1
Israël legert zich in Ezeon-Geber
Op de woestijnreis legert Israël zich in Ezeon-Geber, voordat het naar de woestijn Zin bij Kades trekt.
Elath in de Bijbel
Elath (Hebreeuws אֵילַת), in de Statenvertaling ook Eloth, hangt waarschijnlijk samen met het Hebreeuwse woord voor grote bomen zoals eik of terebint. De betekenis van Ezeon-Geber is onzeker.
Elath was een plaats aan de noordpunt van de Golf van Akaba, vlak bij Ezeon-Geber, waar Salomo schepen liet bouwen die naar Ofir voeren (1 Koningen 9:26). Juda en Edom streden eeuwenlang om deze toegang tot de zee. Waar Elath en Ezeon-Geber precies lagen, is onzeker.
Ook bekend als: Eloth, Ezeon-Geber, Eilat, Aila
Ligging
Elath lag aan de noordpunt van de Golf van Akaba, de oostelijke arm van de Rode Zee, aan het zuideinde van de Araba, het lange dal dat van de Dode Zee naar het zuiden loopt. De Bijbel plaatst Ezeon-Geber bij Eloth, "aan den oever der Schelfzee, in het land van Edom" (1 Koningen 9:26). Langs de Araba liep de weg van de zee naar Edom en Juda.
Vandaag
De ligging is onzeker. Aan de kop van de golf liggen nu Eilat in Israël en Akaba in Jordanië. Eilat draagt de oude naam, maar ligt niet zeker op dezelfde plek; veel onderzoekers zoeken het bijbelse Elath bij Akaba, waar later de Romeinse havenstad Aila lag. Tell el-Kheleifeh, tussen beide steden, gold lang als Ezeon-Geber, maar die identificatie is omstreden.
De precieze ligging is onzeker: er zijn meerdere kandidaten.
Geschiedenis
Ezeon-Geber komt eerst voor in de woestijnreis: Israël legerde zich er, en trok daarna naar de woestijn Zin, dat is Kades (Numeri 33:35-36). Toen Israël later langs het land van Edom trok, ging het "van den weg des vlakken velds, van Elath, en van Ezeon-Geber" naar de woestijn van Moab (Deuteronomium 2:8).
Onder Salomo, toen Edom onder Israël stond, werd Ezeon-Geber een haven. Salomo bouwde er schepen, en met scheepslieden van Hiram, de koning van Tyrus, voeren zijn knechten naar Ofir om goud (1 Koningen 9:26-28, 2 Kronieken 8:17-18). Josafat wilde dat herhalen in een tijd dat er in Edom een stadhouder was in plaats van een koning, maar zijn schepen werden te Ezeon-Geber gebroken (1 Koningen 22:48-49). Kronieken verbindt dat met zijn verbond met Ahazia (2 Kronieken 20:35-37).
Onder Joram maakte Edom zich los van Juda (2 Koningen 8:20-22). Koning Azaria, ook Uzzia genoemd, bouwde Elath opnieuw en bracht het terug aan Juda (2 Koningen 14:22, 2 Kronieken 26:2). Onder Achaz ging het weer verloren: Rezin, de koning van Syrië, wierp de Joden uit Elath (2 Koningen 16:6). De Hebreeuwse letters r en d lijken sterk op elkaar; waar de tekst Syriërs schrijft, heeft een lezing in de kantlijn van de Hebreeuwse tekst Edomieten, en veel uitleggers denken daarom dat Edom de plaats terugkreeg.
Tell el-Kheleifeh werd rond 1940 opgegraven door Nelson Glueck, die er de havenstad van Salomo in zag. Een latere herbeoordeling dateerde de meeste resten na de tijd van Salomo, zodat die identificatie onzeker is.
Betekenis in de Bijbel
Elath was de poort van Juda naar het zuiden: naar de Rode Zee, Arabië en verder. Wie Elath bezat, beheerste ook de weg door de Araba. Daarom is de geschiedenis van de plaats een graadmeter voor de verhouding tussen Juda en Edom. Onder David werden alle Edomieten zijn knechten (2 Samuël 8:14), onder Salomo voer de vloot uit, onder Joram viel Edom af, Uzzia herstelde Elath, en onder Achaz ging het weer verloren.
