Ga naar hoofdinhoud

Lofpsalmen en dankpsalmen

De bekendste lofpsalmen zijn Psalm 8, 19, 33, 95, 96, 100, 103, 104 en deHalleluja-psalmen 146-150. Een lofpsalm prijst God om wie Hij is; een dankpsalm dankt Hem om wat Hij heeft gedaan. Van de verwondering over Gods schepping in Psalm 8 tot het jubelende slotakkoord van Psalm 150: deze psalmen nodigen uit tot lofprijzing, dankbaarheid en vreugde.

Psalm 8

“O HEERE, onze Heere! hoe heerlijk is Uw Naam op de ganse aarde!”

Een loflied op Gods grootheid in de schepping. David kijkt naar de sterrenhemel en verwondert zich: waarom bemoeit de machtige Schepper zich met kleine, nietige mensen? Een psalm die ontzag en aanbidding oproept.

Lees de uitleg van Psalm 8 →

Psalm 19

“De hemelen vertellen Gods eer, en het uitspansel verkondigt Zijner handen werk.”

De schepping spreekt zonder woorden over Gods heerlijkheid. In het tweede deel prijst David Gods wet als volmaakt, betrouwbaar en zoeter dan honing. Natuur en Schrift getuigen samen van Gods grootheid.

Lees de uitleg van Psalm 19 →Psalm 19 in de Statenvertaling →

Psalm 33

“Gij rechtvaardigen! zingt vrolijk in den HEERE; lof betaamt den oprechten.”

Een oproep om God te loven met muziek en zang. De psalm bezingt Gods trouw, zijn scheppende woord en zijn soevereine heerschappij over de volken: "Door het Woord des HEEREN zijn de hemelen gemaakt" (vers 6).

Lees de uitleg van Psalm 33 →

Psalm 95

“Komt, laat ons den HEERE vrolijk zingen; laat ons juichen den Rotssteen onzes heils.”

Een uitnodiging tot aanbidding: kom, zing, kniel neer! God is de grote Koning boven alle goden, Schepper van zee en land. De psalm bevat ook een waarschuwing: verstik uw hart niet zoals in de woestijn.

Lees de uitleg van Psalm 95 →

Psalm 96

“Zingt den HEERE een nieuw lied; zingt de HEERE, gij ganse aarde!”

Een universele oproep aan de hele aarde om God te loven. Niet alleen Israël, maar alle volken worden uitgenodigd Zijn heerlijkheid te verkondigen. Zelfs de natuur breekt uit in juichen: de bomen zingen, de zee bruist.

Lees de uitleg van Psalm 96 →

Psalm 100

“Gij ganse aarde! juicht den HEERE. Dient den HEERE met blijdschap, komt voor Zijn aanschijn met vrolijk gezang.”

Een korte maar krachtige lofpsalm. In slechts vijf verzen klinkt een universele oproep tot vreugdevolle aanbidding: "Want de HEERE is goed; Zijn goedertierenheid is in der eeuwigheid" (vers 5). Een van de meest gezongen psalmen in de kerkgeschiedenis.

Lees de uitleg van Psalm 100 →

Psalm 103

“Loof den HEERE, mijn ziel, en al wat binnen in mij is, Zijn heiligen Naam.”

David roept zichzelf op om niet te vergeten wat God allemaal heeft gedaan: Hij vergeeft, geneest, verlost, kroont met goedertierenheid: "Zo ver het oosten is van het westen, zo ver doet Hij onze overtredingen van ons" (vers 12). Een psalm van overweldigende dankbaarheid.

Lees de uitleg van Psalm 103 →

Psalm 104

“Loof den HEERE, mijn ziel! O HEERE, mijn God! Gij zijt zeer groot, Gij zijt bekleed met majesteit en heerlijkheid.”

Een scheppingsloflied dat het hele universum bezingt: van de hemelen als een tent tot de bergen en dalen, van de leeuwen tot de mens die uitgaat naar zijn werk. De langste en meest gedetailleerde lofpsalm op Gods schepping.

Lees de uitleg van Psalm 104 →

Psalm 145

“O mijn God, Gij Koning! ik zal U verhogen, en Uw Naam loven in eeuwigheid en altoos.”

De laatste psalm met de naam van David in het opschrift, een persoonlijke lofprijzing die elke dag opnieuw klinkt: "Genadig en barmhartig is de HEERE, lankmoedig en groot van goedertierenheid" (vers 8). Een alfabetische psalm (acrostichon) die Gods karakter systematisch bezingt.

