Jericho in de Bijbel

Jericho lag in de Jordaanvallei, ongeveer 10 kilometer ten noorden van de Dode Zee, ongeveer acht kilometer ten westen van de Jordaan en zo’n 25 kilometer van Jeruzalem. De stad ligt ruim 250 meter onder zeeniveau en is een oase dankzij een sterke bron. Het oude Jericho is de heuvel Tell es-Sultan aan de rand van het huidige Jericho, op de Westelijke Jordaanoever.

Jericho ligt op de Westelijke Jordaanoever, in de Palestijnse gebieden, ongeveer acht kilometer ten westen van de Jordaan, die daar de grens met Jordanië vormt. In het Arabisch heet de stad Ariha. In 1994 kwam Jericho, samen met de Gazastrook, als eerste onder het bestuur van de Palestijnse Autoriteit. In de Bijbel lag Jericho in Kanaän en hoorde het later bij de stam Benjamin: de steden van Benjamin zijn "Jericho, en Beth-hogla, en Emek-Keziz" (Jozua 18:21).

De betekenis van de naam is onzeker. Sommigen verbinden hem met het Hebreeuwse woord voor maan en denken aan een oude maanverering; anderen met een woord voor geur, vanwege de palmen en de balsem van de oase. Geen van beide verklaringen is zeker. De Bijbel zelf noemt Jericho de palmstad, bijvoorbeeld in Deuteronomium 34:3 en 2 Kronieken 28:15.

De kern staat in Jozua 2 tot 6: de verspieders bij Rachab en de val van de muren. Verder komt Jericho voor in Numeri en Deuteronomium (de vlakke velden tegenover Jericho), in 1 Koningen 16:34 (de herbouw door Hiel), in 2 Koningen 2 (Elia en Elisa) en 2 Koningen 25:5. In het Nieuwe Testament gaat het om Bartimeüs (Markus 10), Zacheüs (Lukas 19), de gelijkenis in Lukas 10:30 en Hebreeën 11:30.

De Bijbel noemt Jericho meermaals de palmstad: Mozes zag vanaf de Nebo "het effen veld der vallei van Jericho, de palmstad" (Deuteronomium 34:3), en ook Richteren 1:16, Richteren 3:13 en 2 Kronieken 28:15 gebruiken die naam. Een sterke bron maakt de plaats tot een oase in het droge Jordaandal, waar dadelpalmen goed groeien. De naam Palmstad zegt dus iets over het landschap: water, groen en palmen, midden in een dorre vallei.

Over de weg door de woestijn van Juda is het ongeveer 25 kilometer, met een daling van ruim 1000 meter: Jeruzalem ligt hoog in het bergland, Jericho ruim 250 meter onder zeeniveau. Daarom zegt de gelijkenis dat een mens "kwam af van Jeruzalem naar Jericho" (Lukas 10:30), en gaat de Heere Jezus vanuit Jericho "op naar Jeruzalem" (Lukas 19:28). De weg was eenzaam en steil, en de gelijkenis spreekt van rovers onderweg.

Jericho ligt ruim 250 meter onder zeeniveau, in de Jordaanvallei ten noorden van de Dode Zee. Jericho wordt daarom vaak de laagstgelegen stad ter wereld genoemd. Door die ligging is het er in de winter warm, terwijl het in het bergland van Jeruzalem koud kan zijn. Dat verklaart waarom Herodes bij Jericho winterpaleizen liet bouwen. In de zomer is het er zeer heet; de bron maakt de stad toch leefbaar.

Na de hemelvaart van Elia bleef Elisa in Jericho. De mannen van de stad zeiden dat de woonplaats goed was, maar het water kwaad en het land onvruchtbaar. Elisa liet een nieuwe schaal met zout brengen, wierp het zout in de bron en zei in de Naam van de HEERE dat het water gezond was gemaakt (2 Koningen 2:19-22). Een bron bij Tell es-Sultan draagt volgens overlevering zijn naam.

Op Zijn laatste reis naar Jeruzalem trok de Heere Jezus door Jericho. Bij de stad riep de blinde Bartimeüs: "Jezus, Gij Zone Davids! ontferm U mijner", en hij werd ziende (Markus 10:47-52). In de stad klom de oppertollenaar Zacheüs in een wilde vijgenboom om Jezus te zien. Jezus ging zijn huis binnen, en Zacheüs gaf de helft van zijn goederen aan de armen (Lukas 19:1-10).

Ja, Jericho geldt als een van de oudste bewoonde plaatsen die bekend zijn. Op Tell es-Sultan gaan de oudste lagen volgens de gangbare datering terug tot rond 9000 voor Christus, met onder meer een stenen toren uit de jonge steentijd. De stad was dus al eeuwenoud toen Israël kwam. Welke laag bij de inname door Jozua hoort, is onder archeologen nog steeds onderwerp van discussie.

De Bijbel noemt geen omvang, maar het oude Jericho was klein. De heuvel Tell es-Sultan beslaat maar een paar hectare. Dat past bij Jozua 6: op de zevende dag trok Israël "zevenmaal rondom de stad" (Jozua 6:15), wat op één dag te doen was. Jericho was dus geen grote stad, maar een ommuurde vesting bij een sterke bron, die de weg van de Jordaan naar het bergland bewaakte. Het Jericho van Herodes lag ruimer, met paleizen en tuinen.

Jericho is in de Bijbel de eerste stad van het beloofde land, en zij laat zien dat het land een gave van God is. De muren vielen niet door belegering, maar door geloof en gehoorzaamheid (Hebreeën 11:30). Tegelijk is Jericho een stad van oordeel en genade: de stad werd met de ban geslagen, maar Rachab werd gespaard, en eeuwen later vonden Bartimeüs en Zacheüs er de Heere Jezus. In preken staat Jericho daarom vaak voor een hindernis die alleen God kan wegnemen.

Niet precies. Het Jericho van het Oude Testament is de heuvel Tell es-Sultan. In de tijd van Herodes lag de stad met zijn winterpaleizen iets zuidelijker, bij de uitgang van de Wadi Qelt, waar de weg naar Jeruzalem begint. Dat verklaart misschien waarom Lukas zegt dat Jezus nabij Jericho kwam, terwijl Mattheüs en Markus vertellen dat Hij uit Jericho ging.