Ga naar hoofdinhoud

Lofpsalmen en dankpsalmen

De bekendste lofpsalmen zijn Psalm 8, 19, 33, 95, 96, 100, 103, 104 en de Halleluja-psalmen 146-150. Een lofpsalm prijst God om wie Hij is; een dankpsalm dankt Hem om wat Hij heeft gedaan. Van de verwondering over Gods schepping in Psalm 8 tot het jubelende slotakkoord van Psalm 150: deze psalmen nodigen uit tot lofprijzing, dankbaarheid en vreugde.

Psalm 8

HEERE, onze Heere, hoe machtig is Uw Naam op de hele aarde!

Een loflied op Gods grootheid in de schepping. David kijkt naar de sterrenhemel en verwondert zich: waarom bemoeit de machtige Schepper zich met kleine, nietige mensen? Een psalm die ontzag en aanbidding oproept.

Lees de uitleg van Psalm 8

Psalm 19

De hemelen vertellen Gods eer, het gewelf verkondigt het werk van Zijn handen.

De schepping spreekt zonder woorden over Gods heerlijkheid. In het tweede deel prijst David Gods wet als volmaakt, betrouwbaar en zoeter dan honing. Natuur en Schrift getuigen samen van Gods grootheid.

Lees de uitleg van Psalm 19

Psalm 33

Zing vrolijk in de HEERE, u rechtvaardigen! Lofzang past de oprechten.

Een oproep om God te loven met muziek en zang. De psalm bezingt Gods trouw, zijn scheppende woord en zijn soevereine heerschappij over de volken. "Door het Woord van de HEERE is de hemel gemaakt."

Lees de uitleg van Psalm 33

Psalm 95

Kom, laten wij vrolijk zingen voor de HEERE, laten wij juichen voor de rots van ons heil.

Een uitnodiging tot aanbidding: kom, zing, kniel neer! God is de grote Koning boven alle goden, Schepper van zee en land. De psalm bevat ook een waarschuwing: verstik uw hart niet zoals in de woestijn.

Lees de uitleg van Psalm 95

Psalm 96

Zing voor de HEERE een nieuw lied, zing voor de HEERE, heel de aarde.

Een universele oproep aan de hele aarde om God te loven. Niet alleen Israël, maar alle volken worden uitgenodigd Zijn heerlijkheid te verkondigen. Zelfs de natuur breekt uit in juichen: de bomen zingen, de zee bruist.

Lees de uitleg van Psalm 96

Psalm 100

Juich de HEERE, heel de aarde! Dien de HEERE met blijdschap, kom voor Zijn aangezicht met vrolijk gezang.

Een korte maar krachtige lofpsalm. In slechts vijf verzen klinkt een universele oproep tot vreugdevolle aanbidding. "Want de HEERE is goed, Zijn goedertierenheid is voor eeuwig." Een van de meest gezongen psalmen in de kerkgeschiedenis.

Lees de uitleg van Psalm 100

Psalm 103

Loof de HEERE, mijn ziel, en al wat in mij is, Zijn heilige Naam.

David roept zichzelf op om niet te vergeten wat God allemaal heeft gedaan: Hij vergeeft, geneest, verlost, kroont met goedertierenheid. "Zo ver het westen is van het oosten, zo ver heeft Hij onze overtredingen van ons gedaan." Een psalm van overweldigende dankbaarheid.

Lees de uitleg van Psalm 103

Psalm 104

Loof de HEERE, mijn ziel. HEERE, mijn God, U bent zeer groot, U bent met majesteit en glorie bekleed.

Een scheppingsloflied dat het hele universum bezingt: van de hemelen als een tent tot de bergen en dalen, van de leeuwen tot de mens die uitgaat naar zijn werk. De langste en meest gedetailleerde lofpsalm op Gods schepping.

Lees de uitleg van Psalm 104

Psalm 145

Ik zal U roemen, mijn God en Koning, en Uw Naam loven, voor eeuwig en altijd.

De laatste psalm van David zelf — een persoonlijke lofprijzing die elke dag opnieuw klinkt. "De HEERE is genadig en barmhartig, geduldig en groot aan goedertierenheid." Een alfabetische psalm (acrostichon) die Gods karakter systematisch bezingt.

Lees de uitleg van Psalm 145

Psalm 146

Halleluja! Loof de HEERE, mijn ziel.