Lees de uitleg van Psalm 145 →

Psalm 146

“Hallelujah! O mijn ziel! prijs den HEERE.”

Het begin van de vijf afsluitende Halleluja-psalmen (146-150). Een oproep om niet op mensen te vertrouwen, maar op God die eeuwig trouw is, recht doet en voor de kwetsbaren zorgt.

Lees de uitleg van Psalm 146 →

Psalm 147

“Looft den HEERE, want onzen God te psalmzingen is goed, dewijl Hij liefelijk is; de lof is betamelijk.”

God loven is liefelijk: het past bij Hem en het is goed voor ons. Deze psalm prijst God als degene die Jeruzalem herbouwt, gebroken harten geneest, de sterren telt en sneeuw en hagel stuurt. Almacht en tederheid verenigd.

Lees de uitleg van Psalm 147 →

Psalm 148

“Hallelujah! Looft den HEERE uit de hemelen; looft Hem in de hoogste plaatsen!”

Een kosmisch loflied: engelen, zon, maan, sterren, zeedraken, vuur, hagel, bergen, bomen, dieren en mensen: de hele schepping wordt opgeroepen om God te loven. Een psalm die de adem beneemt door zijn universele reikwijdte.

Lees de uitleg van Psalm 148 →

Psalm 149

“Hallelujah! Zingt den HEERE een nieuw lied; Zijn lof zij in de gemeente Zijner gunstgenoten.”

Een lied van vreugde en overwinning. Gods volk mag Hem loven met dans en muziek. De HEERE heeft een welbehagen in Zijn volk en kroont de zachtmoedigen met heil.

Lees de uitleg van Psalm 149 →

Psalm 150

“Hallelujah! Looft God in Zijn heiligdom; looft Hem in het uitspansel Zijner sterkte!”

Het grandioze slotakkoord van het hele psalmenboek. Met elk denkbaar instrument klinkt de lof: bazuin, luit, harp, trommel, fluit, snarenspel, orgel en cimbalen. De laatste regel luidt: "Alles, wat adem heeft, love den HEERE" (vers 6). Zo eindigt het boek Psalmen met één groot Hallelujah.

Lees de uitleg van Psalm 150 →

Dankpsalmen: danken om wat God heeft gedaan

Een dankpsalm dankt God voor een concrete uitredding of weldaad. De bekendste dankpsalm is Psalm 103: “Loof den HEERE, mijn ziel, en vergeet geen van Zijn weldaden” (vers 2). Andere bekende dankpsalmen zijn Psalm 30 (dank na genezing), Psalm 116 (dank na redding uit doodsgevaar), Psalm 118 (“Looft den HEERE, want Hij is goed”) en Psalm 136, waarin na elke regel het refrein klinkt: “want Zijn goedertierenheid is in der eeuwigheid”.

Dankpsalmen passen goed bij een dankdag, een verjaardag, een jubileum of gewoon aan het einde van een dag. Wie een psalm van dankbaarheid zoekt om voor te lezen of te bidden, begint meestal bij Psalm 103 of Psalm 100. Bij een dankdag voor gewas en arbeid past Psalm 65, dat God dankt voor de regen en de oogst; wie de dank voor Gods trouw door de geschiedenis heen zoekt, leest de betekenis van Psalm 105. Zoekt u breder dan de psalmen, dan staan de bijbelteksten over dankbaarheid bij elkaar op een eigen pagina.

God loven en prijzen: wat is lofprijzing?

Loven betekent: God groot maken door hardop uit te spreken (of te zingen) wie Hij is. Lofprijzing is daarmee geen stemming maar een keuze; veel lofpsalmen beginnen als klacht en eindigen in lof. Een lofzang of loflied is de gezongen vorm daarvan. Het Hebreeuwse boek Psalmen heet zelf Tehilliem: lofliederen.

De psalmen verbinden lofprijzing direct aan Gods aanwezigheid: Psalm 22:4 zegt dat God de Heilige is die troont op de lofzangen van Israël. God loven en prijzen kan overal: in de kerk, thuis, hardop of in stilte. Een eenvoudig begin is elke dag één lofpsalm lezen, bijvoorbeeld Psalm 145 tot en met 150, voor elke werkdag één.

Lofzang, loflied, lofspraak: wat de woorden precies betekenen

Het Nederlands heeft opvallend veel woorden voor dezelfde daad: loven, prijzen, roemen, danken, lofzang, loflied, lofspraak, lofprijs. Een lofzang of loflied is de gezongen vorm; lofspraak is de gesproken vorm, iemand met woorden eren; lofprijzing is het verzamelwoord dat in kerkelijk taalgebruik het geheel aanduidt. Ook het woord ode betekent loflied, al is de ode van een psalm altijd op God gericht en niet op een mens. Loven zelf betekent van oorsprong: iemand goed noemen, hardop prijzen.

