De bekendste troostpsalmen zijn Psalm 23, 42, 46, 91, 121, 130 en 139. Deze psalmen geven troost en bemoediging bij verlies, ziekte en zorgen, en worden al eeuwenlang gelezen bij een overlijden of afscheid. Hieronder vindt u elke troostpsalm met de eerste regel en een korte uitleg van de betekenis.
“De HEERE is mijn Herder, mij zal niets ontbreken.”
De meest geliefde psalm ter wereld. David beschrijft God als een herder die zijn schapen leidt, beschermt en troost — zelfs in het dal van de schaduw van de dood. Een psalm die generaties lang mensen heeft getroost bij verlies en verdriet.
Lees de uitleg van Psalm 23 →“Gelijk een hert schreeuwt naar de waterstromen, alzo schreeuwt mijn ziel tot U, o God!”
Een psalm van diep verlangen naar God in tijden van nood. De psalmist is ver van huis en mist de gemeenschap met God. Het refrein "Wat buigt gij u neder, o mijn ziel!" keert steeds terug als een worsteling tussen wanhoop en hoop.
Lees de uitleg van Psalm 42 →“God is ons een Toevlucht en Sterkte; Hij is krachtelijk bevonden een Hulp in benauwdheden.”
Een krachtige psalm over Gods bescherming te midden van chaos. "Daarom zullen wij niet vrezen, al veranderde de aarde haar plaats": zelfs als alles instort, is God een veilige haven. Maarten Luther baseerde zijn beroemde lied "Een vaste burcht is onze God" op deze psalm.
Lees de uitleg van Psalm 46 →“Die in de schuilplaats des Allerhoogsten is gezeten, die zal vernachten in de schaduw des Almachtigen.”
Een psalm vol beelden van bescherming: Gods vleugels als schuilplaats, een schild tegen gevaar, engelen die waken. Deze psalm wordt vaak gelezen in tijden van ziekte of bedreiging en biedt de zekerheid dat God nabij is.
Lees de uitleg van Psalm 91 →“Ik hef mijn ogen op naar de bergen, van waar mijn hulp komen zal.”
Een pelgrimslied dat de blik omhoog richt: hulp komt van de HEERE. Viervoudig wordt benadrukt dat God "bewaart" — Hij slaapt niet, Hij waakt dag en nacht. Vaak gelezen bij begrafenissen en afscheid als troostpsalm bij uitstek.
Lees de uitleg van Psalm 121 →“Uit de diepten roep ik tot U, o HEERE!”
Een noodkreet vanuit de diepte — maar met een onwankelbare hoop op Gods vergeving en verlossing. "Mijn ziel wacht op den HEERE, meer dan de wachters op den morgen." Een psalm die laat zien dat er zelfs in de donkerste nacht hoop op de dageraad is.
Lees de uitleg van Psalm 130 →“HEERE! Gij doorgrondt en kent mij.”
Een psalm over Gods alwetende nabijheid. Waar u ook bent — op de hoogste berg, in het diepste dal, zelfs in de duisternis — God is er. "Gij hebt mij in mijner moeders buik bedekt." Een psalm die troost biedt door de wetenschap dat u volledig gekend en bemind bent.
Lees de uitleg van Psalm 139 →Bij een overlijden, begrafenis of crematie wordt het vaakst gekozen voor Psalm 23 (De HEERE is mijn Herder) en Psalm 121 (Ik hef mijn ogen op naar de bergen). Beide psalmen zijn kort, vertrouwd en spreken over Gods nabijheid tot over de grens van de dood heen. Ook Psalm 90, dat de vergankelijkheid van het leven onder woorden brengt, en Psalm 139, over God die ons volledig kent, worden veel gelezen bij een afscheid.
Een troostpsalm past ook goed op een rouwkaart of in een condoleancebericht: een enkele regel zegt vaak meer dan veel eigen woorden. De psalmverzen die daarvoor het meest gekozen worden, staan hieronder bij elkaar, elk woordelijk in de Statenvertaling en met het moment waarvoor het past.
