Salomo in de Bijbel
Shlomo (Hebreeuws) - “Vrede / Vredevol”
Wie was Salomo?
De opvolger van David als koning van Israël was Salomo, zijn zoon bij Batseba. Op bevel van David zalfde de priester Zadok hem bij de Gihon tot koning (1 Koningen 1:39). Salomo regeerde veertig jaar over heel Israël, bouwde de tempel in Jeruzalem en werd bekend om zijn wijsheid.
Salomo was na Saul en David de derde koning van Israël, en de laatste die over het hele verenigde rijk regeerde. Zijn levensverhaal staat in 1 Koningen 1-11 en in 2 Kronieken 1-9. Daarnaast worden de boeken Spreuken, Prediker en Hooglied met hem verbonden (Spreuken 1:1; Hooglied 1:1). Hij was een zoon van David en Batseba, in de Statenvertaling Bathseba, de vroegere vrouw van de Hethiet Uria. Bij zijn geboorte staat er kort: "en de HEERE had hem lief" (2 Samuël 12:24). Via de profeet Nathan kreeg hij er een tweede naam bij, Jedid-Jah, om des HEEREN wil (2 Samuël 12:25). Dat juist Salomo zijn vader opvolgde, lag niet voor de hand. Hij was niet de oudste zoon. Toen David oud was, riep zijn halfbroer Adonia zichzelf tot koning uit (1 Koningen 1:5). Nathan en Batseba herinnerden David aan zijn eed, en David liet Salomo op zijn eigen muilezelin naar de Gihon brengen om daar gezalfd te worden. Kort daarna staat er: "En Salomo zat op den troon van zijn vader David; en zijn koninkrijk werd zeer bevestigd" (1 Koningen 2:12). Salomo regeerde ongeveer van 970 tot 930 voor Christus, veertig jaar lang (1 Koningen 11:42). Hij vroeg God bij Gibeon om een verstandig hart, bouwde in zeven jaar de tempel in Jeruzalem en ontving de koningin van Scheba. In zijn ouderdom neigden zijn vrouwen zijn hart naar andere goden. Na zijn dood scheurde het rijk: zijn zoon Rehabeam bleef koning over Juda, Jerobeam werd koning over de tien noordelijke stammen. In het Nieuwe Testament schrijft de Statenvertaling zijn naam ook als Salomon (Mattheüs 1:6), de vorm die in veel talen gangbaar is. De Heere Jezus noemt hem wanneer Hij over Zichzelf zegt: "meer dan Salomo is hier" (Mattheüs 12:42).
Historische context
Salomo kwam rond 970 voor Christus op de troon, aan het einde van Davids regering. David had veertig jaar geregeerd, zeven jaar in Hebron en drieëndertig jaar in Jeruzalem (1 Koningen 2:11). God had hem beloofd dat een zoon uit zijn lijf het koninkrijk zou ontvangen en een huis voor Gods Naam zou bouwen (2 Samuël 7:12-13). In 1 Kronieken 22:9 wordt die zoon bij name genoemd: "want zijn naam zal Salomo zijn, en Ik zal vrede en stilte over Israel geven in zijn dagen". De troonopvolging verliep toch onrustig. Van Davids oudere zonen waren Amnon en Absalom al gestorven. Adonia, de zoon van Haggith, ging ervan uit dat hij aan de beurt was. Hij kreeg de steun van de legeroverste Joab en de priester Abjathar en hield een offermaaltijd bij de steen Zoheleth (1 Koningen 1:7-9). De priester Zadok, Benaja, de profeet Nathan en de helden van David waren er niet bij. Nathan stuurde Batseba naar de oude koning met de vraag: "Waarom dan is Adonia koning" (1 Koningen 1:13). David bevestigde zijn eed: "Voorzeker zal uw zoon Salomo na mij koning zijn, en zal op mijn troon in mijn plaats zitten" (1 Koningen 1:30). Nog dezelfde dag gebeurde het: "En Zadok, de priester, nam den oliehoorn uit de tent, en zalfde Salomo; en zij bliezen met de bazuin, en al het volk zeide: De koning Salomo leve" (1 Koningen 1:39). De Kronieken leggen de nadruk op Gods keuze. David zegt daar dat de HEERE uit al zijn zonen Salomo heeft verkoren om te zitten op den stoel des koninkrijks des HEEREN over Israel (1 Kronieken 28:5). Bij een tweede zalving staat er dat Salomo zat op den troon des HEEREN, als koning in zijns vaders Davids plaats (1 Kronieken 29:23). Het rijk van Salomo reikte van de rivier, de Eufraat, tot het land der Filistijnen en de grens van Egypte (1 Koningen 4:21). Hij sloot een verbond met Hiram, de koning van Tyrus, en trouwde een dochter van de farao (1 Koningen 3:1). Het was een tijd van rust en welvaart, maar de herendiensten voor de bouwwerken drukten zwaar op het volk. Na zijn dood vroegen de stammen Rehabeam dan ook om het zware juk lichter te maken (1 Koningen 12:4). Toen hij weigerde, scheurde het rijk rond 930 voor Christus in Juda en Israël.