In het Hebreeuws liggen daar verschillende werkwoorden onder, en de psalmen gebruiken ze naast elkaar. De aanhalingen hieronder komen uit de Statenvertaling:

  • hallal — uitbundig roemen. Hiervan komt halleluja, “looft de HEERE”. Van dezelfde stam komt tehillah, lofzang; het meervoud tehilliem is de Hebreeuwse naam van het bijbelboek Psalmen.
  • jadah — danken en belijden, met de hand uitgestrekt. Hiervan komt todah, dankzegging.
  • barak — knielen, zegenen. Het is het werkwoord onder “Loof den HEERE, mijn ziel” (Psalm 103:1).
  • zamar — zingen bij snarenspel. Psalm 33:2 zet het naast elkaar: “Looft den HEERE met de harp; psalmzingt Hem met de luit, en het tiensnarig instrument.”

Hoe verhoudt lofprijzing zich dan tot aanbidding? Die twee worden vaak in één adem genoemd. Veel kerken maken er een onderscheid in: lofprijzing gaat dan over wat God heeft gedaan, aanbidding over wie Hij is. Dat is een bruikbaar onderscheid, maar geen indeling die de Bijbel zelf maakt — de psalmen lopen moeiteloos van het een in het ander over. Psalm 145:3 doet beide in één regel: “De HEERE is groot en zeer te prijzen, en Zijn grootheid is ondoorgrondelijk.”

God loven met de psalmen?

Stel uw vraag aan de BijbelAssistent en ontdek meer psalmen van lofprijzing met uitleg en achtergrond.

Veelgestelde vragen

Welke psalmen zijn geschikt voor lofprijzing?

De belangrijkste lofpsalmen zijn Psalm 8, 19, 33, 95, 96, 100, 103, 104, 145, 146, 147, 148, 149 en 150. Vooral de vijf Halleluja-psalmen aan het einde (146-150) zijn bij uitstek lofpsalmen. Psalm 100 ("Gij ganse aarde! juicht den HEERE") en Psalm 103 ("Loof den HEERE, mijn ziel") behoren tot de meest gezongen lofpsalmen.

Wat is het verschil tussen lofpsalmen en dankpsalmen?

Lofpsalmen prijzen God om wie Hij is (Zijn karakter, grootheid, schepping), terwijl dankpsalmen God danken om wat Hij heeft gedaan (specifieke daden van verlossing of hulp). In de praktijk overlappen ze vaak: Psalm 103 begint als een dankpsalm (vergeet niet Zijn weldaden) maar groeit uit tot een loflied op Gods karakter.

Wat betekent "Halleluja" in de psalmen?

Halleluja is Hebreeuws voor looft de HEERE (Hallelu = looft, Jah = HEERE/God). Het woord komt 24 keer voor in de psalmen, vooral in de afsluitende psalmen 146-150 die elk beginnen en eindigen met Halleluja. Het is een universele oproep tot lofprijzing die in alle talen van de wereld wordt herkend.

Welke psalm is het meest geschikt als dankgebed?

Psalm 103 is het meest gelezen dankgebed: "Loof den HEERE, mijn ziel, en vergeet geen van Zijn weldaden" (vers 2). Ook Psalm 100 ("Gij ganse aarde! juicht den HEERE") en Psalm 136, met het refrein "want Zijn goedertierenheid is in der eeuwigheid", zijn zeer geschikt als dankgebed.

Wat is een mooie bijbeltekst over lofprijzing?

Veelgebruikte bijbelteksten over lofprijzing uit de psalmen zijn Psalm 100:1-2 (juich voor de HEERE, dien Hem met blijdschap), Psalm 103:1 ("Loof den HEERE, mijn ziel"), Psalm 145:3 (de HEERE is groot en zeer te prijzen) en Psalm 150:6 ("Alles, wat adem heeft, love den HEERE").

Waar staat dat God troont op de lofzangen van Zijn volk?

Die gedachte komt uit Psalm 22:4, waar God de Heilige wordt genoemd die troont op de lofzangen van Israël. De psalm zegt daarmee dat God aanwezig is waar Zijn volk Hem looft: lofprijzing is als het ware de troon waarop Hij plaatsneemt.

Lof en dank in gebed en bijbeltekst

Verdiep u verder