Zoekt u ook teksten buiten de psalmen voor de kaart, kijk dan bij de bijbelteksten voor een rouwkaart of de teksten voor een begrafenis. Wilt u samen bidden bij het afscheid, dan helpt het gebed bij een overlijden; wie na het lezen van een troostpsalm verder wil bidden, vindt een gebed om troost en kracht.
Zoekt u een bemoedigende psalm voor uzelf of voor een ander? Naast de zeven troostpsalmen hierboven zijn dit sterke psalmen van bemoediging: Psalm 27 (“De HEERE is mijn Licht en mijn Heil, voor wien zou ik vrezen?”), Psalm 34 (de HEERE is nabij de gebrokenen van hart), Psalm 46 (God als toevlucht en vesting) en Psalm 62 (mijn ziel is stil voor God). Maarten Luther putte in zware jaren steeds opnieuw moed uit Psalm 46 en dichtte er zijn lied “Een vaste burcht is onze God” op. Wie bij angst ook verzen buiten het psalmboek zoekt, vindt die bij de bijbelteksten over angst.
Bij ziekte worden vooral Psalm 91 en Psalm 103 gelezen; bij zorgen over de toekomst geven Psalm 37 en Psalm 121 rust. Veel mensen lezen elke dag een psalm als vast ritme: zo wordt bemoediging geen eenmalig woord, maar een dagelijkse bron.
Vraagt u tien mensen naar de mooiste psalm, dan noemen de meesten Psalm 23. Maar de psalmen kennen veel meer regels die tot de mooiste bijbelteksten worden gerekend: “Ik hef mijn ogen op naar de bergen” (Psalm 121), “Gij doorgrondt en kent mij” (Psalm 139), “Loof den HEERE, mijn ziel” (Psalm 103) en het jubelende slot “Alles, wat adem heeft, love den HEERE!” (Psalm 150). Mooie psalmen zijn er voor elke stemming: van de stille klacht van Psalm 42 tot de uitbundige lof van Psalm 150. Losse verzen buiten het psalmboek staan bij de mooiste bijbelteksten; een overzicht van alle 150 psalmen met de bekendste per thema vindt u op de psalmenpagina.
Een troostpsalm is zelden een opgewekt lied. Wat deze psalmen troostend maakt, is juist dat ze de klacht eerst helemaal uitspreken en pas daarna omslaan. Wie verdriet heeft, hoeft zich er dus niet eerst overheen te zetten om mee te kunnen bidden.
Psalm 13 laat die beweging in zes verzen zien. De psalm opent met vier keer dezelfde aanhef: “Hoe lang, HEERE, zult Gij mij steeds vergeten? Hoe lang zult Gij Uw aangezicht voor mij verbergen?” (vers 2). Daarna volgt de smeekbede: “Aanschouw, verhoor mij, HEERE, mijn God; verlicht mijn ogen” (vers 4). En dan komt, zonder dat er iets aan de omstandigheden is veranderd, de wending: “Maar ik vertrouw op Uw goedertierenheid; mijn hart zal zich verheugen in Uw heil” (vers 6).
Dat woordje “maar” is de kern van bijna elke troostpsalm. De dichter ontkent zijn verdriet niet en krijgt ook geen antwoord op zijn vraag; hij verlegt alleen waar hij naar kijkt. Psalm 42 doet het met een refrein dat binnen dezelfde psalm twee keer terugkeert: “Wat buigt gij u neder, o mijn ziel! en zijt onrustig in mij? Hoop op God” (vers 6 en vers 12), en de korte Psalm 43 sluit met hetzelfde refrein af (vers 5). De dichter spreekt zichzelf toe. Ook dat is troost: uzelf hardop herinneren aan wat u gelooft op een moment dat u het niet voelt.
Let bij het opzoeken op de versnummering. In Nederlandse bijbels telt het opschrift van een psalm mee als vers 1, in Engelstalige niet. Psalm 13:6 hierboven staat in een Engelse bijbel daarom als 13:5. Zoekt u geen psalm maar losse verzen, dan vindt u die bij bijbelteksten over troost, bijbelteksten ter bemoediging, bijbelteksten over vertrouwen op God en, voor een rouwkaart of condoleance, bij bijbelteksten bij overlijden.