Uitleggers zien in de afval van Edom de vervulling van het woord van Izak tot Ezau: "dan zult gij zijn juk van uw hals afrukken" (Genesis 27:40). Ook de woestijnreis speelt hier mee. Israël mocht het land van de kinderen van Ezau niet aanraken, "ook niet tot de betreding van een voetzool" (Deuteronomium 2:5), en trok daarom langs Elath en Ezeon-Geber om Edom heen.
Sleutelgebeurtenissen in Elath
2
De vloot van Salomo vaart uit
Salomo bouwt schepen te Ezeon-Geber bij Eloth. Met scheepslieden van Hiram varen zijn knechten naar Ofir en halen goud.
3
De schepen van Josafat breken
Josafat laat schepen bouwen om naar Ofir te varen, maar ze worden al in de haven van Ezeon-Geber gebroken.
4
Uzzia bouwt Elath opnieuw
Uzzia, ook Azaria genoemd, herbouwt de plaats en brengt haar terug aan Juda, na de dood van zijn vader Amazia.
5
Elath gaat verloren
In de dagen van Achaz neemt Rezin, de koning van Syrië, Elath in en verdrijft de Joden. De Bijbel vermeldt niet dat Juda de plaats terugkreeg.
Theologische betekenis
De geschiedenis van Elath laat zien dat macht en welvaart in de hand van God liggen. Van Uzzia staat er: "in de dagen nu, dat hij den HEERE zocht, maakte hem God voorspoedig" (2 Kronieken 26:5). In die tijd kreeg Juda Elath terug. Van Achaz staat er dat hij niet deed wat recht was in de ogen des HEEREN zijns Gods (2 Koningen 16:2), en in zijn dagen ging Elath verloren (2 Koningen 16:6). In plaats van de HEERE te zoeken, zond hij boden naar de koning van Assyrië (2 Koningen 16:7).
Ook de schepen van Josafat spreken. Hoe de schepen braken, zegt de Bijbel niet; Kronieken zegt wel Wie het deed: de profeet Eliëzer zei tegen Josafat dat de HEERE zijn werken verscheurd had, omdat hij zich verbonden had met Ahazia, die goddelooslijk handelde (2 Kronieken 20:35-37). Daaruit volgt geen regel dat trouw altijd rijkdom geeft, maar dat God over de werken van Zijn volk regeert en het zegent of tegenhoudt naar Zijn wijsheid.
Belangrijke bijbelteksten
De volgende bijbelgedeelten helpen u om de rol van Elath in de Schrift beter te begrijpen.
Veelgestelde vragen over Elath
Waar lag Elath?
Elath lag aan de noordpunt van de Golf van Akaba, de oostelijke arm van de Rode Zee, aan het zuideinde van de Araba. Dat is het gebied waar nu Eilat in Israël en Akaba in Jordanië liggen. De precieze plek is onzeker; onderzoekers zoeken haar bij Akaba of bij Tell el-Kheleifeh, tussen Eilat en Akaba.
Wat is het verschil tussen Elath en Ezeon-Geber?
Het zijn twee plaatsen dicht bij elkaar. De Bijbel noemt Ezeon-Geber, "dat bij Eloth is" (1 Koningen 9:26), en noemt ze samen in Deuteronomium 2:8. Ezeon-Geber was de plaats waar Salomo en Josafat schepen bouwden; Elath is de plaats die Uzzia herbouwde en Achaz verloor. Waar beide precies lagen, is niet bekend. Tell el-Kheleifeh is lang voor Ezeon-Geber gehouden, maar dat is omstreden.
Is het bijbelse Elath hetzelfde als Eilat?