Het begin van de vijf afsluitende Halleluja-psalmen (146-150). Een oproep om niet op mensen te vertrouwen, maar op God die eeuwig trouw is, recht doet en voor de kwetsbaren zorgt.

Lees de uitleg van Psalm 146

Psalm 147

Loof de HEERE, want het is goed onze God te loven, want het is lieflijk, een lofzang past Hem.

God loven is "lieflijk" — het past bij Hem en het is goed voor ons. Deze psalm prijst God als degene die Jeruzalem herbouwt, gebroken harten geneest, de sterren telt en sneeuw en hagel stuurt. Almacht en tederheid verenigd.

Lees de uitleg van Psalm 147

Psalm 148

Halleluja! Loof de HEERE vanuit de hemel, loof Hem in de hoogste plaatsen.

Een kosmisch loflied: engelen, zon, maan, sterren, zeedraken, vuur, hagel, bergen, bomen, dieren en mensen — de hele schepping wordt opgeroepen om God te loven. Een psalm die de adem beneemt door zijn universele reikwijdte.

Lees de uitleg van Psalm 148

Psalm 149

Halleluja! Zing voor de HEERE een nieuw lied, Zijn lof klinke in de gemeente van Zijn gunstelingen.

Een lied van vreugde en overwinning. Gods volk mag Hem loven met dans en muziek. De HEERE heeft een welbehagen in Zijn volk en kroont de zachtmoedigen met heil.

Lees de uitleg van Psalm 149

Psalm 150

Halleluja! Loof God in Zijn heiligdom, loof Hem in Zijn machtig hemelgewelf.

Het grandioze slotakkoord van het hele psalmenboek. Met elk denkbaar instrument — bazuin, harp, tamboerijn, dans, fluit, cimbalen — klinkt de lof. De laatste regel: "Laat alles wat adem heeft de HEERE loven. Halleluja!" Het mooiste slot van een boek ooit geschreven.

Lees de uitleg van Psalm 150

Dankpsalmen: danken om wat God heeft gedaan

Een dankpsalm dankt God voor een concrete uitredding of weldaad. De bekendste dankpsalm is Psalm 103: “Loof de HEERE, mijn ziel, en vergeet niet een van Zijn weldaden.” Andere bekende dankpsalmen zijn Psalm 30 (dank na genezing), Psalm 116 (dank na redding uit doodsgevaar), Psalm 118 (“Loof de HEERE, want Hij is goed”) en Psalm 136, waarin na elke regel het refrein klinkt: “want Zijn goedertierenheid is voor eeuwig”.

Dankpsalmen passen goed bij een dankdag, een verjaardag, een jubileum of gewoon aan het einde van een dag. Wie een psalm van dankbaarheid zoekt om voor te lezen of te bidden, begint meestal bij Psalm 103 of Psalm 100. Zoekt u breder dan de psalmen, dan staan de bijbelteksten over dankbaarheid bij elkaar op een eigen pagina.

God loven en prijzen: wat is lofprijzing?

Loven betekent: God groot maken door hardop uit te spreken (of te zingen) wie Hij is. Lofprijzing is daarmee geen stemming maar een keuze; veel lofpsalmen beginnen als klacht en eindigen in lof. Een lofzang of loflied is de gezongen vorm daarvan. Het Hebreeuwse boek Psalmen heet zelf Tehilliem: lofliederen.

De psalmen verbinden lofprijzing direct aan Gods aanwezigheid: Psalm 22:4 zegt dat God de Heilige is die troont op de lofzangen van Israël. God loven en prijzen kan overal: in de kerk, thuis, hardop of in stilte. Een eenvoudig begin is elke dag één lofpsalm lezen, bijvoorbeeld Psalm 145 tot en met 150, voor elke werkdag één.

Lofzang, loflied, lofspraak: wat de woorden precies betekenen

Het Nederlands heeft opvallend veel woorden voor dezelfde daad: loven, prijzen, roemen, danken, lofzang, loflied, lofspraak, lofprijs. Een lofzang of loflied is de gezongen vorm; lofspraak is de gesproken vorm, iemand met woorden eren; lofprijzing is het verzamelwoord dat in kerkelijk taalgebruik het geheel aanduidt. Ook het woord ode betekent loflied, al is de ode van een psalm altijd op God gericht en niet op een mens. Loven zelf betekent van oorsprong: iemand goed noemen, hardop prijzen.