Karaktereigenschappen
+Positieve eigenschappen
- Vroeg om een verstandig hart in plaats van rijkdom of een lang leven (1 Koningen 3:9)
- Wijs en scherpzinnig in rechtspraak (1 Koningen 3:28)
- Bouwde het huis des HEEREN en bad ook voor de vreemdeling die daar zou bidden (1 Koningen 8:41-43)
- Gaf zijn wijsheid door in drieduizend spreuken en vele liederen (1 Koningen 4:32)
−Zwakke kanten
- Trouwde vele vrouwen uit volken waarmee God het huwelijk had verboden (1 Koningen 11:1-2)
- Liet in zijn ouderdom zijn hart naar andere goden neigen (1 Koningen 11:4)
- Legde het volk een zwaar juk van herendiensten op (1 Koningen 12:4)
Theologische betekenis
De Schrift tekent Salomo eerst als vervulling van Gods belofte aan David. God had gezegd dat Hij Davids zaad na hem zou doen opstaan en zijn koninkrijk zou bevestigen, en dat die zoon een huis voor Gods Naam zou bouwen (2 Samuël 7:12-13). Salomo verwijst daar zelf naar wanneer hij aan de tempel begint (1 Koningen 5:5). In zijn regering ziet Israël voor het eerst hoe dat beloofde koningschap eruitziet: vrede rondom, recht in de poort en een tempel waar God Zijn Naam laat wonen. Tegelijk laat Salomo zien dat geen aardse koning die belofte volledig waarmaakt. Hij weet zelf dat de tempel God niet kan bevatten: "Zie, de hemelen, ja, de hemel der hemelen zouden U niet begrijpen, hoeveel te min dit huis, dat ik gebouwd heb" (1 Koningen 8:27). En de koning die om een verstandig hart bad, eindigt met een hart dat niet volkomen was met den HEERE (1 Koningen 11:4). Nehemia gebruikt hem later als waarschuwing: zelfs Salomo, die zijn God lief was, werd door de vreemde vrouwen tot zonde gebracht (Nehemia 13:26). Zo wijst Salomo vooruit naar een andere Zoon van David. Mattheüs noemt Salomon in het geslachtsregister van Jezus (Mattheüs 1:6). De Heere Jezus verwijst naar de koningin van het zuiden, die van de einden der aarde kwam om de wijsheid van Salomo te horen, en zegt: "en ziet, meer dan Salomo is hier" (Mattheüs 12:42). Waar Salomo een huis van steen bouwde, spreekt het Nieuwe Testament over het Woord dat vlees geworden is en onder ons gewoond heeft (Johannes 1:14), en over de gemeente als tempel van God (1 Korinthe 3:16). In de gereformeerde traditie wordt Salomo daarom met twee gedachten gelezen. Zijn wijsheid is een gave van God, die de kerk in Spreuken, Prediker en Hooglied blijft ontvangen. Zijn val herinnert eraan dat wijsheid zonder gehoorzaamheid niet bewaart. Uitleggers zien in hem een voorafschaduwing van Christus als de wijze Vredevorst, en tegelijk het bewijs dat Israël een Koning nodig had die niet zou falen.
Naamsbetekenis
Oorspronkelijke naam
Shlomo (Hebreeuws)
Betekenis
Vrede / Vredevol
Betekenis van de naam Salomo: grondwoord, uitspraak en wie de naam droegen
Sleutelmomenten
Geboorte en de naam Jedid-Jah
Batseba baart David een zoon die Salomo heet. De HEERE heeft hem lief, en via de profeet Nathan krijgt hij de naam Jedid-Jah, om des HEEREN wil.
Zalving bij de Gihon
Adonia roept zichzelf tot koning uit, maar David houdt zich aan zijn eed. Zadok en Nathan zalven Salomo bij de Gihon, en het volk roept: De koning Salomo leve.
