Elia wordt opgenomen in de hemel

De geschiedenis van Elia die wordt opgenomen in de hemel staat in 2 Koningen 2. Zij sluit het werk van de profeet Elia af en opent dat van zijn opvolger Elisa. Al in het eerste vers zegt de Bijbel wat er gaat gebeuren: de HEERE zou Elia met een onweder ten hemel opnemen (2 Koningen 2:1).

Waarom wilde Elisa Elia niet verlaten?

Elia en Elisa gingen samen weg uit Gilgal. Drie keer zei Elia dat Elisa moest achterblijven, omdat de HEERE Elia verder zond: eerst naar Bethel, daarna naar Jericho en ten slotte naar de Jordaan. Drie keer gaf Elisa hetzelfde antwoord, met een eed: "Zo waarachtig als de HEERE leeft en uw ziel leeft, ik zal u niet verlaten" (2 Koningen 2:4). In Bethel en in Jericho kwamen de zonen der profeten naar Elisa toe. Zij vroegen of hij wist dat de HEERE zijn heer die dag zou wegnemen. Elisa wist het, en hij vroeg hun te zwijgen (2 Koningen 2:3-5). Waarom Elia hem telkens liet achterblijven, zegt de tekst niet. Veel uitleggers zien er een beproeving van Elisa’s trouw in.

Hoe gingen Elia en Elisa door de Jordaan?

Vijftig mannen van de zonen der profeten gingen mee en bleven op afstand staan. Bij de Jordaan nam Elia zijn mantel, rolde hem samen en sloeg op het water. Het water week naar beide kanten, en zij gingen samen op het droge naar de overkant (2 Koningen 2:8). Zo was Israël eens onder Jozua door de Jordaan getrokken, tegenover Jericho (Jozua 3:16-17).

Wat betekent een dubbel deel van de geest van Elia?

Aan de overkant zei Elia dat Elisa mocht vragen wat hij voor hem zou doen, voordat hij werd weggenomen. Elisa antwoordde: "Dat toch twee delen van uw geest op mij zijn" (2 Koningen 2:9). Veel uitleggers lezen dit niet als twee keer zoveel als Elia had. Volgens de wet kreeg de eerstgeboren zoon het dubbele deel van de erfenis van zijn vader (Deuteronomium 21:17). Elisa vroeg dan om als een eerstgeboren zoon de erfgenaam van Elia’s ambt te zijn, en om dezelfde geest voor dat werk. Anderen denken aan een dubbele mate van Elia’s gaven. Elia zei dat hij iets moeilijks vroeg, waarschijnlijk omdat alleen God zo’n gave kan geven. Als Elisa hem zou zien wanneer hij werd weggenomen, zou het hem gegeven worden (2 Koningen 2:10).

Wat gebeurde er bij de hemelvaart van Elia?

Terwijl zij verder liepen en met elkaar spraken, kwam er "een vurige wagen met vurige paarden, die tussen hen beiden scheiding maakten. Alzo voer Elia met een onweder ten hemel" (2 Koningen 2:11). Elisa zag het en riep: "Mijn vader, mijn vader, wagen Israëls en zijn ruiteren" (2 Koningen 2:12). Daarna zag hij hem niet meer. Hij greep zijn kleren en scheurde ze in twee stukken, een teken van diepe rouw.

Wat deed Elisa met de mantel van Elia?

De mantel van Elia was van hem afgevallen. Elisa raapte hem op en ging terug naar de oever van de Jordaan. Hij sloeg het water met de mantel en zei (2 Koningen 2:14): "Waar is de HEERE, de God van Elia"? Het water week opnieuw naar beide kanten, en Elisa ging erdoor. De zonen der profeten bij Jericho zagen het en zeiden: "De geest van Elia rust op Elisa" (2 Koningen 2:15). Zij kwamen hem tegemoet en bogen zich voor hem neer.

Waarom zochten de profetenzonen drie dagen naar Elia?

De profetenzonen wilden vijftig sterke mannen laten zoeken. Misschien had de Geest van de HEERE Elia opgenomen en ergens op een berg of in een dal neergeworpen, zeiden zij (2 Koningen 2:16). Elisa zei dat zij niemand moesten sturen. Zij bleven zo lang aandringen dat hij toegaf. Drie dagen zochten de vijftig mannen, maar zij vonden Elia niet. Toen zij terugkwamen in Jericho, vroeg Elisa of hij niet had gezegd dat zij niet moesten gaan (2 Koningen 2:18). Daar eindigt deze geschiedenis. Elia lag niet ergens op een berg; de HEERE had hem weggenomen. Direct daarna vertelt de Bijbel hoe Elisa in Jericho en Bethel als profeet begint (2 Koningen 2:19-25).

