Rachab en de verspieders

Jozua 2 vertelt hoe Israël na de dood van Mozes klaarstond om de Jordaan over te trekken. De HEERE had Jozua opgedragen het volk naar het land te leiden dat Hij hun gaf (Jozua 1:2). Voordat het zover was, stuurde Jozua twee verspieders vooruit.

Waarom stuurde Jozua verspieders naar Jericho?

Vanuit Sittim, aan de oostkant van de Jordaan, zond Jozua, de zoon van Nun, in het geheim twee mannen uit: "Gaat heen, bezichtigt het land en Jericho" (Jozua 2:1). Jericho was de eerste stad aan de overkant. De mannen kwamen in het huis van een vrouw, een hoer, die Rachab heette, en zij overnachtten daar. Lang daarvoor had Mozes ook verspieders gestuurd, en toen eindigde het in ongeloof (de twaalf verspieders).

Waar verstopte Rachab de verspieders?

De koning van Jericho hoorde dat er die nacht mannen van de kinderen Israëls waren gekomen om het land te doorzoeken. Hij liet Rachab weten dat zij de mannen moest uitleveren. Maar zij had hen al verborgen. Zij zei dat er wel mannen bij haar waren geweest, maar dat zij niet wist waar ze vandaan kwamen. Bij het sluiten van de poort, in het donker, waren ze vertrokken; wie hen snel achternaging, zou hen inhalen. Intussen lagen de mannen op het dak, verstopt onder de vlasstengels die Rachab daar had neergelegd. De achtervolgers gingen de weg naar de Jordaan op, tot aan de doorwaadplaatsen, en achter hen werd de poort gesloten.

Wat beleed Rachab over de HEERE?

Voordat de mannen gingen slapen, klom Rachab naar hen op het dak. Wat zij toen zei, is de kern van het hoofdstuk: "Ik weet, dat de HEERE u dit land gegeven heeft" (Jozua 2:9). Jericho had gehoord hoe de HEERE de Schelfzee had drooggemaakt toen Israël uit Egypte trok, en wat Israël met Sihon en Og, de koningen van de Amorieten, had gedaan. Het hart van de inwoners was gesmolten. Rachab trok er een andere conclusie uit: "want de HEERE, ulieder God, is een God boven in den hemel, en beneden op de aarde" (Jozua 2:11).

Welke afspraak maakten de verspieders met Rachab?

Rachab vroeg de mannen om bij de HEERE te zweren dat zij haar familie zouden sparen, zoals zij hun weldadigheid had bewezen: haar vader en moeder, haar broers en zusters en alles wat zij hadden. De mannen verbonden er hun eigen leven aan, op voorwaarde dat zij hun zaak niet bekendmaakte: "zo zullen wij aan u weldadigheid en trouw bewijzen" (Jozua 2:14). Haar huis stond op de stadsmuur, en zij liet hen met een touw door het venster naar beneden. Zij raadde hun aan zich drie dagen in het gebergte te verbergen. De mannen gaven haar een teken: zij moest een snoer van scharlakendraad aan dat venster binden en haar hele familie in haar huis verzamelen. Wie naar buiten ging, droeg zelf de schuld; wie binnen bleef, stond onder hun bescherming. Rachab stemde in, liet hen gaan en bond het scharlaken snoer, het bekende rode koord, aan het venster.

Wat meldden de verspieders aan Jozua?

De mannen bleven drie dagen in het gebergte, en de achtervolgers vonden hen niet. Daarna staken zij de Jordaan over en vertelden Jozua alles wat hun overkomen was. Hun bericht klonk anders dan dat van de tien verspieders in Numeri 13: "Zekerlijk, de HEERE heeft dat ganse land in onze handen gegeven" (Jozua 2:24).

Hoe werd Rachab gered toen Jericho viel?

Na de doortocht door de Jordaan gaf de HEERE Jericho in de hand van Israël (de muren van Jericho). Jozua had vooraf bepaald dat de stad de HEERE verbannen zou zijn, maar dat Rachab en allen in haar huis zouden blijven leven, omdat zij de boden verborgen had (Jozua 6:17). Toen de stad was ingenomen, stuurde Jozua de twee verspieders naar haar huis, zoals zij haar gezworen hadden. Zij brachten Rachab naar buiten met haar vader, haar moeder, haar broers en al haar familie, en zetten hen buiten het leger van Israël. De stad werd met vuur verbrand. Jozua liet Rachab leven, en zij woonde in het midden van Israël, "omdat zij de boden verborgen had, die Jozua gezonden had, om Jericho te verspieden" (Jozua 6:25).

