Jericho in de Bijbel

Jericho behoort tot de oudste nederzettingen op aarde. Archeologische opgravingen bij Tell es-Sultan laten een bewoningsgeschiedenis zien die minstens tot 9000 voor Christus teruggaat, inclusief de beroemde neolithische toren en stadsmuren. In de Bijbel komt Jericho voor het eerst in beeld wanneer Israel zich op de vlakten van Moab verzamelt, recht tegenover de stad (Numeri 22:1). Mozes beklimt later de berg Nebo en ziet Jericho in de verte — de stad van de palmen (Deuteronomium 34:3). Na de dood van Mozes wordt Jericho het eerste doelwit bij de verovering van het beloofde land. Jozua stuurt twee verspieders naar de stad; zij worden opgevangen door Rachab, een vrouw die door haar geloof in de God van Israel gered wordt (Jozua 2). Wanneer het volk vervolgens de Jordaan oversteekt — op wonderbaarlijke wijze, als herhaling van de doortocht door de Schelfzee — slaan zij hun legerplaats op bij Gilgal. Dan volgt een van de meest bekende veroveringsverhalen uit de Bijbel. In plaats van een normale belegering gebiedt God Israel om zes dagen lang eenmaal per dag rond de stad te trekken, met priesters die op ramshoorns blazen en de ark van het verbond in de stoet. Op de zevende dag trekken zij zeven keer rond de stad, blazen op de bazuinen en het volk roept. De muren storten in en Jericho wordt ingenomen (Jozua 6). Alleen Rachab en haar familie worden gespaard; zij wordt later opgenomen in het volk Israel en komt terecht in de stamboom van David en Jezus (Mattheus 1:5). Jozua vervloekt de stad: wie haar herbouwt, zal dat met zijn oudste en jongste zoon bekopen (Jozua 6:26). Deze vloek wordt later vervuld in Hiel uit Bethel, die Jericho onder koning Achab herbouwt (1 Koningen 16:34). In de tijd van de profeten Elia en Elisa is Jericho een van de profetencentra. Elisa zuivert daar de bron met zout, zodat het water weer gezond wordt (2 Koningen 2:19-22) — een bron die vandaag nog bekend staat als de "bron van Elisa". In de nieuwtestamentische tijd is Jericho door Herodes de Grote uitgebouwd met winterpaleizen en grote publieke gebouwen. De stad lag op de karavaanroute van Jericho naar Jeruzalem, een weg van ongeveer 27 kilometer die door woest en steil gebied voerde. Juist deze weg gebruikt Jezus in de gelijkenis van de Barmhartige Samaritaan (Lukas 10:30). Jezus trekt meermaals door Jericho. Op weg naar Jeruzalem geneest Hij daar de blinde Bartimeus — volgens Lukas bij Zijn intocht, volgens Mattheus en Markus gaat het om een of twee blinden bij het verlaten van de stad (Mattheus 20:29-34; Markus 10:46-52; Lukas 18:35-43). In de stad zelf ontmoet Hij Zacheus, een oppertollenaar die vanwege zijn kleine gestalte in een wilde vijgenboom klimt om Jezus te zien. Na een ontmoeting met Jezus wordt Zacheus een ander mens en keert zijn bezit voor een groot deel terug aan de armen en de benadeelden (Lukas 19:1-10). Jezus verklaart: "Vandaag is dit huis zaligheid ten deel gevallen."

Jericho leert dat Gods beloften niet worden vervuld door menselijke bekwaamheid, maar door gelovige gehoorzaamheid. Het volk moet rond de stad lopen met niets dan hoorns en geloof. De overwinning wordt hun door God geschonken. Tegelijk laat het verhaal van Rachab zien dat niemand buiten Gods genade staat: een Kananitische prostituee kan door geloof deel krijgen aan Gods volk. Het Nieuwe Testament voegt daar een andere laag aan toe. In Jericho, de oude stad van oordeel, wordt zaligheid aangekondigd. Zacheus, een man die door zijn landgenoten werd veracht, ontvangt genade. Bartimeus, een blinde bedelaar aan de rand van de samenleving, wordt ziende gemaakt. Jezus brengt de belofte in vervulling: de armen van geest, de blinden, de tollenaars ontvangen het evangelie. Zo is Jericho beeld van de omkering die Christus brengt: de muren van het eigen hart vallen niet door menselijke inspanning, maar door genade. En de weg van Jericho naar Jeruzalem — de weg die Jezus zelf op ging — wordt uiteindelijk de weg van kruis en opstanding.