Ga naar hoofdinhoud

Berg Sion in de Bijbel

Sion (Hebreeuws צִיּוֹן) is een oude naam waarvan de betekenis onzeker is; voorgestelde verklaringen zijn onder meer vesting en droge plek. Het Grieks van het Nieuwe Testament neemt de naam over als Sion (Hebreeën 12:22).

Sion was oorspronkelijk de burcht van de Jebusieten op de zuidoostelijke heuvel van Jeruzalem, die David innam en de stad Davids noemde (2 Samuël 5:7). Later werd Sion de naam voor de tempelberg en voor heel Jeruzalem. In de Psalmen en de profeten is Sion de plaats waar God woont.

Ook bekend als: Sion, Zion, Burg Sion, Stad Davids, Davids stad

Ligging

De bijbelse Sion was de smalle, zuidoostelijke heuvelrug van Jeruzalem, ten zuiden van de latere tempelberg. Aan de oostkant ligt het Kidrondal, aan de westkant het centrale dal dat de heuvel van de westelijke heuvel scheidt. Aan de voet ligt de Gihonbron, de belangrijkste waterbron van de oude stad. Ten zuiden komen het Kidrondal en het dal van Hinnom samen. Toen de tempel ten noorden van de stad Davids gebouwd was, ging de naam Sion ook over op die hoger gelegen tempelberg.

Vandaag

De oude stad Davids ligt buiten de huidige muren van de oude stad van Jeruzalem, op de heuvelrug ten zuiden van de tempelberg, waar archeologen resten van de stad uit verschillende perioden hebben opgegraven. Dat de bijbelse Sion hier lag, is waarschijnlijk en wordt door de meeste onderzoekers aanvaard. De heuvel die nu Sionsberg heet, ligt ten zuidwesten van de oude stad. Al Josephus zocht de burcht van David op de westelijke heuvel; de naam Sion is daar in de vroegchristelijke tijd aan blijven hangen. Het traditionele graf van David en de zaal die als plaats van het laatste avondmaal wordt vereerd, berusten op latere overlevering.

Geschiedenis

Sion komt in de Bijbel voor het eerst voor bij de inname van Jeruzalem door David. De Jebusieten dachten dat hun stad onneembaar was, maar "David nam den burg Sion in; dezelve is de stad Davids" (2 Samuël 5:7). Volgens 1 Kronieken 11:6 beklom Joab als eerste de stad en werd daarom overste. David woonde in de burg, noemde die Davids stad en bouwde rondom van Millo af (2 Samuël 5:9). Sion was dus aanvankelijk niet de hele stad, maar de versterkte heuvel waar de koning woonde. David bracht de ark van het huis van Obed-Edom met vreugde naar de stad Davids en zette haar in een tent die hij voor haar had gespannen (2 Samuël 6:12, 17). Daarmee werd Sion ook de plaats van Gods tegenwoordigheid. David werd er begraven (1 Koningen 2:10). Salomo bouwde de tempel ten noorden van de oude burcht en bracht de ark op "uit de stad Davids, dewelke is Sion" (1 Koningen 8:1). Vanaf dat moment verschuift de naam: in de Psalmen en de profeten is Sion de berg van de tempel, de berg Zijner heiligheid (Psalm 48:2-3), en vaak de hele stad Jeruzalem met haar inwoners. In de tijd van de profeten wordt Sion aangesproken als de dochter Sions. Jesaja zag haar overgebleven "als een hutje in den wijngaard" (Jesaja 1:8), maar ook als de jonkvrouw die de Assyrische koning bespot (Jesaja 37:22). Micha zei tegen de leiders van het volk: "om uwentwil, zal Sion als een akker geploegd worden" (Micha 3:12), een woord dat ongeveer een eeuw later in Jeremia 26:18 werd aangehaald. Bij de verwoesting door Babel, volgens de gangbare datering in 586 voor Christus, werd dat werkelijkheid; Klaagliederen spreekt over de berg Sion, die verwoest is, waar de vossen op lopen (Klaagliederen 5:18). In de ballingschap zongen de weggevoerden: "Aan de rivieren van Babel, daar zaten wij, ook weenden wij, als wij gedachten aan Sion" (Psalm 137:1). Na de ballingschap klinkt de belofte van terugkeer: "Ik ben wedergekeerd tot Sion, en Ik zal in het midden van Jeruzalem wonen" (Zacharia 8:3). Psalm 126 bezingt het als een droom: "Als de HEERE de gevangenen Sions wederbracht, waren wij gelijk degenen, die dromen" (Psalm 126:1). Bij de herbouw van de muur noemt Nehemia "de trappen, die afgaan van Davids stad" (Nehemia 3:15). In het Nieuwe Testament staat Sion vooral in aanhalingen uit het Oude Testament. Bij de intocht in Jeruzalem citeren Mattheüs en Johannes de profetie over de dochter Sions (Mattheüs 21:5, Johannes 12:15). Paulus en Petrus halen Jesaja 28:16 aan over de steen in Sion (Romeinen 9:33, 1 Petrus 2:6). De brief aan de Hebreeën en Openbaring spreken over de berg Sion als de hemelse stad (Hebreeën 12:22, Openbaring 14:1).