Sittim lag in de vlakke velden van Moab, aan de overkant van de Jordaan tegenover Jericho; Numeri 33:49 noemt de plaats Abel-Sittim. Jericho had een stadspoort die bij het donker gesloten werd, en het huis van Rachab stond op de stadsmuur (Jozua 2:5, 2:15). Hoe die muur eruitzag, zegt de tekst niet.

Het vlas op het dak past bij de tijd van het jaar. De Jordaan was vol "al de dagen des oogstes" (Jozua 3:15), en kort na de intocht vierde Israël het Pascha bij Gilgal (Jozua 5:10). Rachab had vlasstengels op haar platte dak uitgelegd (Jozua 2:6); vlas werd na de oogst gedroogd. Jozua 1:11 spreekt over drie dagen tot de doortocht, en de verspieders bleven drie dagen in het gebergte (Jozua 2:22). Hoe die dagen zich tot elkaar verhouden, zegt de tekst niet precies; uitleggers rekenen het verschillend.

Verbannen (Jozua 6:17) betekent: helemaal aan de HEERE gewijd en aan Zijn oordeel overgegeven. Daarom mocht niemand iets uit Jericho voor zichzelf nemen. Uit die ban werd Rachab met haar familie gered.

In Jozua 2 staat niet de moed van twee mannen of de slimheid van een vrouw in het midden, maar de HEERE. Bij de Schelfzee had Israël gezongen dat de inwoners van Kanaän zouden versmelten en dat verschrikking en vrees op hen zou vallen (Exodus 15:15-16). Rachab zegt bijna hetzelfde: "ulieder verschrikking op ons gevallen is" (Jozua 2:9). De verspieders deden in Jericho weinig; zij moesten zelf verborgen worden. Wat zij meebrachten, was het bericht dat God Zijn woord al aan het vervullen was.

Rachab hoorde hetzelfde als haar stadgenoten. Bij hen leidde het tot angst, bij haar tot belijdenis: de HEERE is God in de hemel en op de aarde. Hebreeën 11:31 noemt dat geloof: "Door het geloof is Rachab, de hoer, niet omgekomen met de ongehoorzamen". De inwoners van Jericho heten daar ongehoorzamen, want zij hadden genoeg gehoord om zich tot God te wenden. Jakobus 2:25 wijst op wat haar geloof deed: zij ontving de boden en liet hen langs een andere weg gaan. Beide brieven laten zien dat echt geloof zich naar de HEERE toekeert en daarnaar handelt. Meer daarover staat bij het onderwerp geloof.

God redt hier een vrouw van buiten Israël, met een zondig leven, uit een stad onder het oordeel. Zij wordt niet alleen gered; heel haar familie wordt bewaard in het huis met het scharlaken snoer. Uitleggers wijzen vaak op de overeenkomst met het Pascha in Egypte, waar wie binnen bleef achter de deur met het teken van het bloed, bewaard werd (Exodus 12:13 en 12:22). Het Nieuwe Testament trekt die lijn bij Rachab niet zelf. Wel noemt Mattheüs 1:5 Rachab als moeder van Boaz, in het geslachtsregister van de Heere Jezus. Zo wijst haar redding vooruit naar het Evangelie, waarin God zondaars uit alle volken roept.

De HEERE maakt Zijn daden bekend, en door wat mensen over Hem horen, roept Hij hen. Rachab had alleen berichten gehoord, en toch kwam zij tot geloof. Paulus schrijft: "Zo is dan het geloof uit het gehoor, en het gehoor door het Woord Gods" (Romeinen 10:17). Wie vandaag over Gods werk in Christus hoort, staat voor dezelfde keus als Jericho: zich verharden of zich tot Hem wenden.

God redt niet om wat iemand is of geweest is. Rachab blijft in het Nieuwe Testament de hoer heten, en toch staat zij tussen de gelovigen van Hebreeën 11. Dat ontneemt niemand de hoop, en het geeft niemand reden tot trots. Wie gered wordt, wordt dat uit genade.

Echt geloof gaat aan de kant van God staan, ook als dat iets kost. Rachab koos voor de HEERE en Zijn volk terwijl haar stad nog stond. Haar leugen tegen de boden van de koning wordt in de Bijbel nergens geprezen; geprezen wordt dat zij de verspieders ontving en de HEERE vertrouwde.

Een eed bij de Naam van de HEERE is heilig. Jozua en de verspieders hielden zich eraan: toen Jericho viel, haalden zij Rachab met haar hele familie uit het huis met het snoer aan het venster (Jozua 6:22-23). Zo bewaarde de HEERE haar, en zij woonde daarna in het midden van Israël (Jozua 6:25).