1
Midian, zoon van Abraham en Ketura
Abraham krijgt bij Ketura onder anderen een zoon Midian. Hij geeft de zonen van zijn bijwijven geschenken en zendt hen weg naar het land van het Oosten.
Midian in de Bijbel
Midian (Hebreeuws מִדְיָן) is eerst de naam van een zoon van Abraham en Ketura (Genesis 25:2). Daarna heet ook zijn volk en zijn land zo. De betekenis van de naam is onzeker. Handelingen 7:29 spreekt in de Statenvertaling van het land Madiam.
Midian was het land van de Midianieten, nakomelingen van Abrahams zoon Midian, meestal gezocht ten oosten van de Golf van Akaba. Mozes vond er onderdak bij Jethro, de priester in Midian (Exodus 2:15-21). Later onderdrukten de Midianieten Israël zeven jaar lang, totdat Gideon hen versloeg.
Ook bekend als: Midianieten, land Midian, Madiam, Madyan
Ligging
De Bijbel geeft geen grenzen van Midian. Het land lag vermoedelijk ten zuidoosten van Edom en ten oosten van de Sinaï; Hadad de Edomiet trok op zijn vlucht van Midian via Paran naar Egypte (1 Koningen 11:18). De Midianieten waren voor een deel rondtrekkende veehouders en kooplieden met kamelen. Zo komen zij voor op de karavaanweg van Gilead naar Egypte (Genesis 37:25-28), naast Moab (Numeri 22:4) en in het dal van Jizreel (Richteren 6:33).
Vandaag
Waar Midian precies lag, is onzeker. Het gangbare kerngebied ligt in het noordwesten van Saoedi-Arabië, ten oosten van de Golf van Akaba. Arabische aardrijkskundigen uit de middeleeuwen kennen daar een plaats Madyan, die meestal bij de oase al-Bad wordt gezocht. Beschilderd aardewerk dat archeologen midianitisch noemen, is in die streek gevonden en ook bij de oude kopermijnen van Timna, ten noorden van Elath; of dit aardewerk van de bijbelse Midianieten afkomstig is, staat niet vast.
De precieze ligging is onzeker: er zijn meerdere kandidaten.
Geschiedenis
In Genesis is Midian eerst een persoon: een zoon van Abraham en Ketura. Abraham gaf de zonen van zijn bijwijven geschenken en zond hen weg van Izak, "oostwaarts naar het land van het Oosten" (Genesis 25:6).
Bij de verkoop van Jozef trekken Midianietische kooplieden voorbij. Genesis 37:28 noemt in één vers de Midianietische kooplieden en de Ismaëlieten, en Genesis 37:36 zegt dat de Midianieten Jozef aan Potifar verkochten, terwijl Potifar hem volgens Genesis 39:1 kocht "uit de hand der Ismaelieten". De tekst laat beide namen naast elkaar staan. Richteren 8:24 noemt ook de Midianieten van Gideons tijd Ismaëlieten.
Mozes vluchtte voor Farao naar het land Midian en ging bij een waterput zitten (Exodus 2:15). Hij hielp de zeven dochters van de priester in Midian, trouwde met Zippora en noemde zijn zoon Gersom, want hij zeide: "Ik ben een vreemdeling geworden in een vreemd land" (Exodus 2:22). Terwijl hij de kudde van Jethro hoedde, kwam hij aan de berg Gods (Exodus 3:1). Na de uittocht kwam Jethro met Zippora en haar zonen naar Mozes in de woestijn, loofde de HEERE en bracht offers (Exodus 18:1-12). Mozes vroeg ook Hobab, de zoon van Rehuel de Midianiet, om met Israël mee te gaan (Numeri 10:29-32).
Aan het eind van de woestijnreis stonden de Midianieten aan de kant van Moab. Hun oudsten gingen met die van Moab naar Bileam (Numeri 22:7). Bij Peor werd Israël door Moabitische en Midianietische vrouwen tot afgoderij verleid (Numeri 25:1-6); de Schrift noemt de listen van Midian en de raad van Bileam als oorzaak (Numeri 25:16-18, 31:16). Daarop voerde Israël op last van de HEERE oorlog tegen Midian; vijf koningen en Bileam kwamen om (Numeri 31:8).