Het gebed om wijsheid te Gibeon
In een droom zegt God: Begeer wat Ik u geven zal. Salomo vraagt om een verstandig hart om het volk te richten, en God geeft hem daarbij ook rijkdom en eer.
Het Salomonsoordeel
Twee vrouwen eisen hetzelfde kind op. Salomo ontdekt de echte moeder doordat zij het kind liever afstaat dan het te laten doden. Heel Israël ziet dat de wijsheid Gods in hem is.
De bouw van de tempel
In het vierde jaar van zijn regering begint Salomo aan het huis des HEEREN in Jeruzalem. Na zeven jaar is het gereed.
De inwijding van de tempel
De wolk van Gods heerlijkheid vult het huis. Salomo bidt dat God zal horen naar elk gebed dat naar deze plaats gericht wordt, ook dat van de vreemdeling.
Het bezoek van de koningin van Scheba
De koningin van Scheba komt Salomo met raadsels op de proef stellen. Zij zegt dat haar de helft niet was aangezegd van wat zij nu zelf zag.
Afval en de aankondiging van de scheuring
In zijn ouderdom neigen Salomo’s vrouwen zijn hart naar andere goden. God kondigt aan dat het koninkrijk na zijn dood gescheurd wordt, maar laat om Davids wil één stam aan zijn huis.
Dood en opvolging door Rehabeam
Na veertig jaar regering sterft Salomo en wordt hij begraven in de stad van David. Zijn zoon Rehabeam wordt koning in zijn plaats.
Belangrijke bijbelteksten
De volgende bijbelgedeelten zijn van belang om het leven en de rol van Salomo beter te begrijpen.
“Daarna troostte David zijn huisvrouw Bathseba, en ging tot haar in, en lag bij haar; en zij baarde een zoon, wiens naam zij noemde Salomo; en de HEERE had hem lief.”
De geboorte van Salomo, na de dood van het eerste kind van David en Batseba.
“Voorzeker, gelijk als ik u gezworen heb bij den HEERE, den God Israels, zeggende: Voorzeker zal uw zoon Salomo na mij koning zijn, en zal op mijn troon in mijn plaats zitten; voorzeker, alzo zal ik te dezen zelfden dage doen.”
David wijst Salomo aan als zijn opvolger, terwijl Adonia zich al koning noemt.
“En Salomo zat op den troon van zijn vader David; en zijn koninkrijk werd zeer bevestigd.”
Na de dood van David is de troonopvolging voltooid.
“Geef dan Uw knecht een verstandig hart, om Uw volk te richten, verstandelijk onderscheidende tussen goed en kwaad; want wie zou dit Uw zwaar volk kunnen richten?”
Het gebed van de jonge koning te Gibeon. Hij vraagt om inzicht om het volk recht te doen.
“Zie, Ik heb gedaan naar uw woorden; zie, Ik heb u een wijs en verstandig hart gegeven, dat uws gelijke voor u niet geweest is, en uws gelijke na u niet opstaan zal.”
Gods antwoord op dat gebed. Hierop berust Salomo’s naam als de wijze koning.
“Maar waarlijk, zou God op de aarde wonen? Zie, de hemelen, ja, de hemel der hemelen zouden U niet begrijpen, hoeveel te min dit huis, dat ik gebouwd heb!”
Uit het gebed bij de inwijding van de tempel: God woont bij Zijn volk, maar wordt door geen gebouw omvat.
“Want het geschiedde in den tijd van Salomo's ouderdom, dat zijn vrouwen zijn hart achter andere goden neigden; dat zijn hart niet volkomen was met den HEERE, zijn God, gelijk het hart van zijn vader David.”
De keerzijde van zijn regering: de afval die tot de scheuring van het rijk leidt.
“De koningin van het zuiden zal opstaan in het oordeel met dit geslacht, en hetzelve veroordelen; want zij is gekomen van de einden der aarde, om te horen, de wijsheid van Salomo; en ziet, meer dan Salomo is hier!”
De Heere Jezus vergelijkt Zichzelf met Salomo en wijst op Zijn eigen grotere wijsheid.
Tijdperiode
~970-930 v.Chr.
Salomo leefde in de tijd van het Oude Testament.