De Bijbel vertelt de hemelvaart van Elia direct na de dood van koning Ahazia van Israël, toen Joram koning werd (2 Koningen 1:17). Een jaartal geeft de Bijbel niet; volgens de gangbare berekening was het in de negende eeuw voor Christus. In 2 Koningen 1 trad Elia nog op tegen Ahazia, die Baäl-Zebub, de god van Ekron, had laten raadplegen (2 Koningen 1:2).

De zonen der profeten waren groepen profeten en hun leerlingen, die in deze tijd bij elkaar woonden in plaatsen als Bethel, Jericho en Gilgal (2 Koningen 4:38). Welk Gilgal hier bedoeld is, is niet zeker. Omdat Elia en Elisa van Gilgal afgingen naar Bethel, denken veel uitleggers aan een Gilgal in het bergland, en niet aan het Gilgal bij Jericho uit Jozua 4:19.

Elia ging over de Jordaan naar de oostkant, de streek tegenover Jericho waar ook Mozes stierf en door God begraven werd (Deuteronomium 34:1-6). Elisa kwam alleen terug, zoals Jozua na Mozes het volk het land in leidde. Uitleggers wijzen op die overeenkomst. Het woord dat de Statenvertaling met onweder weergeeft, betekent een stormwind. Met zijn mantel had Elia Elisa al eerder geroepen om hem te volgen (1 Koningen 19:19).

In 2 Koningen 2 is de HEERE de Handelende. Het eerste vers zegt niet dat Elia vertrok, maar dat de HEERE Elia zou opnemen. De HEERE zond hem naar Bethel, Jericho en de Jordaan, en Hij bepaalde de dag. Elia werd niet weggerukt door zijn vijanden, maar door God tot Zich genomen.

God neemt Zijn knecht weg, maar Zijn werk gaat door. Elisa vroeg niet waar Elia was, maar naar de God van Elia. Het antwoord kwam in het water dat opnieuw week. De God Die met Elia was, bleef met Elisa, zoals Hij tegen Jozua had gezegd: "gelijk als Ik met Mozes geweest ben, zal Ik met u zijn" (Jozua 1:5). De kracht van Israël waren niet wagens en ruiters, maar de HEERE Die door Zijn profeet sprak. Daarom noemde Elisa Elia "wagen Israëls en zijn ruiteren", en later zei koning Joas hetzelfde van Elisa (2 Koningen 13:14).

Elia werd weggenomen zonder te sterven, zoals eerder Henoch: "hij was niet meer; want God nam hem weg" (Genesis 5:24). Zo laat God al in het Oude Testament zien dat er leven bij Hem is, voorbij dit leven.

Het Nieuwe Testament trekt de lijn verder. God beloofde dat Hij de profeet Elia zou zenden (Maleachi 4:5). Johannes de Doper ging uit "in den geest en de kracht van Elias" (Lukas 1:17), en op de berg van de verheerlijking sprak Elia met Christus (Mattheüs 17:3). Veel uitleggers zien in deze geschiedenis ook een vooruitwijzing naar de hemelvaart van Jezus. Elisa ontving de geest van Elia nadat hij hem had zien weggaan. Christus werd voor de ogen van Zijn discipelen opgenomen (Handelingen 1:9) en heeft daarna de Heilige Geest uitgestort (Handelingen 2:33). Het verschil is groot: Elia liet als knecht zijn mantel achter, Christus geeft als de verhoogde Heere Zelf de Geest.

De HEERE blijft als Zijn dienaren weggaan. Ouders, voorgangers en leraren worden ons ontnomen, soms eerder dan wij willen. Elisa scheurde zijn kleren, maar hij bleef niet bij de oever staan. Hij nam de mantel op en vroeg naar de God van Elia. Zo mogen wij bij het verlies van wie ons het Woord bracht, Hem zoeken Die blijft. "Gedenkt uwer voorgangeren, die u het Woord Gods gesproken hebben; en volgt hun geloof na" (Hebreeën 13:7), want "Jezus Christus is gisteren en heden dezelfde en in der eeuwigheid" (Hebreeën 13:8).

God geeft Zijn Geest aan wie erom vraagt. Elisa vroeg niet om eer of bezit, maar om de geest die hij voor zijn taak nodig had. Wie in Gods dienst staat, als ouder, leraar of ambtsdrager, mag om dezelfde gave bidden. De Heere Jezus belooft het: "hoeveel te meer zal de hemelse Vader den Heiligen Geest geven dengenen, die Hem bidden" (Lukas 11:13)?

De dood is voor wie God toebehoort niet het einde. Dat Elia niet stierf, is een uitzondering; de meeste gelovigen gaan door de dood heen. Maar ook voor hen is er een plaats bij God. De Heere Jezus zegt: "Ik ga heen om u plaats te bereiden" (Johannes 14:2).