In de tijd van de richters gaf de HEERE Israël om zijn zonden zeven jaren in de hand der Midianieten (Richteren 6:1). Met de Amalekieten en de kinderen van het oosten kwamen zij na de zaaitijd als sprinkhanen het land in (Richteren 6:3-5). De HEERE riep Gideon, die met driehonderd man hun leger in het dal van Jizreel op de vlucht joeg (Richteren 7:19-22). Daarna hieven de Midianieten hun hoofd niet meer op (Richteren 8:28).
Na Gideon verdwijnt Midian grotendeels uit de geschiedenis van Israël; 1 Koningen 11:18 noemt het nog als doortrekgebied van Hadad de Edomiet, en de profeten noemen het als herinnering (Jesaja 10:26) en als land van kemelen (Jesaja 60:6).
Betekenis in de Bijbel
Midian heeft in de Bijbel twee gezichten. Het is het land waar Mozes als vreemdeling woonde en zijn gezin stichtte. Handelingen 7:29-30 zegt dat hij er twee zonen kreeg en dat hem na veertig jaren in de woestijn van de berg Sinaï de Engel des Heeren verscheen. Zijn schoonvader Jethro, de priester van Midian, erkende na de uittocht: "Nu weet ik, dat de HEERE groter is dan alle goden" (Exodus 18:11). Jethro gaf Mozes ook de raad om oversten over het volk aan te stellen (Exodus 18:13-26). Richteren 1:16 noemt de schoonvader van Mozes een Keniet; zijn nakomelingen trokken later met Juda mee.
Tegelijk werden de Midianieten een vijand van Israël. Zij zochten met Moab de vloek van Bileam, trokken Israël mee in de zonde bij Peor en plunderden in de tijd van de richters jaar na jaar de oogst. De verlossing door Gideon kreeg daarna een vaste plaats in de Schrift als voorbeeld van Gods hulp. Psalm 83 bidt: "Doe hun als Midian" (Psalm 83:10), en noemt de vorsten Oreb, Zeeb, Zebah en Zalmuna (Psalm 83:12). Jesaja zegt dat de HEERE het juk van Zijn volk verbreekt "gelijk ten dage der Midianieten" (Jesaja 9:3), en spreekt van "de slachting van Midian" aan de rots van Oreb (Jesaja 10:26). Habakuk ziet de gordijnen van het land Midian schudden (Habakuk 3:7).
Jesaja 60:6 kijkt verder vooruit: de snelle kemelen van Midian en Hefa zullen goud en wierook brengen en de lof des HEEREN verkondigen.
Sleutelgebeurtenissen in Midian
2
Midianietische kooplieden kopen Jozef
Midianietische kooplieden trekken voorbij als de broers Jozef uit de kuil halen. Hij wordt voor twintig zilverlingen verkocht en naar Egypte gebracht.
3
Mozes vlucht naar Midian
Mozes vlucht voor Farao, helpt bij een waterput de dochters van de priester in Midian en trouwt met Zippora. Zijn zoon heet Gersom.
4
Jethro bij Mozes in de woestijn
Jethro, de priester van Midian, brengt Zippora en haar zonen naar Mozes, hoort wat de HEERE gedaan heeft en looft Hem met offers.
5
De oudsten van Midian bij Bileam
Uit angst voor Israël zoekt Moab steun bij de oudsten van Midian. Samen gaan zij met het loon der waarzeggingen naar Bileam.
6
Israël strijdt tegen de Midianieten
Na de zonde bij Peor gebiedt de HEERE Israël tegen Midian te strijden. Vijf koningen van Midian en Bileam komen om.
7
Zeven jaar onder Midian
De Midianieten vallen jaar na jaar met hun kudden en kemelen het land binnen en vernielen de oogst. Israël wordt zeer verarmd en roept tot de HEERE.
8
Gideon verslaat de Midianieten
Met driehonderd man, bazuinen, kruiken en fakkels jaagt Gideon het leger op de vlucht. De vorsten Oreb en Zeeb worden gedood.