Betekenis in de Bijbel

Sion is in de Bijbel meer dan een heuvel. De naam staat in ongeveer honderddertig verzen, het meest in de Psalmen, Jesaja en de andere profeten. Het is de plaats die de HEERE verkoren heeft: "Want de HEERE heeft Sion verkoren, Hij heeft het begeerd tot Zijn woonplaats" (Psalm 132:13). Daar woont Hij te midden van Zijn volk (Psalm 9:12, 76:3), en daar heeft Hij Zijn Koning gezalfd (Psalm 2:6). Vandaar dat Sion in de Psalmen de bron van zegen en hulp is. De HEERE zendt hulp uit het heiligdom en ondersteunt uit Sion (Psalm 20:3), en Hij zegent uit Sion (Psalm 128:5). Wie op Hem vertrouwt, is als de berg Sion, die niet wankelt (Psalm 125:1). Psalm 87 zingt dat de HEERE de poorten van Sion liefheeft boven alle woningen van Jakob, en dat ook mensen uit andere volken, Rahab en Babel, de Filistijn, de Tyriër en de Moor, van Sion zullen worden ingeschreven als daar geboren (Psalm 87:2, 4-6). De profeten zien Sion als middelpunt van Gods heil voor de volken. Jesaja en Micha zeggen met bijna dezelfde woorden: "want uit Sion zal de wet uitgaan, en des HEEREN woord uit Jeruzalem" (Jesaja 2:3, Micha 4:2). Joël belooft dat er op de berg Sion ontkoming zal zijn voor wie de naam van de HEERE aanroept (Joël 2:32), en Zacharia roept de dochter Sions op te juichen om haar Koning (Zacharia 9:9). Het Nieuwe Testament ziet die beloften in Christus vervuld. Hij is de Koning die tot de dochter Sions komt, de hoeksteen in Sion, en de Verlosser Die uit Sion komt (Romeinen 11:26). Wie in Hem gelooft, is volgens Hebreeën 12:22 "gekomen tot den berg Sion, en de stad des levenden Gods".

Sleutelgebeurtenissen op de berg Sion

1

David neemt de burg Sion in

David verovert de burcht van de Jebusieten, gaat er wonen en noemt haar de stad Davids.

2 Samuël 5:6-9

2

De ark naar de stad Davids

David brengt de ark met vreugde naar Sion en zet haar in een tent die hij voor haar heeft opgezet.

2 Samuël 6:12-17

3

Salomo brengt de ark naar de tempel

Salomo laat de ark uit de stad Davids, dat is Sion, naar de nieuwe tempel brengen. Daarna gaat de naam Sion ook over op de tempelberg.

1 Koningen 8:1

4

Micha kondigt de verwoesting aan

Micha voorzegt dat Sion als een akker geploegd zal worden. Jeremia 26:18 herinnert later aan dit woord.

Micha 3:12

5

Sion verwoest

Na de verwoesting door Babel klaagt het volk over de berg Sion, die verlaten ligt en waar vossen lopen.

Klaagliederen 5:18

6

Heimwee in de ballingschap

De weggevoerden wenen aan de rivieren van Babel wanneer zij aan Sion denken, en weigeren de liederen Sions voor hun overweldigers te zingen.

Psalm 137:1-3

7

De terugkeer naar Sion

Wanneer de HEERE de gevangenen terugbrengt, voelt het volk zich als dromers. Zacharia belooft dat de HEERE weer in Sion zal wonen (Zacharia 8:3).

Psalm 126:1

8

De Koning komt tot de dochter Sions

Bij de intocht in Jeruzalem wordt de profetie van Zacharia vervuld: de Koning komt zachtmoedig, gezeten op een ezelin.