In het Hebreeuws liggen daar verschillende werkwoorden onder, en de psalmen gebruiken ze naast elkaar. De aanhalingen hieronder komen uit de Statenvertaling:

  • hallal — uitbundig roemen. Hiervan komt halleluja, “looft de HEERE”. Van dezelfde stam komt tehillah, lofzang; het meervoud tehilliem is de Hebreeuwse naam van het bijbelboek Psalmen.
  • jadah — danken en belijden, met de hand uitgestrekt. Hiervan komt todah, dankzegging.
  • barak — knielen, zegenen. Het is het werkwoord onder “Loof den HEERE, mijn ziel” (Psalm 103:1).
  • zamar — zingen bij snarenspel. Psalm 33:2 zet het naast elkaar: “Looft den HEERE met de harp; psalmzingt Hem met de luit, en het tiensnarig instrument.”

Hoe verhoudt lofprijzing zich dan tot aanbidding? Die twee worden vaak in één adem genoemd. Veel kerken maken er een onderscheid in: lofprijzing gaat dan over wat God heeft gedaan, aanbidding over wie Hij is. Dat is een bruikbaar onderscheid, maar geen indeling die de Bijbel zelf maakt — de psalmen lopen moeiteloos van het een in het ander over. Psalm 145:3 doet beide in één regel: “De HEERE is groot en zeer te prijzen, en Zijn grootheid is ondoorgrondelijk.”

God loven met de psalmen?

Stel uw vraag aan de BijbelAssistent en ontdek meer psalmen van lofprijzing met uitleg en achtergrond.

Veelgestelde vragen

Welke psalmen zijn geschikt voor lofprijzing?

De belangrijkste lofpsalmen zijn Psalm 8, 19, 33, 95, 96, 100, 103, 104, 145, 146, 147, 148, 149 en 150. Vooral de vijf Halleluja-psalmen aan het einde (146-150) zijn bij uitstek lofpsalmen. Psalm 100 ("Juich de HEERE, heel de aarde!") en Psalm 103 ("Loof de HEERE, mijn ziel") behoren tot de meest gezongen lofpsalmen.

Wat is het verschil tussen lofpsalmen en dankpsalmen?

Lofpsalmen prijzen God om wie Hij is (Zijn karakter, grootheid, schepping), terwijl dankpsalmen God danken om wat Hij heeft gedaan (specifieke daden van verlossing of hulp). In de praktijk overlappen ze vaak: Psalm 103 begint als een dankpsalm (vergeet niet Zijn weldaden) maar groeit uit tot een loflied op Gods karakter.

Wat betekent "Halleluja" in de psalmen?

Halleluja is Hebreeuws voor "Loof de HEERE" (Hallelu = loof, Jah = HEERE/God). Het woord komt 24 keer voor in de psalmen, vooral in de afsluitende psalmen 146-150 die elk beginnen en eindigen met Halleluja. Het is een universele oproep tot lofprijzing die in alle talen van de wereld wordt herkend.

Welke psalm is het meest geschikt als dankgebed?

Psalm 103 is het meest gelezen dankgebed: "Loof de HEERE, mijn ziel, en vergeet niet een van Zijn weldaden." Ook Psalm 100 ("Juich de HEERE, heel de aarde") en Psalm 136 (met het refrein "Want Zijn goedertierenheid is voor eeuwig") zijn zeer geschikt als dankgebed.

Wat is een mooie bijbeltekst over lofprijzing?

Veelgebruikte bijbelteksten over lofprijzing uit de psalmen zijn Psalm 100:1-2 (juich voor de HEERE, dien Hem met blijdschap), Psalm 103:1 ("Loof de HEERE, mijn ziel"), Psalm 145:3 (de HEERE is groot en zeer te prijzen) en Psalm 150:6 ("Laat alles wat adem heeft de HEERE loven").

Waar staat dat God troont op de lofzangen van Zijn volk?

Die gedachte komt uit Psalm 22:4, waar God de Heilige wordt genoemd die troont op de lofzangen van Israël. De psalm zegt daarmee dat God aanwezig is waar Zijn volk Hem looft: lofprijzing is als het ware de troon waarop Hij plaatsneemt.

Lof en dank in gebed en bijbeltekst

Verdiep u verder