Elia en de raven

De geschiedenis van Elia en de raven staat in 1 Koningen 17. Daar noemt de Bijbel de profeet Elia voor het eerst. Hij treedt op in de dagen van koning Achab, die in Samaria een altaar voor Baäl had gebouwd (1 Koningen 16:32). In één hoofdstuk laat God drie keer zien dat Zijn woord waar is: bij een beek aan de Jordaan, in het huis van een arme weduwe en aan het bed van haar zoon.

Waarom kwam er geen regen in de tijd van Elia?

Zonder inleiding zegt Elia tegen de koning: "Zo waarachtig als de HEERE, de God Israëls, leeft, voor Wiens aangezicht ik sta, indien deze jaren dauw of regen zijn zal, tenzij dan naar mijn woord" (1 Koningen 17:1). In een land dat leefde van de regen in de winter en de dauw in de droge tijd, betekende dit woord honger. Dit hoofdstuk zegt niet waarom de regen uitbleef, maar de wet had gewaarschuwd dat de HEERE de hemel zou toesluiten als Israël andere goden ging dienen (Deuteronomium 11:16-17). Later noemt Elia de oorzaak: Achab en zijn vaders huis waren "de Baals nagevolgd" (1 Koningen 18:18). Jakobus voegt eraan toe dat Elia had gebeden dat het niet zou regenen (Jakobus 5:17).

Waarom moest Elia zich verbergen bij de beek Krith?

Daarna kwam het woord van de HEERE tot Elia. Hij moest weggaan, naar het oosten, en zich verbergen bij de beek Krith, die voor aan de Jordaan lag (1 Koningen 17:3). Waarom hij zich moest verbergen, zegt de tekst hier niet. Later blijkt dat Achab hem in alle volken en koninkrijken liet zoeken (1 Koningen 18:10). God gaf Zijn knecht niet alleen een schuilplaats, maar ook een belofte: "Ik heb de raven geboden, dat zij u daar onderhouden zullen" (1 Koningen 17:4).

Wat brachten de raven aan Elia?

Elia deed naar het woord van de HEERE (1 Koningen 17:5), en het gebeurde zoals God had gezegd: "En de raven brachten hem des morgens brood en vlees, desgelijks brood en vlees des avonds; en hij dronk uit de beek" (1 Koningen 17:6). Twee maaltijden per dag, met vlees erbij, terwijl het land honger kreeg. De tekst zegt niet waar de raven het eten vandaan haalden. Wel zegt de tekst Wie het geregeld had. Raven horen bij de vogels die Israël als onrein moest verfoeien (Leviticus 11:15). Juist zulke vogels moesten de profeet van de HEERE voeden.

Waarom droogde de beek Krith op?

Na vele dagen droogde de beek uit, omdat er geen regen in het land was geweest (1 Koningen 17:7). Het woord dat Elia tegen Achab had gesproken, trof nu ook de beek waaruit hij zelf dronk. Opnieuw kwam het woord van de HEERE: Elia moest naar Zarfath gaan, een stad bij Sidon, want daar had God een weduwe geboden om hem te onderhouden (1 Koningen 17:9).

Hoe zorgde God in Zarfath verder voor Elia?

Bij de poort van de stad vond Elia een weduwe die hout verzamelde. Hij vroeg haar om wat water, en daarna om een stuk brood. Zij zwoer bij de HEERE, Elia’s God, dat zij nog maar een hand vol meel in de kruik had en een weinig olie in de fles. Met het hout wilde zij een laatste maaltijd klaarmaken voor zichzelf en haar zoon, en dan sterven (1 Koningen 17:12). Elia zei dat zij niet moest vrezen, maar eerst voor hem een kleine koek moest maken. Daarbij gaf hij haar het woord van God: "Het meel van de kruik zal niet verteerd worden, en de olie der fles zal niet ontbreken, tot op den dag, dat de HEERE regen op den aardbodem geven zal" (1 Koningen 17:14). Zij deed het, en vele dagen raakte het meel niet op en ontbrak de olie niet, naar het woord van de HEERE (1 Koningen 17:15-16). Meer over deze vrouw leest u bij de weduwe van Sarfath.

Hoe werd de zoon van de weduwe weer levend?

Na deze dingen werd de zoon van de vrouw ziek. Zijn ziekte werd zo zwaar dat er geen adem meer in hem overbleef (1 Koningen 17:17). De moeder vroeg Elia, de man Gods, of hij gekomen was om haar ongerechtigheid in gedachtenis te brengen en haar zoon te doden (1 Koningen 17:18). Elia droeg het kind naar de opperzaal waar hij woonde en legde het op zijn bed. Daar riep hij de HEERE aan. Hij vroeg God of Hij ook deze weduwe, bij wie hij als gast woonde, zo kwaad had gedaan dat Hij haar zoon had gedood (1 Koningen 17:20). Driemaal strekte hij zich over het kind uit en bad dat de ziel van het kind in hem zou terugkeren. De HEERE verhoorde de stem van Elia, en het kind werd weer levend (1 Koningen 17:21-22). Elia bracht het naar beneden en gaf het aan zijn moeder.

Hoe eindigt de geschiedenis van Elia en de raven?

De geschiedenis eindigt met de belijdenis van de vrouw: "Nu weet ik, dat gij een man Gods zijt, en dat het woord des HEEREN in uw mond waarheid is" (1 Koningen 17:24). Zo eindigt het hoofdstuk bij het woord van God, dat steeds was uitgekomen. In 1 Koningen 18 zendt de HEERE Elia terug naar Achab, en daar volgt Elia op de Karmel.