Gerelateerde personen
David
Geliefde
Batseba
Mogelijk: dochter van de eed
Natan
Hij (God) heeft gegeven
Adonia
Waarschijnlijk: mijn Heere is de HEERE
De koningin van Scheba
Koningin van Scheba (een titel, geen eigennaam)
Rehabeam
Waarschijnlijk: het volk wordt verruimd
Jerobeam
Mogelijk: het volk wordt talrijk
Bezaleël
Waarschijnlijk in de schaduw van God
Bijbelboeken over Salomo
Uitleg bij 1 Koningen 1
De troonopvolging: hoe Salomo de opvolger van David als koning werd
Het boek Spreuken
De wijsheid van Salomo: spreuken voor het dagelijks leven
Het boek Prediker
Salomo over de zin van het leven
Het Hooglied
Het liefdeslied van Salomo
Het bijbelboek Spreuken
De spreuken van Salomo, de zoon van David, de koning van Israël
Wijsheid in de Bijbel
Salomo bad om een verstandig hart; bijbelteksten over wijsheid
Psalm 72, de koningspsalm voor Salomo
Een gebed voor de koning en zijn rijk van gerechtigheid en vrede
1 Koningen 3 uitleg
In Gibeon vraagt Salomo om een verstandig hart om het volk te richten.
Lessen voor vandaag
Salomo leert ons eerst waar wijsheid begint. Toen God hem liet kiezen, vroeg hij geen lang leven en geen rijkdom, maar een verstandig hart om het volk te dienen. Dat gebed mogen wij overnemen. Jakobus schrijft dat wie wijsheid ontbreekt, haar van God mag vragen, "Die een iegelijk mildelijk geeft, en niet verwijt" (Jakobus 1:5). Wijsheid is in de Bijbel geen slimheid, maar leven in de vreze des HEEREN (Spreuken 1:7). Zijn leven laat ook zien dat een goed begin geen goed einde waarborgt. Salomo viel niet in één keer. Het begon met politieke huwelijken en een offerhoogte hier en daar, en eindigde met een hart dat niet meer volkomen was met God. Geestelijk verval gaat zelden met grote stappen. Daarom geldt voor ons het woord dat aan Salomo wordt toegeschreven: "Behoed uw hart boven al wat te bewaren is, want daaruit zijn de uitgangen des levens" (Spreuken 4:23). Verder leert de geschiedenis van de troonopvolging dat Gods beloften doorgaan, ook als mensen eigen plannen maken. Adonia nam het heft in eigen hand, maar de belofte aan David werd in Salomo vervuld. Dat geeft rust aan wie zich zorgen maakt over de toekomst van de kerk of van het eigen gezin. Tot slot wijst Salomo ons van zichzelf af. Hij bouwde een prachtig huis en sprak wijze woorden, maar hij kon zijn eigen hart niet bewaren. Wie zijn levensverhaal leest, gaat uitzien naar Hem die meer is dan Salomo, en in Wie alle schatten van wijsheid en kennis verborgen zijn (Kolossenzen 2:3).
Bijbelse plaatsen
Veelgestelde vragen over Salomo
Wie was Salomo in de Bijbel?
Wie was de opvolger van David als koning van Israël?
Waarom werd Salomo koning en niet Adonia?
Wanneer leefde koning Salomo en hoe lang regeerde hij?
Salomo, Salomon of Solomon: welke spelling is juist?
In welk bijbelboek speelt koning Salomo een grote rol?
Wat vroeg Salomo aan God?
Wat is het Salomonsoordeel?
Hoeveel vrouwen had Salomo?
Wie volgde Salomo op als koning?
Wat bedoelt Jezus met meer dan Salomo is hier?
Wat kunnen wij leren van Salomo?
Stel een vraag over Salomo
Wilt u meer weten over Salomo? Onze AI-gestuurde assistent helpt u met achtergrond, context en diepere inzichten uit de Bijbel.
Stel een vraag over SalomoBijbelverhalen rond Salomo
Het bijbelverhaal waarin Salomo een rol speelt.
Het bijbelverhaal waarin Salomo een rol speelt.
Het bijbelverhaal waarin Salomo een rol speelt.
Het bijbelverhaal waarin Salomo een rol speelt.
Het bijbelverhaal waarin Salomo een rol speelt.
Verdiep u verder
Bijbelse tijdlijn
Bekijk Salomo in de context van de bijbelse geschiedenis.
Bijbelse onderwerpen
Ontdek thema's die verbonden zijn met het leven van Salomo.
Lees de Bijbel
Lees het verhaal van Salomo in de Bijbel.
Bijbeluitleg
Lees commentaar en uitleg bij de bijbelgedeelten over Salomo.
AI BijbelAssistent
Stel uw vragen over Salomo aan onze AI-assistent.
Woordstudie
Bestudeer de oorspronkelijke betekenis van bijbelse namen en begrippen.
Heidelbergse Catechismus
Ontdek de gereformeerde leer over bijbelse personen en thema's.