Tyrus in de Bijbel

Tyrus wordt voor het eerst in de Bijbel genoemd bij de verdeling van het land Kanaan onder de stammen. Jozua 19:29 noemt "de vesting Tyrus" als een van de grensplaatsen van het gebied van Aser. De stad bleef echter buiten de controle van Israel en bloeide op tot een van de belangrijkste Fenicische handelssteden van het Middellandse Zeegebied. In de tijd van David en Salomo bestond er een hartelijke relatie tussen Israel en Tyrus. Koning Hiram van Tyrus stuurde boden, cederhout en werkers naar David voor de bouw van zijn paleis (2 Samuel 5:11). Later leverde Hiram cederhout, cypressenhout, goud en ervaren houthakkers voor Salomo's bouw van de tempel en het koningshuis (1 Koningen 5:1-12). Een tweede Hiram, een koperslager uit Tyrus wiens moeder uit Naftali kwam, goot al het bronzen vaatwerk voor de tempel (1 Koningen 7:13-14). Salomo betaalde Hiram met tarwe, olie en twintig Galilese steden die Hiram "Kabul" noemde omdat ze hem niet bevielen (1 Koningen 9:11-14). In de tijd van Achab verdiepte de band met Fenicie zich tot een probleem: de familie van Ethbaal, die volgens sommige bronnen ook koning over Tyrus was, leverde Izebel, en met haar kwam de baaldienst grootschalig naar het Noordrijk. Onder de latere koningen van Juda en Israel spraken de profeten zware woorden over Tyrus. Amos verwijt Tyrus dat zij het verbond van broederschap met Israel heeft verbroken en gevangenen aan Edom heeft uitgeleverd (Amos 1:9-10). De meest uitgebreide profetieen over Tyrus staan bij Jesaja en Ezechiel. Jesaja 23 noemt Tyrus "de gekroonde stad, waarvan de kooplieden vorsten waren" (Jesaja 23:8). Ezechiel wijdt maar liefst drie hoofdstukken (26-28) aan de stad. Hij beschrijft haar handel met volken tot in het verre westen, haar scheepsbouw met masten uit Libanon, haar zeilen uit Egypte en haar bemanningen uit Arvad en Sidon. Ezechiel 28 richt zich op de koning van Tyrus en zijn trotse uitspraak: "Ik ben een god, ik zit op een godenzetel in het hart van de zeeen" (Ezechiel 28:2). Dit hoofdstuk wordt door veel uitleggers ook toegepast op de achterliggende werkelijkheid van de satan. Historisch werd Tyrus zwaar getroffen door een Babylonisch beleg onder Nebukadnezar (dertien jaar lang, ca. 586-573 v.Chr.), dat weliswaar geen volledige verwoesting bracht maar de positie van de stad ondermijnde. In 332 voor Christus veroverde Alexander de Grote het eiland door een dam op te werpen vanaf het vasteland, waarbij hij puin en stenen in de zee wierp — een letterlijke vervulling van Ezechiel 26:12. In de Nieuwtestamentische tijd was Tyrus nog steeds een welvarende stad binnen het Romeinse rijk. Grote menigten uit Tyrus en Sidon kwamen naar Jezus luisteren (Markus 3:8), en Jezus trok zelf naar het gebied waar Hij de Syro-Fenicische vrouw ontmoette (Mattheus 15:21-28; Markus 7:24-31). Op zijn reis naar Jeruzalem vertoefde Paulus zeven dagen bij de discipelen in Tyrus, waar hij ook afscheid nam met gebed op het strand (Handelingen 21:3-6).

Tyrus leert dat welvaart geen veilige haven is. Een stad die haar eigen schoonheid bewondert en haar rijkdom aan zichzelf toeschrijft, zet haar koers uit op een onvermijdelijke schipbreuk. Het klaaglied van Ezechiel 27 is een poetische waarschuwing voor elke beschaving en elke persoon die denkt dat handel, intellect of cultuur hen boven afhankelijkheid van God uittillen. Tegelijk is Tyrus het bewijs dat Gods genade ruimer is dan Israel. Hiram leverde met zijn ceders aan de tempel van de HEERE een onmisbare bijdrage. Psalm 87 rekent Tyrus bij de volken die in Sion herboren worden. Jezus vindt in het gebied van Tyrus een vrouw wier geloof Hij groot noemt, en op zijn laatste reis vindt Paulus hier een gemeente waar hij op het strand mag knielen. Van cederhout tot Syro-Fenicische vrouw tot kniegebed op het strand: Gods verhaal met Tyrus is nooit alleen oordeel. Voor gelovigen vandaag is Tyrus een spiegel. Waar vertrouwen we op? Op onze eigen "markt", op onze eigen geniaale plannen, op de onneembaarheid van ons eilandje? Of op de levende God die zowel de trotse neerhaalt als de eenvoudige verhoort? Tyrus roept op tot bescheidenheid bij welvaart en tot geloof bij nood.