Gilgal in de Bijbel

Gilgal lag in de Jordaanvlakte, aan het oosteinde van Jericho (Jozua 4:19), tussen de stad en de Jordaan. Het was het eerste kamp van Israël na de doortocht door de rivier en bleef tijdens de verovering het vaste legerkamp. De precieze plek is niet bekend. Onderzoekers zoeken het in de vlakte ten oosten of noordoosten van het oude Jericho, op de Westelijke Jordaanoever, maar geen vindplaats is algemeen aanvaard.

Het Hebreeuwse woord gilgal wordt vaak uitgelegd als kring, mogelijk een kring van stenen. De Bijbel verbindt de naam met het werkwoord wentelen of afwentelen. Nadat Jozua het volk had besneden, zei de HEERE: "Heden heb Ik den smaad van Egypte van ulieden afgewenteld; daarom noemde men den naam dier plaats Gilgal, tot op dezen dag" (Jozua 5:9). De naam herinnert dus aan wat God voor Zijn volk had weggenomen.

Gilgal was de eerste plaats waar Israël na de doortocht door de Jordaan zijn kamp opsloeg, en daar richtte Jozua de stenen op: "En Jozua richtte die twaalf stenen te Gilgal op, die zij uit de Jordaan genomen hadden" (Jozua 4:20). Het kamp werd zo het begin van het leven in het land, en de stenen stonden daar als gedenkteken. Als latere geslachten zouden vragen wat ze betekenden, moest worden verteld dat Israël droog door de Jordaan was gegaan (Jozua 4:21-24).

De mannen die in de veertig jaar van de woestijnreis geboren waren, waren onderweg niet besneden (Jozua 5:5-7). Voordat Israël het land in bezit nam, gebood de HEERE Jozua hen te besnijden, zodat heel het volk weer het teken van het verbond droeg. Daarna zei de HEERE dat Hij de smaad van Egypte had afgewenteld (Jozua 5:9). Kort daarop hield het volk in Gilgal het pascha, waaraan alleen besnedenen mochten deelnemen (Exodus 12:48).

In Gilgal legerde Israël zich na de doortocht door de Jordaan, werden de twaalf stenen opgericht, werd het volk besneden en werd het eerste pascha in het land gehouden; daarna hield het manna op (Jozua 4 en 5). Het bleef het legerkamp van Jozua. Samuël richtte er Israël, Saul werd er koning gemaakt (1 Samuël 11:15) en er ook als koning verworpen (1 Samuël 13 en 15). Later kwamen Elia en Elisa in een plaats met de naam Gilgal.

De naam Gilgal staat in ongeveer veertig verzen. De belangrijkste zijn Jozua 4, 5, 9, 10 en 14 (het kamp van Jozua), Richteren 2 en 3, 1 Samuël 7, 10, 11, 13 en 15 (Samuël en Saul), 2 Samuël 19 (de terugkeer van David), 2 Koningen 2 en 4 (Elia en Elisa) en de profeten Hosea 4, 9 en 12, Amos 4 en 5 en Micha 6.

Waarschijnlijk meer dan één. Het kamp van Jozua bij Jericho is het bekendst. Deuteronomium 11:30 noemt een Gilgal in de buurt van de eikenbossen van More, en Jozua 12:23 een koning der heidenen te Gilgal. Het Gilgal waarvan Elia en Elisa vertrokken, lag mogelijk hoger dan Bethel, want zij gingen af naar Beth-El (2 Koningen 2:2). Sommigen denken daarom aan een plaats ten noorden van Bethel; dat is onzeker. Ook het Gilgal bij de grens van Juda en Benjamin (Jozua 15:7) is mogelijk een andere plaats.

In de achtste eeuw voor Christus was Gilgal, net als Bethel, een plaats waar het noordelijke rijk offerde zonder de HEERE te gehoorzamen. Hosea waarschuwt: "komt gij toch niet te Gilgal" (Hosea 4:15) en zegt dat al hun boosheid te Gilgal is (Hosea 9:15). Amos roept spottend op om te Gilgal de overtreding te vermeerderen (Amos 4:4) en kondigt de wegvoering aan (Amos 5:5). De plaats van Gods eerste weldaden in het land was een plaats van lege eredienst geworden.

Er is geen stad of ruïne die met zekerheid als het bijbelse Gilgal kan worden aangewezen. Het kamp lag in de Jordaanvlakte bij Jericho, maar de precieze plaats is niet bekend. Verschillende plekken ten oosten en noordoosten van het oude Jericho zijn voorgesteld, zonder dat een daarvan algemeen aanvaard is. De mozaïekkaart van Madaba uit de zesde eeuw toont bij Jericho een Galgala met twaalf stenen; dat zegt waar men het toen zocht, niet waar het zeker lag.