Mattheüs 21:5

9

Gekomen tot de berg Sion

De brief aan de Hebreeën stelt de gemeente niet voor de berg van de wetgeving, maar voor de berg Sion, het hemelse Jeruzalem.

Hebreeën 12:22

Theologische betekenis

In de Schrift is Sion eerst een plaats die God Zelf heeft gekozen. Niet de hoogte van de heuvel maakte Sion belangrijk, want de Olijfberg en de westelijke heuvel waren hoger, maar de verkiezing van de HEERE en Zijn wonen daar: "Deze berg heeft God begeerd tot Zijn woning" (Psalm 68:17). Daarom kan de dichter zeggen dat de berg Sion niet wankelt (Psalm 125:1): zijn vastheid ligt in Gods trouw, niet in de muren. Tegelijk leert de geschiedenis van Sion dat Gods woonplaats geen garantie is voor wie Hem ongehoorzaam is. Micha kondigde aan dat Sion als een akker geploegd zou worden (Micha 3:12), en in de dagen van Jeremia werd daaraan herinnerd (Jeremia 26:18). Het gebeurde. Het hart van de belofte bleef: "Sion zal door recht verlost worden, en haar wederkerenden door gerechtigheid" (Jesaja 1:27). In het Nieuwe Testament wijst Sion vooruit naar Christus en Zijn gemeente. Hij is de hoeksteen die God in Sion gelegd heeft (1 Petrus 2:6). Hebreeën 12:22-24 stelt de berg Sion tegenover de Sinaï: de gelovigen komen niet tot een berg van vrees, maar "tot den Middelaar des nieuwen testaments, Jezus" (Hebreeën 12:24). Zo is de kerk in de gereformeerde uitleg het geestelijke Sion, en het hemelse Jeruzalem haar toekomst. Daarom zingt de gemeente in de berijmde psalmen nog steeds over Sion.

Belangrijke bijbelteksten

De volgende bijbelgedeelten helpen u om de rol van de berg Sion in de Schrift beter te begrijpen.

Veelgestelde vragen over de berg Sion

Waar lag de berg Sion?

De bijbelse Sion was de zuidoostelijke heuvelrug van Jeruzalem, tussen het Kidrondal en het centrale dal, ten zuiden van de tempelberg. Daar lag de burcht van de Jebusieten, die David innam en de stad Davids noemde (2 Samuël 5:7). Na de bouw van de tempel ging de naam over op de tempelberg en op heel Jeruzalem. Aan de voet van de heuvel ligt de Gihonbron, aan de oostkant het Kidrondal.

Wat betekent de naam Sion?

De betekenis van de Hebreeuwse naam Sion is onzeker. Onderzoekers denken onder meer aan vesting of burcht, wat past bij de burg Sion uit 2 Samuël 5:7, of aan droge plek. In de Bijbel krijgt de naam zijn betekenis vooral door het gebruik: Sion is de plaats die de HEERE verkoren heeft om te wonen (Psalm 132:13). Ook het woord zionisme is van deze naam afgeleid.

Is Sion hetzelfde als Jeruzalem?

Niet helemaal. Eerst was Sion alleen de burcht op de zuidoostelijke heuvel, de stad Davids (2 Samuël 5:7). Na de bouw van de tempel gebruikten de Psalmen en profeten Sion voor de tempelberg en vaak voor de hele stad, zoals in de parallel: "want uit Sion zal de wet uitgaan, en des HEEREN woord uit Jeruzalem" (Jesaja 2:3). Over de stad als geheel gaat de pagina over Jeruzalem.

Is de stad Davids Sion of Bethlehem?

Dat hangt af van het bijbelboek. In het Oude Testament is de stad Davids de burg Sion die David innam (2 Samuël 5:7). In het Nieuwe Testament heet Bethlehem, de geboorteplaats van David, zo: Jozef ging "tot de stad Davids, die Bethlehem genaamd wordt" (Lukas 2:4), en de engel spreekt van de Zaligmaker in de stad Davids (Lukas 2:11). Het verband bepaalt dus welke plaats bedoeld is.

Wat betekent dochter Sions?

Dochter Sions is in de Bijbel een dichterlijke aanduiding van Jeruzalem en zijn inwoners, voorgesteld als een vrouw. Jesaja gebruikt de uitdrukking voor de bedreigde stad (Jesaja 1:8) en Zacharia voor de stad die haar Koning mag verwelkomen: "Verheug u zeer, gij dochter Sions" (Zacharia 9:9). Mattheüs en Johannes halen dat aan bij de intocht van de Heere Jezus (Mattheüs 21:5, Johannes 12:15).

