Bethanie in de Bijbel

Bethanie wordt niet in het Oude Testament genoemd en treedt pas in het Nieuwe Testament naar voren als een dorpje op het verblijfsparcours van Jezus. De evangelist Johannes beschrijft het als "het dorp van Maria en haar zuster Marta" (Johannes 11:1) en voegt toe dat het "nabij Jeruzalem lag, ongeveer vijftien stadien" (Johannes 11:18). In dit dorp had Jezus een bijzonder hecht gezin als vrienden: Lazarus, Maria en Marta. Lukas 10:38-42 beschrijft een eerder bezoek waar Jezus in hun huis werd ontvangen. Marta was druk met dienen, terwijl Maria aan de voeten van Jezus zat om Zijn woord te horen. Jezus prees Maria: "Zij heeft het goede deel uitgekozen, dat van haar niet zal worden weggenomen." Dit verhaal toont de vertrouwelijke omgang tussen Jezus en dit gezin. Het bekendste gebeuren in Bethanie is de opwekking van Lazarus (Johannes 11). Toen Lazarus ziek werd, lieten de zusters Jezus halen: "Heere, zie, hij die U liefhebt, is ziek." Jezus bleef bewust nog twee dagen waar Hij was. Toen Hij eindelijk aankwam, was Lazarus al vier dagen in het graf. Marta kwam Hem tegemoet met de woorden: "Heere, als U hier geweest was, zou mijn broer niet gestorven zijn." Jezus sprak toen een van Zijn grootste uitspraken: "Ik ben de Opstanding en het Leven; wie in Mij gelooft, zal leven, ook al was hij gestorven, en ieder die leeft en in Mij gelooft, zal niet sterven in eeuwigheid" (Johannes 11:25-26). Bij het graf weende Jezus en riep vervolgens met luide stem: "Lazarus, kom naar buiten!" De dode kwam eruit, nog in zijn grafdoeken gewikkeld. Dit wonder overtuigde velen, maar bewoog tegelijk het Sanhedrin tot het besluit Jezus te doden (Johannes 11:45-53). Een week voor het Pascha, zes dagen voordat Jezus de kruisdood zou sterven, vierde men in Bethanie een maaltijd in het huis van Simon de melaatse (Mattheus 26:6, Markus 14:3). Lazarus was aanwezig en Marta diende. Tijdens de maaltijd kwam Maria met een albasten fles zuivere, kostbare nardusmirre. Zij brak hem en goot de olie uit over Jezus' hoofd en voeten en droogde Zijn voeten met haar haren (Johannes 12:3). Het huis werd vervuld met de geur. De discipelen — met name Judas — maakten bezwaar wegens de verspilling, maar Jezus prees haar daad: "Waar ook dit Evangelie gepredikt zal worden in heel de wereld, zal ook tot haar gedachtenis gesproken worden van wat zij gedaan heeft" (Mattheus 26:13). Zij had Hem "van tevoren gezalfd voor Mijn begrafenis". Gedurende de laatste week voor Zijn kruisiging overnachtte Jezus telkens in Bethanie, buiten de drukte van Jeruzalem. "En Hij verliet hen en ging de stad uit naar Bethanie en overnachtte daar" (Mattheus 21:17, Markus 11:11-12). Van daaruit kwam Hij elke ochtend over de Olijfberg de stad in. Palmzondag begon vanaf Bethfage dicht bij Bethanie, met het halen van het ezelsveulen (Markus 11:1). Na de opstanding wordt Bethanie opnieuw genoemd: de hemelvaart vond plaats "tot aan Bethanie" op de Olijfberg (Lukas 24:50-51). Jezus hief Zijn handen op en zegende Zijn discipelen, en terwijl Hij hen zegende werd Hij opgenomen in de hemel. Zo werd Bethanie, het dorp waar Hij zo graag verbleef, ook de plaats van Zijn afscheid.

Bethanie leert ons dat het evangelie niet alleen grote gebeurtenissen in grote steden kent, maar ook de intieme ruimte van een huiskamer, een zieke broer, een maaltijd onder vrienden. Jezus is de Zoon van God die over zee en storm gebiedt, maar ook de Vriend die huilt bij het graf van Lazarus. In Bethanie zien we de nabijheid van God in Christus. Het wonder van Lazarus toont dat Jezus Heere is over de dood. Wie in Hem gelooft, zal leven, ook al is hij gestorven. Deze belofte geldt niet alleen voor het gezin in Bethanie maar voor elke gelovige. De dood blijft een vijand, maar in het licht van Jezus' woord is zij een overwonnen vijand. Zijn tranen bij het graf laten zien dat God ons verdriet niet verwerpt maar deelt. Maria's overvloedige zalving is een beeld van aanbidding zonder berekening. Waar Judas dacht in termen van kosten en verspilling, gaf Maria het kostbaarste wat zij had zonder af te wegen. Dit is het hart van lofprijzing: een antwoord op Christus dat verder gaat dan wat strikt "nuttig" is. Tegelijk wijst haar daad vooruit naar het grootste geschenk van allemaal — Christus die Zijn leven gaf voor ons. De hemelvaart bij Bethanie sluit het evangelie van Lukas af met een zegen. De laatste houding van de Heere op aarde was die van zegenende handen over Zijn volgelingen. Zo blijft Bethanie staan voor iets wat elke gelovige mag weten: de opgestane Heere zegent Zijn mensen met opgeheven handen, ook nu Hij is opgenomen in de hemel.