Theologische betekenis
De geschiedenis van Midian laat zien dat God Zijn dienaar vormt in de verborgenheid. Mozes kwam naar Midian als vluchteling. Hij had gemeend dat zijn broeders zouden verstaan dat God door zijn hand hun verlossing zou geven, maar zij verstonden het niet (Exodus 2:11-15, Handelingen 7:23-25). Handelingen 7:30 rekent daarna veertig jaren voordat de Engel des Heeren hem in de woestijn verscheen. In de jaren als herder in een vreemd land werd hij voorbereid, en daar werd hij door de HEERE geroepen. Uitleggers zien hierin dat God Zijn knechten vaak eerst in de stilte voorbereidt.
Jethro is een van de vreemdelingen die de HEERE leren kennen door wat Hij aan Israël doet. Hij hoort van de uittocht, verheugt zich en belijdt dat de HEERE groter is dan alle goden (Exodus 18:9-11). Zo blijkt al in Exodus dat Gods daden voor Zijn volk ook buiten Israël gehoord worden.
De overwinning op Midian onder Gideon is in de Schrift het voorbeeld van een verlossing die niet uit menselijke kracht komt. De HEERE verkleinde het leger tot driehonderd man, "opdat zich Israel niet tegen Mij beroeme" (Richteren 7:2). Jesaja verbindt die dag met de komst van het Kind Dat ons geboren is (Jesaja 9:3, 9:5): zoals de HEERE toen het juk brak, zo zal Hij Zijn volk door de Messias bevrijden. Daarbij past het woord van Paulus dat God het zwakke der wereld uitverkoren heeft om het sterke te beschamen (1 Korinthe 1:27).
Belangrijke bijbelteksten
De volgende bijbelgedeelten helpen u om de rol van Midian in de Schrift beter te begrijpen.
Veelgestelde vragen over Midian
Waar lag Midian?
Dat is niet precies bekend. De meeste onderzoekers zoeken het kerngebied van Midian in het noordwesten van het Arabisch schiereiland, ten oosten van de Golf van Akaba, in het huidige Saoedi-Arabië. De Midianieten trokken echter ook als veehouders en kooplieden rond. Daarom komen zij in de Bijbel op heel verschillende plaatsen voor: bij Moab, op de weg naar Egypte en in het dal van Jizreel.
Wie waren de Midianieten?
De Midianieten waren volgens Genesis 25:1-4 nakomelingen van Midian, een zoon van Abraham en Ketura. Zij leefden als veehouders en karavaanhandelaars met kamelen. Mozes trouwde met Zippora, de dochter van Jethro, de priester in Midian. Later stonden de Midianieten aan de kant van Moab tegen Israël en onderdrukten zij Israël zeven jaar, totdat Gideon hen versloeg (Richteren 6 tot 8).
Wat betekent de naam Midian?
De betekenis van de naam Midian is onzeker; de Bijbel legt haar niet uit. Midian is eerst de naam van een zoon van Abraham en Ketura (Genesis 25:2), daarna van het volk dat van hem afstamt en van het land waar het woonde. In Handelingen 7:29 schrijft de Statenvertaling Madiam, naar de Griekse vorm van de naam. Arabische bronnen kennen een plaats Madyan.
Waar staat Midian in de Bijbel?
Midian komt voor in Genesis 25, 36 en 37, in Exodus 2, 3, 4 en 18 (Mozes en Jethro), in Numeri 10, 22, 25 en 31 (de woestijnreis en Bileam), in Jozua 13:21, in Richteren 6 tot 8 (Gideon), in 1 Koningen 11:18 en in de geslachtsregisters van 1 Kronieken 1. Daarna noemen Psalm 83, Jesaja 9, 10 en 60 en Habakuk 3:7 Midian. In het Nieuwe Testament staat het land Madiam in Handelingen 7:29.
Waarom vluchtte Mozes naar Midian?
Mozes had een Egyptenaar doodgeslagen die een Hebreeër sloeg. Toen Farao dat hoorde, zocht hij Mozes te doden, en Mozes vluchtte naar het land Midian (Exodus 2:11-15). Daar vond hij onderdak bij de priester in Midian, trouwde met diens dochter Zippora en hoedde de kudde van zijn schoonvader. Pas toen de mannen die hem zochten dood waren, zond de HEERE Mozes terug naar Egypte (Exodus 4:19).
