De koningin van Scheba

De geschiedenis van de koningin van Scheba staat in 1 Koningen 10:1-13. Een vorstin uit een ver land komt naar Jeruzalem om koning Salomo te horen. Over haar persoon gaat de pagina de koningin van Scheba. Hier gaat het om haar bezoek, nadat Salomo de tempel en zijn paleis had gebouwd (1 Koningen 9:1).

Waarom kwam de koningin van Scheba naar Salomo?

De koningin hoorde in haar land het gerucht van Salomo, "aangaande den Naam des HEEREN" (1 Koningen 10:1). Het gerucht ging dus niet alleen over een wijze koning, maar ook over de God Die hem die wijsheid gaf. Zij kwam om Salomo "met raadselen te verzoeken": zij wilde hem met moeilijke vragen op de proef stellen. Zij reisde met een zeer groot gevolg en met kamelen die specerijen, veel goud en kostbaar gesteente droegen (1 Koningen 10:2).

Welke raadsels stelde de koningin van Scheba aan Salomo?

De Bijbel noemt geen enkel raadsel. Er staat wel dat zij tot Salomo sprak "al wat in haar hart was" (1 Koningen 10:2), en dat hij haar al haar woorden verklaarde: "geen ding was er verborgen voor den koning, dat hij haar niet verklaarde" (1 Koningen 10:3). Raadsels hoorden bij de wijsheid, zoals Spreuken 1:6 laat zien.

Wat zag de koningin van Scheba in Jeruzalem?

Zij zag de wijsheid van Salomo en het huis dat hij gebouwd had. Zij zag de spijze van zijn tafel, hoe zijn knechten zaten en zijn dienaren stonden, hun kleding, zijn schenkers en zijn opgang naar het huis des HEEREN (1 Koningen 10:4-5). Toen "was in haar geen geest meer": zij was zo overweldigd dat zij geen woorden had.

Wat zei de koningin van Scheba tegen Salomo?

Wat zij in haar land gehoord had, bleek waar. Eerst had zij het niet geloofd, maar nu zag zij het zelf: "en zie, de helft is mij niet aangezegd" (1 Koningen 10:7). Zij noemde de dienaren gelukkig die altijd bij de koning stonden en zijn wijsheid hoorden. Daarna sprak zij over God: "Geloofd zij de HEERE, uw God, Die behagen in u heeft gehad, om u op den troon van Israël te zetten" (1 Koningen 10:9). De HEERE had Salomo koning gemaakt omdat Hij Israël liefhad, om recht en gerechtigheid te doen.

Hoe eindigt het bezoek van de koningin van Scheba?

De koningin gaf Salomo honderdtwintig talenten goud, veel kostbaar gesteente en zoveel specerijen als er daarna nooit meer kwamen (1 Koningen 10:10). Tussendoor noemt de tekst het almuggimhout dat de schepen van Hiram uit Ofir brachten (1 Koningen 10:11-12). Salomo gaf de koningin alles wat zij begeerde, en zij keerde met haar knechten terug naar haar land (1 Koningen 10:13). Eeuwen later noemt de Heere Jezus haar "de koningin van het zuiden". Zij kwam van de einden der aarde om Salomo te horen, "en ziet, meer dan Salomo is hier" (Mattheüs 12:42).

Hetzelfde bezoek staat bijna gelijkluidend in 2 Kronieken 9:1-12. Waar Scheba lag, zegt 1 Koningen 10 niet. Veel uitleggers zoeken het in het zuiden van Arabië; anderen denken aan Afrika, aan de overkant van de Rode Zee. De Bijbel kent Scheba als land van handel: "De kooplieden van Scheba en Raema" handelden in specerijen, kostbaar gesteente en goud (Ezechiël 27:22). Een talent was een groot gewicht; hoeveel kilo het precies was, is niet zeker. Over een band tussen Salomo en de koningin zwijgt de Bijbel. Het verhaal over een zoon, Menelik, komt uit een Ethiopisch geschrift uit de middeleeuwen, de Kebra Nagast. Dat is een latere overlevering en geen bijbelse geschiedenis.

In 1 Koningen 10 staat niet Salomo in het middelpunt, maar de Naam van de HEERE. Het gerucht dat de koningin bereikte, ging over Salomo "aangaande den Naam des HEEREN" (1 Koningen 10:1), en haar bezoek eindigt met de lof van God. De wijsheid die zij bewonderde, had God Zelf gegeven (1 Koningen 3:12). Zo blijkt wie de HEERE is: Hij geeft wijsheid, en Hij maakt Zijn Naam bekend tot ver buiten Israël.

Bij de inwijding van de tempel had Salomo gebeden voor de vreemde, die "uit verren lande om Uws Naams wil komen zal" (1 Koningen 8:41). In het bezoek van de koningin wordt iets van dat gebed zichtbaar. Psalm 72 spreekt over de koningen van Scheba die vereringen brengen (Psalm 72:10), en Jesaja ziet volken uit Scheba komen met goud en wierook, die "den overvloedigen lof des HEEREN boodschappen" (Jesaja 60:6).

De koningin zegt ook iets over Gods hart: Hij maakte Salomo koning "omdat de HEERE Israël in eeuwigheid bemint" (1 Koningen 10:9). Het koningschap is een gave van Gods liefde voor Zijn volk, met een opdracht: recht en gerechtigheid doen. Of zij zelf tot geloof in de HEERE kwam, zegt de tekst niet.

De Heere Jezus trekt de lijn door naar Zichzelf: "en ziet, meer dan Salomo is hier" (Mattheüs 12:42). In Christus zijn "al de schatten der wijsheid en der kennis verborgen" (Kolossenzen 2:3). Zo wordt deze koningin in het oordeel een getuige tegen het geslacht dat Hem hoorde en toch niet wilde horen (Mattheüs 12:42). Dat woord geldt ook wie Hem vandaag dichtbij hoort en toch niet komt.

God maakt Zijn Naam bekend, en Hij gebruikt daarvoor wat mensen over Zijn werk vertellen. De koningin hoorde ver weg van Salomo en de Naam des HEEREN, en zij kwam. Wat God doet, mag verteld worden, in het gezin, in de kerk en daarbuiten. Het kan verder reiken dan wij denken.

God wil gekend worden, niet alleen van horen zeggen. De koningin geloofde het gerucht eerst niet, totdat zij gekomen was en haar ogen het zagen (1 Koningen 10:7). Zo zeiden de mensen van Sichar later tegen de Samaritaanse vrouw: "wij zelven hebben Hem gehoord" (Johannes 4:42). Wie over Christus gehoord heeft, wordt genodigd om Hem zelf te leren kennen in Zijn Woord.

De Heere Jezus houdt Zijn hoorders deze koningin voor als spiegel. Zij reisde van ver voor de wijsheid van een mens. Wij hebben het Woord van Christus dichtbij, in de Bijbel en in de prediking. Dat maakt Zijn woord in Mattheüs 12:42 ernstig, en tegelijk is het een nodiging: bij Hem is meer te horen dan bij Salomo.