Sidon in de Bijbel

Sidon behoort tot de oudste steden die in de Bijbel worden genoemd. In de tafel van de volken (Genesis 10:15) wordt Sidon genoemd als "de eerstgeborene" van Kanaan, wat zowel naar de stamvader als naar de oudheid van de stad verwijst. Genesis 10:19 gebruikt Sidon als een geografisch ijkpunt bij de beschrijving van de grenzen van de Kanaanieten. Al in het tweede millennium voor Christus was Sidon een rijke havenstad met handelsbetrekkingen tot in Egypte. In de tijd van de intocht wordt "Groot Sidon" genoemd als de noordelijke grens waarheen Jozua de Kanaanitische coalitie achtervolgde (Jozua 11:8). De stam Aser kreeg haar gebied in de buurt van Sidon toegewezen, maar slaagde er niet in de inwoners te verdrijven (Richteren 1:31). Gedurende de tijd van de richteren dienden de Israelieten herhaaldelijk de goden van de Sidoniers, waaronder Astoreth (Richteren 10:6). Onder koning Salomo werkten timmerlieden van Sidon mee aan de bouw van de tempel, omdat niemand zo'n ervaring had met het hakken van cederhout als de Sidoniers (1 Koningen 5:6). Sidon leverde dus het hout voor het huis van de HEERE. De nauwe band werd echter problematisch toen koning Achab trouwde met Izebel, dochter van Ethbaal, koning van de Sidoniers. Izebel bracht de Baaldienst en de profeten van Ashera mee naar Israel, en het conflict tussen haar en de profeet Elia werd het hart van de godsdienstige strijd in het Noordrijk (1 Koningen 16:31; 18:4, 19). Midden in die godsdienststrijd stuurt God Elia juist naar Sidonitisch gebied: naar een weduwe in Zarfat, een stadje tussen Sidon en Tyrus. Daar zou hij door een heidense weduwe gevoed worden tijdens een hongersnood (1 Koningen 17:9-24). Het wonder van de bloem en de olie die niet opraakten, en de opwekking van haar zoon, toonden dat de God van Israel niet gebonden is aan landsgrenzen. De profeten spraken zware woorden over Sidon. Jesaja 23 koppelt Sidon aan Tyrus in een orakel over hun handelsmacht. Ezechiel 28:20-24 kondigt oordeel aan over Sidon vanwege haar hoogmoed en haar geweld tegen Israel. Joel 3:4 verwijt Sidon dat zij Gods volk heeft verkocht aan verre volken. Sidon kwam achtereenvolgens onder Assyrische, Babylonische, Perzische, Griekse en Romeinse macht. In de tijd van Jezus en de apostelen was Sidon een vrije stad binnen het Romeinse rijk, met een gemengde Fenicisch-Griekse bevolking. In het Nieuwe Testament reist Jezus uitdrukkelijk naar het gebied van Tyrus en Sidon. In Mattheus 15 en Markus 7 wordt verteld hoe een Syro-Fenicische (Kanaanitische) vrouw Hem smeekt haar dochter te genezen. Na een opvallend gesprek prijst Jezus haar geloof en geneest haar dochter. Ook de apostel Paulus raakte aan Sidon: op weg naar Rome liet Julius de centurio hem in de haven toe om zijn vrienden te bezoeken (Handelingen 27:3).

Sidon leert dat de plaats waar Gods genade kan doorbreken niet altijd de plaats is waar men Hem verwacht. Op hetzelfde moment dat Israel afdwaalt naar de baaldienst via een koningin uit Sidon, vindt God een weduwe in datzelfde Sidonitisch gebied die Hem meer vertrouwt dan menig Israeliet. Op hetzelfde moment dat Jezus door zijn eigen volk wordt afgewezen, reist Hij naar het gebied van Tyrus en Sidon en vindt Hij daar een moeder wier geloof Hij zelf roemt. Sidon staat daarmee zowel voor het gevaar als voor de hoop. Gevaar: afgoderij kan via handel, rijkdom en gemengde huwelijken binnen het verbondsvolk komen en de dienst van de HEERE langzaam verdringen. De geschiedenis van Izebel en haar profeten laat zien hoe dit destructief kan uitwerken. Hoop: Gods hart is niet zo klein als de grenzen van Israel. Hij stuurt Zijn profeten en Zijn Zoon zelf naar heidense streken om te laten zien dat Zijn ontferming ook voor hen is. Voor de kerk vandaag herinnert Sidon eraan dat missie geen nieuwe uitvinding is. Al in het Oude Testament strekt God Zijn hand uit naar een Sidonitische weduwe. En in Jezus komt diezelfde hand nog verder. Wie buiten de verbondsgemeenschap leek te staan, blijkt dichtbij te zijn gekomen door het geloof in Christus.