Waar staat Sion in de Bijbel?

Sion komt in ongeveer honderddertig verzen voor. Het begint in 2 Samuël 5 en 1 Kronieken 11 bij de inname door David. Daarna staat de naam vooral in de Psalmen (onder meer Psalm 2, 48, 87, 125, 132, 133 en 137), in Jesaja, Jeremia, Klaagliederen, Joël, Micha en Zacharia. In het Nieuwe Testament staat Sion in Mattheüs 21, Johannes 12, Romeinen 9 en 11, Hebreeën 12, 1 Petrus 2 en Openbaring 14.

Wat gebeurde er op de berg Sion?

David nam de burcht van de Jebusieten in en maakte haar tot zijn koningsstad (2 Samuël 5:7). Hij bracht de ark daarheen (2 Samuël 6:12) en werd er begraven (1 Koningen 2:10). Salomo bracht de ark van Sion naar de nieuwe tempel (1 Koningen 8:1). Bij de verwoesting door Babel werd Sion verwoest (Klaagliederen 5:18); na de ballingschap keerden de gevangenen terug.

Is de huidige Sionsberg in Jeruzalem de bijbelse Sion?

Waarschijnlijk niet. De heuvel die nu Sionsberg heet, ligt ten zuidwesten van de oude stad, op de westelijke heuvel. Al Josephus zocht de burcht van David op de westelijke heuvel, en de naam Sion is daar in de vroegchristelijke tijd aan blijven hangen. Het traditionele graf van David en de zaal die als plaats van het laatste avondmaal wordt vereerd, berusten op latere overlevering. De bijbelse burg Sion lag volgens de meeste onderzoekers op de oostelijke heuvel, de stad Davids.

Is de berg Sion in Deuteronomium 4:48 dezelfde berg?

Nee. Deuteronomium 4:48 noemt de grens "tot aan den berg Sion, welke is Hermon". In het Hebreeuws is dat een andere naam dan Sion in Jeruzalem: de schrijfwijze verschilt, en alleen in de Nederlandse vertaling vallen de twee samen. Het gaat hier om de hoge Hermon in het noorden. Ook de stad Sion in het gebied van Issaschar (Jozua 19:19) heeft in het Hebreeuws een andere naam en is niet de heuvel van Jeruzalem.

Wat betekent de berg Sion in Hebreeën 12:22?

Hebreeën 12 stelt twee bergen tegenover elkaar: de berg van de wetgeving, de Sinaï, waar het volk beefde (Hebreeën 12:18-21), en Sion: "Maar gij zijt gekomen tot den berg Sion, en de stad des levenden Gods, tot het hemelse Jeruzalem" (Hebreeën 12:22). Bedoeld is niet de heuvel in Jeruzalem, maar de hemelse gemeenschap met God, de engelen en de verlosten, waartoe de gelovigen door Jezus, de Middelaar, toegang hebben.

Waarom wordt er zoveel over Sion gezongen?

Sion staat in tientallen psalmen, en wie de psalmen zingt, zingt daarom vaak over Sion. De Psalmen noemen Sion de plaats waar de HEERE woont, waaruit Hij zegent en waar Zijn Koning gezalfd is (Psalm 2:6, 132:13, 133:3). In de gereformeerde traditie verstaat de gemeente die psalmen ook van de kerk van Christus, het geestelijke Sion. Zo zingt de gemeente bij het psalmzingen telkens ook over Sion.

Wat is de berg Sion in Openbaring 14?

In Openbaring 14:1 ziet Johannes het Lam staan op den berg Sion, met honderd vier en veertig duizend die de naam van Zijn Vader op hun voorhoofd dragen. Het gaat om een visioen: het beeld van de veilige plaats van Gods volk bij Christus, de Koning op Sion uit Psalm 2:6. Over de precieze uitleg van het getal en het tijdstip verschillen uitleggers.

Gerelateerde plaatsen

Bijbelse personen verbonden aan de berg Sion

Bijbelhoofdstukken die zich op de berg Sion afspelen

Leer meer over de berg Sion met AI BijbelAssistent

Wilt u dieper ingaan op de geschiedenis, de bijbelteksten of de theologische betekenis van de berg Sion? Onze AI-assistent helpt u verder.

Verdiep u verder