Martha en Maria

Lukas 10:38-42 vertelt hoe de Heere Jezus te gast was bij twee zussen, Martha en Maria. De geschiedenis staat in het deel van Lukas waarin Jezus op weg is naar Jeruzalem (Lukas 9:51). Zij volgt direct op de gelijkenis van de barmhartige Samaritaan en gaat vooraf aan het onderwijs over het gebed (Lukas 11:1).

Wat gebeurde er toen Jezus bij Martha en Maria kwam?

Terwijl zij reisden, kwam Jezus in een dorp. Lukas noemt de naam van het dorp niet. Daar woonde een vrouw met de naam Martha, en zij "ontving Hem in haar huis" (Lukas 10:38). Martha had een zuster, Maria. Over haar schrijft Lukas dat zij, "zittende aan de voeten van Jezus, Zijn woord hoorde" (Lukas 10:39). Zo zat een leerling bij zijn leraar.

Waarom klaagde Martha bij Jezus?

Martha "was zeer bezig met veel dienens" (Lukas 10:40). Dienen betekent hier de zorg voor de Gast en voor wat er voor Hem klaargemaakt moest worden. Het werk was veel, en Maria hielp niet mee. Toen kwam Martha bij Jezus staan en zei: "Heere, trekt Gij U dat niet aan, dat mijn zuster mij alleen laat dienen? Zeg dan haar, dat zij mij helpe" (Lukas 10:40). Haar klacht ging niet alleen over haar zuster. Zij vroeg ook of het de Heere Zelf niet kon schelen, en zij zei Hem wat Hij moest doen.

Wat antwoordde Jezus aan Martha?

Jezus zei niet dat Maria moest opstaan om te helpen. Hij sprak Martha tweemaal met haar naam aan: "Martha, Martha, gij bekommert en ontrust u over vele dingen" (Lukas 10:41). Zij maakte zich zorgen en was onrustig over veel dingen tegelijk. Daartegenover zette Jezus één ding: "Maar een ding is nodig; doch Maria heeft het goede deel uitgekozen, hetwelk van haar niet zal weggenomen worden" (Lukas 10:42).

Met die woorden eindigt de geschiedenis. Lukas vertelt niet wat Martha daarna deed of zei. Uit Johannes weten wij wel dat Jezus "Martha, en haar zuster, en Lazarus" liefhad (Johannes 11:5). Meer over het hele hoofdstuk leest u in de uitleg van Lukas 10.

Lukas noemt het dorp niet en ook geen broer. Johannes noemt Bethanië "het vlek van Maria en haar zuster Martha" (Johannes 11:1), en daar woonde ook hun broer Lazarus. Daarom wordt deze geschiedenis meestal in Bethanië geplaatst, vlak bij Jeruzalem (Johannes 11:18). Dat is waarschijnlijk, maar Lukas zegt het zelf niet.

Aan iemands voeten zitten was de plaats van een leerling bij zijn leraar. Paulus zegt dat hij aan de voeten van Gamaliël onderwezen is (Handelingen 22:3). Lukas zegt er niets over, maar het valt op dat Jezus een vrouw die plaats van een leerling liet innemen.

In dit huis is Jezus de Gast, maar Hij is ook Degene Die geeft. Martha wilde Hem dienen; Maria ontving wat Hij gaf, Zijn woord. Jezus zei later van Zichzelf: "Ik ben in het midden van u, als een die dient" (Lukas 22:27). Het goede deel is daarom niet in de eerste plaats wat wij voor Hem doen, maar wat wij van Hem ontvangen.

Het ene nodige is Zijn woord horen. Dat sluit aan bij wat de HEERE Israël in de woestijn leerde: de mens leeft niet alleen van het brood, "maar dat de mens leeft van alles, wat uit des HEEREN mond uitgaat" (Deuteronomium 8:3). Het woord deel doet denken aan de Psalmen: "De HEERE is mijn deel" (Psalm 119:57). Wie Hem tot deel heeft, heeft iets wat niet weggenomen wordt. Sommige uitleggers horen in "een ding is nodig" ook een verwijzing naar de maaltijd: er is maar weinig nodig. Gewoonlijk leest men het als het ene nodige, het luisteren naar Christus.

Jezus keurt het dienen niet af. Vlak hiervoor stelde Hij de Samaritaan tot voorbeeld om wat hij deed, en later diende Martha opnieuw aan tafel zonder dat er een woord van kritiek klinkt (Johannes 12:2). Wat Jezus aanwijst, is de onrust die het horen verdringt en Martha doet klagen over haar zuster en over Hem. De volgorde is: eerst ontvangen, dan dienen.

De Heere wil eerst geven, voordat Hij iets van ons vraagt. Wie druk is voor Hem, in de kerk, in het gezin of in de zorg voor anderen, kan het horen van Zijn woord kwijtraken. Dat is geen reden om het dienen te laten. Het is wel een reden om het ene nodige niet over te slaan: luisteren naar wat Hij zegt, in de eredienst en bij het bijbellezen thuis.

Jezus kent onze onrust bij naam. Hij noemde Martha tweemaal bij haar naam en zei haar waar haar onrust zat. Wie zich zorgen maakt over vele dingen, mag die zorgen bij Hem brengen: "Werpt al uw bekommernis op Hem, want Hij zorgt voor u" (1 Petrus 5:7). Zie ook wat de Bijbel zegt over zorgen.

Wat Maria koos, is iets "hetwelk van haar niet zal weggenomen worden" (Lukas 10:42). Veel van wat wij doen en bezitten gaat voorbij. Wat Christus door Zijn woord geeft, blijft.