Waren de Midianieten en de Ismaëlieten hetzelfde volk?
De Bijbel noemt beide als afstammelingen van Abraham, via Ketura en via Hagar. In Genesis 37:28 worden in één vers Midianietische kooplieden en Ismaëlieten genoemd bij de verkoop van Jozef, en Richteren 8:24 noemt de Midianieten van Gideons tijd Ismaëlieten. Veel uitleggers denken daarom dat de namen elkaar overlapten, bijvoorbeeld als algemene naam voor karavaanhandelaars. De tekst zelf laat beide namen naast elkaar staan.
Lag de berg Horeb in Midian?
Dat zegt de Bijbel niet. Exodus 3:1 vertelt dat Mozes de kudde van Jethro achter de woestijn leidde en aan de berg Gods kwam, maar niet hoe ver hij van Midian trok. Sommigen zoeken de Horeb daarom in Arabië en wijzen op Galaten 4:25, dat de Sinaï een berg in Arabië noemt. De gangbare traditie zoekt de berg in het zuiden van het Sinaï-schiereiland. De ligging blijft onzeker.
Wat betekent "ten dage der Midianieten" in Jesaja 9?
In Jesaja 9:3 zegt de profeet dat de HEERE het juk van Zijn volk verbreekt "gelijk ten dage der Midianieten". Daarmee herinnert hij aan de overwinning van Gideon, toen de HEERE met driehonderd man een groot leger versloeg. Het volgende vers spreekt over het einde van de oorlog, en Jesaja 9:5 over het Kind Dat ons geboren is. De verlossing door de Messias wordt zo vergeleken met de dag van Midian.
Bestaan de Midianieten nog?
Nee. Na de tijd van Gideon verdwijnen de Midianieten grotendeels uit de bijbelse geschiedenis. 1 Koningen 11:18 noemt Midian nog als doortrekgebied van Hadad de Edomiet; verder komt het voor in de geslachtsregisters van 1 Kronieken 1, als herinnering bij de psalmen en profeten (Psalm 83:10, Jesaja 9:3, 10:26, Habakuk 3:7) en in de profetie van Jesaja 60:6. Zij gingen waarschijnlijk op in andere volken van Noordwest-Arabië; de naam leefde voort in de plaatsnaam Madyan.
Bijbelverhalen in Midian
Gerelateerde plaatsen
Berg Horeb
De ligging is onzeker
Egypte
Het bijbelse Egypte valt grotendeels samen met het huidige Egypte; die identificatie is zeker
Jizreël
Jizreël is met zekerheid gelijkgesteld met Tel Jizreël (Arabisch Zer’in) in het noorden van Israël, bij de kibboets Jizreël
Moab
Het oude Moab ligt in het westen van Jordanië, tussen Madaba in het noorden en de Wadi al-Hasa in het zuiden
Woestijn Paran
De woestijn Paran wordt meestal gezocht in het noordoostelijke deel van de Sinaï in Egypte, tot in het zuidelijkste deel van het huidige Israël: een droog plateau van kalksteen en grind, doorsneden door wadi’s
Elath
De ligging is onzeker
Bijbelse personen verbonden aan Midian
Bijbelhoofdstukken die zich in Midian afspelen
Leer meer over Midian met AI BijbelAssistent
Wilt u dieper ingaan op de geschiedenis, de bijbelteksten of de theologische betekenis van Midian? Onze AI-assistent helpt u verder.
Verdiep u verder
Alle bijbelse plaatsen
Terug naar het overzicht van bijbelse plaatsen.
Bijbelse personen
Ontdek wie er leefden in Midian.
Bijbelse tijdlijn
Plaats Midian in de bijbelse geschiedenis.
Lees de Bijbel
Lees de bijbelgedeelten over Midian.
Bijbeluitleg
Uitleg bij bijbelgedeelten over Midian.
Bijbel onderwerpen
Verken thema's die verbonden zijn met Midian.