Salomo vraagt om wijsheid

De geschiedenis van Salomo die om wijsheid vraagt, staat in 1 Koningen 3:1-15. Salomo was kort daarvoor koning geworden in de plaats van zijn vader David, en zijn koninkrijk werd zeer bevestigd (1 Koningen 2:12). Dezelfde geschiedenis staat ook in 2 Kronieken 1:1-13.

Waarom offerde Salomo in Gibeon?

Het hoofdstuk begint met twee opmerkingen. Salomo verzwagerde zich met Farao, de koning van Egypte, en nam zijn dochter tot vrouw. En het volk offerde op de hoogten, offerplaatsen op heuvels, omdat er nog geen huis voor de Naam van de HEERE gebouwd was (1 Koningen 3:1-2). Over Salomo zelf staat er: "En Salomo had den HEERE lief, wandelende in de inzettingen van zijn vader David" (1 Koningen 3:3). Maar direct daarachter volgt dat ook hij op de hoogten offerde. Hij ging naar Gibeon, omdat die hoogte groot was, en offerde daar duizend brandoffers op het altaar.

Wat zei God tegen Salomo in de droom bij Gibeon?

In Gibeon verscheen de HEERE ’s nachts aan Salomo in een droom, en God zei: "Begeer wat Ik u geven zal" (1 Koningen 3:5). Het begin ligt bij God. Hij komt naar Salomo toe en biedt aan te geven, nog voordat Salomo iets vraagt.

Wat vroeg Salomo aan God?

Salomo begon niet met zijn eigen wensen, maar met wat God gedaan had. God had aan David grote weldadigheid gedaan, en Hij had David een zoon gegeven die nu op zijn troon zat (1 Koningen 3:6). Daarna sprak Salomo over zichzelf: "ik ben een klein jongeling, ik weet niet uit te gaan noch in te gaan" (1 Koningen 3:7). Hij stond midden in het volk dat God verkoren had, een volk dat vanwege de menigte niet te tellen was. Daarom vroeg hij: "Geef dan Uw knecht een verstandig hart, om Uw volk te richten, verstandelijk onderscheidende tussen goed en kwaad" (1 Koningen 3:9).

Hoe antwoordde God op het gebed van Salomo?

"Die zaak nu was goed in de ogen des HEEREN, dat Salomo deze zaak begeerd had" (1 Koningen 3:10). God noemde op wat Salomo niet gevraagd had: een lang leven, rijkdom of het leven van zijn vijanden. Hij had verstand gevraagd om rechtszaken te horen. Daarom zei God: "Zie, Ik heb gedaan naar uw woorden" (1 Koningen 3:12). Salomo kreeg een wijs en verstandig hart, zoals niemand voor of na hem. En God gaf ook wat hij niet gevraagd had: rijkdom en eer, zodat geen koning in zijn dagen hem gelijk zou zijn (1 Koningen 3:13).

Daarop volgde een belofte met een voorwaarde. Als Salomo in Gods wegen zou wandelen en Zijn inzettingen en geboden zou houden, zoals zijn vader David gewandeld had, dan zou God zijn dagen verlengen (1 Koningen 3:14).

Wat deed Salomo na de droom?

Salomo werd wakker, en het was een droom. Hij ging naar Jeruzalem en stond voor de ark van het verbond van de HEERE. Daar offerde hij brandoffers en dankoffers, en hij maakte een maaltijd voor al zijn knechten (1 Koningen 3:15). Direct daarna volgt de rechtszaak van twee vrouwen om één kind, waarin heel Israël zag dat de wijsheid van God in Salomo was. Die geschiedenis leest u bij het oordeel van Salomo.

Gibeon lag ten noordwesten van Jeruzalem; meestal wordt de plaats gezocht bij het huidige dorp El-Jib. Volgens 2 Kronieken 1:3-5 stond daar de tent der samenkomst die Mozes in de woestijn had laten maken, met het koperen altaar. De ark had David al naar Jeruzalem gebracht (2 Kronieken 1:4). Uitleggers verschillen of 1 Koningen 3:3 Salomo’s offer in Gibeon zelf afkeurt, of alleen opmerkt dat de plaats die de HEERE zou verkiezen er nog niet was.

