Tempel van Salomo in de Bijbel

Het verlangen om een huis voor de HEERE te bouwen kwam oorspronkelijk van David. Toen hij in zijn paleis van cederhout woonde, vond hij het onverdraaglijk dat de ark van het verbond nog in een tent stond (2 Samuel 7:1-2). Via de profeet Nathan kreeg hij echter te horen dat niet hij, maar zijn zoon het huis mocht bouwen — David was een man van bloedvergieten (1 Kronieken 22:8, 28:3). Wel mocht hij alles voorbereiden: materialen verzamelen, ambachtslieden aannemen en het ontwerp door de Geest ontvangen (1 Kronieken 28:11-19). In het vierde jaar van zijn regering, in de maand Ziv (ongeveer april/mei van het jaar 966 voor Christus), begon Salomo met de bouw, 480 jaar na de uittocht uit Egypte (1 Koningen 6:1). De tempel werd gebouwd op de berg Moria, op de dorsvloer van Ornan, waar David al een altaar had opgericht nadat de pest was gestopt (2 Samuel 24:25, 2 Kronieken 3:1). Salomo sloot een verdrag met Hiram, de koning van Tyrus, die ceders en cypressen van de Libanon leverde in ruil voor tarwe en olie (1 Koningen 5). Voor het houwen en transporteren van de stenen en het bewerken van het hout mobiliseerde Salomo dertigduizend mannen uit Israel, plus zeventigduizend lastdragers en tachtigduizend steenhouwers (1 Koningen 5:13-16). Tyrische ambachtslieden, waaronder de kunstenaar Hiram-Abi, werkten aan het bronswerk (1 Koningen 7:13-14). De tempel had bescheiden afmetingen: zestig el lang, twintig el breed en dertig el hoog (ongeveer 30 x 10 x 15 meter), oftewel tweemaal de afmetingen van de tabernakel. Het gebouw bestond uit een voorhal (ulam), het heilige (hekal) van twintig el lang en het allerheiligste (debir of "het binnenste huis") van twintig el in het kubusvorm, waar de ark zou staan. Binnen bevonden zich de gouden kandelaars (tien stuks), de tafel van de toonbroden, het reukofferaltaar en de twee grote cherubs van olijfhout die over de ark uitstaken (1 Koningen 6-7). Het gebouw was volledig met hout bekleed en met goud overtrokken. Op de voorhof stonden de bronzen zee (een groot waterreservoir rustend op twaalf bronzen runderen), tien kleinere wasvaten, het grote brandofferaltaar en de twee bronzen zuilen Jachin en Boaz voor de ingang (1 Koningen 7:15-51). Alles was gemaakt volgens het door God aan David getoonde patroon. De bouw duurde zeven jaar (1 Koningen 6:38). Bij de inwijding in de zevende maand (tijdens het Loofhuttenfeest) bracht Salomo de ark vanuit de tent van David naar het allerheiligste en hield een lange inwijdingsrede en gebed (1 Koningen 8). De heerlijkheid van de HEERE vervulde het huis in de vorm van een wolk, zodat de priesters niet konden blijven staan om dienst te doen (1 Koningen 8:10-11). Vuur daalde uit de hemel en verteerde de brandoffers (2 Kronieken 7:1-3). Salomo offerde tweeentwintigduizend runderen en honderdtwintigduizend schapen, en het feest duurde veertien dagen. De tempel stond bijna vierhonderd jaar. Koningen brachten er offers, koning Joas herstelde het gebouw (2 Koningen 12), Hizkia verwijderde de afgoden en reinigde het (2 Koningen 18), Manasse plaatste er afschuwelijke beelden in (2 Koningen 21), en Josia voerde een grote reformatie uit na de vondst van het wetboek in de tempel (2 Koningen 22-23). Uiteindelijk, in 586 voor Christus, verwoestte Nebuzaradan, overste van de lijfwacht van Nebukadnessar, de tempel door brand. Al het goud, zilver en brons werd weggevoerd naar Babel, inclusief de bronzen zee en de zuilen Jachin en Boaz (2 Koningen 25:8-17). De ark verdween en is nooit teruggevonden.

De tempel van Salomo belichaamt de diepste vraag van de Bijbel: hoe kan de heilige God wonen te midden van een zondig volk? Het antwoord dat de tempel gaf, was voorlopig en onvolkomen. De scheiding tussen het heilige en het allerheiligste, tussen priester en leek, tussen Israel en de volken, tussen voorhof en het huis — alles in de tempel herinnerde eraan dat toegang tot God beperkt was. Alleen de hogepriester mocht eenmaal per jaar en alleen met offerbloed het allerheiligste binnengaan. Door al die beperkingen heen wees de tempel echter vooruit naar iets beters. Wanneer Jezus sterft, scheurt het voorhangsel van boven naar beneden (Mattheus 27:51). De weg naar Gods aangezicht gaat open, niet meer door het bloed van dieren, maar door het bloed van Christus (Hebreeen 10:19-22). De tempel had zijn werk gedaan; de werkelijkheid was gekomen. De verwoesting van de tempel in 586 voor Christus en opnieuw in 70 na Christus was geen mislukking van Gods plan, maar onderdeel ervan. Gods werkelijke wens was nooit een gebouw van steen, maar een tempel van levende stenen — een gemeenschap waarin Hij Zelf woont door Zijn Geest (1 Petrus 2:5, Efeze 2:19-22). De tempel van Salomo, hoe luisterrijk ook, was slechts de schaduw van de werkelijkheid die in Christus en in Zijn kerk werd geopenbaard. Voor ons vandaag leert de tempel dat God aanbidding zoekt in geest en waarheid (Johannes 4:23-24), dat offers niet in onze kracht maar in Christus' offer liggen, en dat wij zelf gezamenlijk Gods tempel zijn (1 Korinthe 3:16). De glorie die eens in Salomo's tempel woonde, woont nu in en onder Zijn volk dat door het evangelie tot een nieuw "huis van de HEERE" is geworden.