Elia trad op in de tijd van koning Achab, die twee en twintig jaar over Israël regeerde, in Samaria (1 Koningen 16:29). Een precies jaartal geeft de Bijbel niet; volgens de gangbare berekening was het in de negende eeuw voor Christus. Achab trouwde met Izebel, de dochter van Eth-Baäl, de koning van de Sidoniërs, en diende Baäl (1 Koningen 16:31). Teksten uit Ugarit, een stad in het noorden van het huidige Syrië die eeuwen vóór Achab bloeide, noemen Baäl een god van onweer en regen. Veel uitleggers zien de droogte daarom als een rechtstreeks antwoord op de Baälsdienst: niet Baäl, maar de HEERE geeft regen.

Waar de beek Krith precies lag, is onbekend. De tekst zegt alleen dat Elia naar het oosten moest gaan en dat de beek voor aan de Jordaan lag (1 Koningen 17:3). Zoals veel beken in dat land had zij alleen water zolang er regen viel. Zarfath lag aan de kust bij Sidon, buiten Israël, in het land waar Izebels vader koning was. In het Nieuwe Testament heet de plaats Sarepta (Lukas 4:26).

Over de duur van de droogte spreekt de Bijbel op twee manieren. Volgens 1 Koningen 18:1 kwam het woord van de HEERE tot Elia "in het derde jaar". De Heere Jezus en Jakobus noemen drie jaar en zes maanden (Lukas 4:25; Jakobus 5:17). Uitleggers verklaren dat op verschillende manieren, bijvoorbeeld doordat het derde jaar geteld wordt vanaf het verblijf in Zarfath.

In 1 Koningen 17 is God de Handelende. Elia spreekt, maar wat hij spreekt is het woord van de HEERE. Telkens staat er dat dit woord tot hem kwam, en dat hij deed "naar het woord des HEEREN" (1 Koningen 17:5). Het meel raakt niet op, weer "naar het woord des HEEREN" (1 Koningen 17:16). En het slot is de belijdenis dat dit woord in de mond van Elia waarheid is (1 Koningen 17:24).

De HEERE is de Heere van regen en droogte. In een land waar Baäl werd vereerd als de gever van regen, laat God zien dat Hij alleen de hemel opent en sluit. Psalm 147 zegt het van Hem: "Die de hemelen met wolken bedekt, Die voor de aarde regen bereidt" (Psalm 147:8). Op de Karmel komt dat in 1 Koningen 18 voor heel Israël aan het licht.

God zorgt voor Zijn knecht op Zijn eigen manier. Elia kreeg geen voorraad, maar brood en vlees in de morgen en in de avond. De weduwe kreeg geen volle kruik, maar een kruik die niet leeg raakte. Zo had God Israël in de woestijn ook geleid, met manna dat elke dag opnieuw kwam (Exodus 16:4), opdat het volk zou weten dat de mens leeft van alles wat uit de mond van de HEERE uitgaat (Deuteronomium 8:3). De Heere Jezus wijst zelf op de raven: "Aanmerkt de raven, dat zij niet zaaien, noch maaien, welke geen spijskamer noch schuur hebben, en God voedt dezelve" (Lukas 12:24).

God is ook genadig buiten de grenzen van Israël. Hij gebruikte onreine vogels en een weduwe uit het land van Izebel. In Nazareth noemt de Heere Jezus juist deze vrouw: "tot geen van haar werd Elias gezonden, dan naar Sarepta Sidonis, tot een vrouw, die weduwe was" (Lukas 4:26). Dat Gods genade ook naar de heidenen gaat, maakte de mensen in de synagoge woedend (Lukas 4:28).

De HEERE is de Heere over leven en dood. Hebreeën 11:35 zegt: "De vrouwen hebben hare doden uit de opstanding weder gekregen". Deze opwekking wijst vooruit naar Christus. Bij Naïn gaf de Heere Jezus een gestorven zoon aan zijn moeder terug (Lukas 7:15), zoals Elia hier deed. Maar Elia moest bidden; Christus sprak met eigen gezag, en Hij zegt van Zichzelf: "Ik ben de Opstanding en het Leven" (Johannes 11:25).

God geeft het dagelijks brood. Elia leefde van wat God elke morgen en elke avond zond, en niet van een voorraad. De Heere Jezus leert ons zo te bidden: "Geef ons heden ons dagelijks brood" (Mattheüs 6:11). Dat is geen reden tot zorg, want onze hemelse Vader weet wat wij nodig hebben (Mattheüs 6:32). Wie weinig heeft, en wie veel heeft, mag leren leven van Gods voorzienigheid en niet van eigen zekerheid.

Gods belofte maakt gehoorzaamheid mogelijk. Elia ging naar een beek bij de Jordaan en naar een stad buiten Israël, omdat God het zei. De weduwe gaf haar laatste meel weg, omdat zij een woord van de HEERE kreeg. Zij deed niet eerst een proef, maar vertrouwde op wat God beloofde. Zo mogen ook wij geven en dienen op grond van Gods belofte: "Maar zoekt eerst het Koninkrijk Gods en Zijn gerechtigheid, en al deze dingen zullen u toegeworpen worden" (Mattheüs 6:33).

Met onze vragen mogen wij naar God gaan. Toen het kind stierf, bracht Elia zijn verwarring en zijn vraag bij de HEERE Zelf, en God verhoorde zijn gebed. Ook wie geen antwoord ziet op lijden, mag zijn hart uitstorten voor Zijn aangezicht, want "God is ons een Toevlucht" (Psalm 62:9). Het laatste woord van dit hoofdstuk is niet de dood, maar dat het woord van de HEERE waarheid is.