen het bevloeiingsstelsel in verval raakte. Waar het kanaal precies liep, is niet bekend, en ook Tel-Abib, de woonplaats van de ballingen aan de Chebar, is niet teruggevonden.

Is de rivier Chebar hetzelfde als de rivieren van Babel uit Psalm 137?

Niet precies. Psalm 137:1 spreekt in het algemeen van de rivieren van Babel, de waterlopen en kanalen waar de ballingen woonden. De Chebar was een van die waterlopen. De Psalm zegt niet aan welke rivier de zangers zaten, maar Psalm en Ezechiël beschrijven wel dezelfde ballingschap.

Bijbelverhalen aan de rivier Chebar

Gerelateerde plaatsen

Bijbelse personen verbonden aan de rivier Chebar

Bijbelhoofdstukken die zich aan de rivier Chebar afspelen

Leer meer over de rivier Chebar met AI BijbelAssistent

Wilt u dieper ingaan op de geschiedenis, de bijbelteksten of de theologische betekenis van de rivier Chebar? Onze AI-assistent helpt u verder.

Verdiep u verder