De hoogten waren offerplaatsen op heuvels. De wet zei dat Israël zou offeren in de plaats die de HEERE verkiezen zou (Deuteronomium 12:13-14). Zolang er geen tempel was, offerde het volk op de hoogten, en de schrijver van Koningen noemt dat met het woord "Alleenlijk" een beperking. De dochter van Farao komt later terug bij de vreemde vrouwen die Salomo liefhad (1 Koningen 11:1). Met "klein jongeling" geeft Salomo geen leeftijd aan. Hij spreekt over zijn onervarenheid; hoe oud hij was toen hij koning werd, zegt de Bijbel niet.

In deze geschiedenis gaat God voor. Hij verschijnt, Hij spreekt en Hij biedt aan: "Begeer wat Ik u geven zal" (1 Koningen 3:5). Salomo’s gebed is een antwoord op Gods initiatief, en het begint bij Gods trouw aan David. Wie bidt, mag zich beroepen op wat God eerder gedaan en beloofd heeft.

Salomo vraagt geen wijsheid om zelf te schitteren. Hij vraagt een hart om Gods volk recht te doen; hij noemt het volk "Uw volk" en zichzelf "Uw knecht". Wijsheid is in de Bijbel meer dan slimheid. Het is verstand dat bij God begint: "De vreze des HEEREN is het beginsel der wijsheid" (Spreuken 9:10). Dat God deze bede goed vond, laat zien wat Hij in een koning zoekt. En wat Hij belooft, doet Hij: "En God gaf Salomo wijsheid en zeer veel verstand" (1 Koningen 4:29).

God geeft ook wat niet gevraagd is. De Heere Jezus zegt later: "Maar zoekt eerst het Koninkrijk Gods en Zijn gerechtigheid, en al deze dingen zullen u toegeworpen worden" (Mattheüs 6:33). Tegelijk verbindt God aan het lange leven een voorwaarde (1 Koningen 3:14). De gave van wijsheid hield Salomo niet vanzelf op Gods weg. In zijn ouderdom neigden zijn vrouwen zijn hart naar andere goden (1 Koningen 11:4), en de HEERE vertoornde Zich over hem, omdat hij zich had afgekeerd van de God "Die hem tweemaal verschenen was" (1 Koningen 11:9).

Het Nieuwe Testament wijst verder dan Salomo. De Heere Jezus zegt: "en ziet, meer dan Salomo is hier" (Lukas 11:31). In Hem zijn "al de schatten der wijsheid en der kennis verborgen" (Kolossenzen 2:3). Meer daarover leest u bij het onderwerp Gods wijsheid.

God nodigt uit om te vragen. Wat Salomo in de droom vroeg, belooft God in Zijn Woord aan ieder die wijsheid mist: "dat hij ze van God begere, Die een iegelijk mildelijk geeft, en niet verwijt" (Jakobus 1:5). Wie voor een taak staat die te zwaar is, als ouder, in het werk of in de gemeente, mag dat net als Salomo eerlijk tegen God zeggen.

Het gebed van Salomo laat zien hoe wij mogen bidden: beginnen bij Gods trouw, eerlijk zijn over ons eigen onvermogen, en vragen wat God eert en de naaste dient. Het is goed om onze verlangens daaraan te toetsen. Vragen wij vooral om gemak, of om een hart dat goed en kwaad onderscheidt?

Een gave van God vraagt om een leven met God. Salomo kreeg meer wijsheid dan ieder ander, en toch dwaalde zijn hart later af. Wijsheid is daarom geen bezit om op te steunen. Wij zoeken haar elke dag opnieuw bij de HEERE: "Vertrouw op den HEERE met uw ganse hart, en steun op uw verstand niet" (Spreuken 3:5). Meer leest u in de uitleg bij 1 Koningen 3.