Stel uw vraag aan de BijbelAssistent en krijg persoonlijke troostwoorden uit de psalmen met uitleg en context.
Bij verdriet en verlies wordt Psalm 23 het meest gelezen: "Al ging ik ook in een dal der schaduw des doods, ik zou geen kwaad vrezen, want Gij zijt met mij." Ook Psalm 42 (verlangen naar God), Psalm 121 (hulp van de HEERE) en Psalm 130 (hoop vanuit de diepte) bieden troost in tijden van verdriet.
Psalm 23 wordt wereldwijd als de meest troostende psalm beschouwd. De beelden van de herder die leidt, beschermt en troost, spreken al eeuwenlang tot de verbeelding. Psalm 91 (Gods bescherming) en Psalm 139 (Gods nabijheid) zijn eveneens zeer troostrijke psalmen.
Bij een begrafenis worden vaak gelezen: Psalm 23 (De HEERE is mijn Herder), Psalm 121 (Ik hef mijn ogen op naar de bergen), Psalm 90 (over de vergankelijkheid van het leven), en Psalm 139 (Gods alwetende nabijheid). Deze psalmen bieden troost door de belofte dat God nabij is, ook in de dood.
Voor een rouwkaart kiest men meestal één korte regel. Veel gekozen zijn Psalm 121:2, "Mijn hulp is van den HEERE, Die hemel en aarde gemaakt heeft", en Psalm 73:26, "zo is God de Rotssteen mijns harten, en mijn Deel in eeuwigheid". Bij het overlijden van een gelovige past Psalm 116:15. Zet de vindplaats er altijd onder.
Er zijn veel psalmen die troost bieden, maar de kern bestaat uit 7 bekende troostpsalmen: Psalm 23, 42, 46, 91, 121, 130 en 139. Daarnaast bevatten ook Psalm 34 (Gods nabijheid bij gebroken harten), Psalm 27 (vertrouwen op God) en Psalm 103 (Gods barmhartigheid) troostende elementen.
Welke psalm de mooiste is, verschilt per persoon, maar Psalm 23 (De HEERE is mijn Herder), Psalm 121 (Ik hef mijn ogen op naar de bergen), Psalm 139 (HEERE! Gij doorgrondt en kent mij) en Psalm 103 (Loof den HEERE, mijn ziel) worden het vaakst genoemd. Ook Psalm 42, 91 en 150 horen bij de meest geliefde psalmen.
Ja. Alle 150 psalmen zijn berijmd om gezongen te worden op de Geneefse melodieën. Psalm 23, 42 en 121 horen tot de meest gezongen troostpsalmen. U vindt ze onder meer in de berijming van 1773, in het Liedboek, in De Nieuwe Psalmberijming en in Psalmen voor Nu, dat de psalmen in hedendaags Nederlands hertaalde en op nieuwe melodieën zette. Bij een uitvaart wordt vaak gekozen voor een gezongen versie van Psalm 23.
Bemoedigende psalmen zijn onder andere Psalm 27 ("De HEERE is mijn Licht en mijn Heil, voor wien zou ik vrezen?"), Psalm 46 (God als toevlucht en vesting), Psalm 121 (God bewaart u dag en nacht) en Psalm 34 (de HEERE is nabij de gebrokenen van hart). Een psalm ter bemoediging kunt u hardop lezen of als gebed uitspreken.
Troostvolle bijbelverzen voor moeilijke momenten.
De bekendste troostpsalm met uitleg.
Een gebed om rust en troost te vinden.
Bijbelse achtergrond bij troost en bemoediging.
Wat u schrijft als u een psalm meegeeft aan iemand die rouwt.
Alleen bij God vindt mijn ziel rust, vers voor vers uitgelegd.
Overzicht van alle 150 psalmen met thematische groepen.
Psalmen van lofprijzing en dankbaarheid aan God.
De 7 klassieke boetepsalmen over berouw en vergeving.
Meer bijbelverzen die kracht en troost bieden.
De 25 mooiste bijbelverzen voor elke gelegenheid.
Uitleg en achtergrond bij alle psalmhoofdstukken.