Niet zeker. De moderne Israëlische stad Eilat aan de Golf van Akaba is naar het bijbelse Elath genoemd en ligt in dezelfde streek. Waar de oude plaats precies lag, weten we niet. Veel onderzoekers zoeken haar aan de oostkant van de golf, bij het huidige Akaba in Jordanië, waar in de Romeinse tijd de havenstad Aila lag. De naam is dus bewaard, de plek niet met zekerheid.
Lag Elath aan de Rode Zee?
Ja. Elath lag aan de Golf van Akaba, de oostelijke arm van de Rode Zee, die de Statenvertaling hier de Schelfzee noemt. In 1 Koningen 9:26 ligt Ezeon-Geber "aan den oever der Schelfzee, in het land van Edom". Hetzelfde woord staat bij de doortocht onder Mozes (Exodus 15:4); waar die doortocht precies plaatsvond, is een andere en onzekere vraag.
Waar staat Elath in de Bijbel?
De naam staat als Elath in Deuteronomium 2:8, 2 Koningen 14:22 en 16:6, en als Eloth in 1 Koningen 9:26, 2 Kronieken 8:17 en 26:2. Ezeon-Geber staat in Numeri 33:35-36, Deuteronomium 2:8, 1 Koningen 9:26 en 22:49, 2 Kronieken 8:17 en 20:36. Samen zijn dat tien verzen, van de woestijnreis tot koning Achaz.
Wat gebeurde er in Elath?
Israël legerde zich op de woestijnreis in Ezeon-Geber (Numeri 33:35). Salomo bouwde er schepen die met scheepslieden van Hiram naar Ofir voeren om goud (1 Koningen 9:26-28). De schepen van Josafat braken in de haven (1 Koningen 22:49). Uzzia herbouwde Elath en bracht het terug aan Juda (2 Koningen 14:22), en onder Achaz ging het verloren aan Rezin, de koning van Syrië (2 Koningen 16:6).
Wat is Tell el-Kheleifeh?
Tell el-Kheleifeh is een lage ruïneheuvel aan de kop van de Golf van Akaba, tussen het huidige Eilat en Akaba. Nelson Glueck groef er rond 1940 en zag er Ezeon-Geber in, de havenstad van Salomo. Bij een latere herbeoordeling van zijn vondsten werden de meeste resten na de tijd van Salomo gedateerd. Of Tell el-Kheleifeh Ezeon-Geber of een deel van Elath is, blijft daarom onzeker.
Gerelateerde plaatsen
Ofir
Ofir is nooit teruggevonden; voorgesteld zijn Zuid- of West-Arabië, de kust van Oost-Afrika tegenover Jemen en India
Edom
Het oude Edom ligt in het zuiden van Jordanië, tussen de omgeving van Tafila en de kust bij Akaba
Rode Zee
De Rode Zee bestaat nog als smalle zee tussen Afrika en het Arabisch Schiereiland, met in het noorden de Golf van Suez en de Golf van Akaba
Kades-Barnea
De meeste onderzoekers zoeken Kades-Barnea bij Ain el-Qudeirat, de rijkste bron in het noordoosten van de Sinaï, in Egypte, ongeveer 75 kilometer ten zuidwesten van Berseba
Syrië (Aram)
Het bijbelse Aram valt grotendeels samen met het huidige Syrië, met delen van Libanon, het zuiden van Turkije rond Haran en mogelijk randgebieden in het noorden van Irak
Bijbelse personen verbonden aan Elath
Leer meer over Elath met AI BijbelAssistent
Wilt u dieper ingaan op de geschiedenis, de bijbelteksten of de theologische betekenis van Elath? Onze AI-assistent helpt u verder.
Verdiep u verder
Alle bijbelse plaatsen
Terug naar het overzicht van bijbelse plaatsen.
Bijbelse personen
Ontdek wie er leefden in Elath.
Bijbelse tijdlijn
Plaats Elath in de bijbelse geschiedenis.
Lees de Bijbel
Lees de bijbelgedeelten over Elath.
Bijbeluitleg
Uitleg bij bijbelgedeelten over Elath.
Bijbel onderwerpen
Verken thema's die verbonden zijn met Elath.