Troas in de Bijbel

De streek Troas werd in de klassieke oudheid vereeuwigd door de verhalen van Homerus over de Trojaanse Oorlog. Het oude Troje (Ilion) lag iets ten noorden van de latere havenstad. Na de dood van Alexander de Grote (323 v.Chr.) stichtten zijn opvolgers een nieuwe stad aan de kust, die eerst Antigoneia heette naar Antigonos, en vervolgens door Lysimachus rond 300 voor Christus werd hernoemd tot Alexandreia Troas, ter ere van Alexander. De stad groeide uit tot een belangrijk commercieel en maritiem centrum van de regio. Onder Romeins bestuur, vanaf het midden van de tweede eeuw voor Christus, bleef Troas belangrijk. Keizer Augustus maakte haar tot colonia iuris italici, wat haar inwoners Romeinse rechten en belastingvrijstelling gaf — dezelfde status als Filippi. Er werd zelfs enige tijd gespeculeerd of Troas of Ilion, vanwege de Trojaanse mythologie, tot hoofdstad van het Romeinse rijk verheven zou worden. Zowel Julius Caesar als Constantijn de Grote zouden deze gedachte overwogen hebben, hoewel Constantijn uiteindelijk koos voor Byzantium. In het Nieuwe Testament komt Troas op drie momenten in beeld. Het eerste en bekendste moment is tijdens Paulus' tweede zendingsreis, rond het jaar 50 na Christus. Paulus en Silas reisden door Frygie en Galatie, maar werden "door de Heilige Geest verhinderd het Woord in Asia te spreken" (Handelingen 16:6). Ook toen zij naar Bithynie wilden trekken, liet de Geest van Jezus dat niet toe. Zo kwamen zij via Mysie in Troas aan, zonder dat zij wisten wat de volgende stap zou zijn. Daar, in de nacht, kreeg Paulus een visioen: een Macedonische man stond voor hem, smeekte hem en zei: "Kom over naar Macedonie en help ons" (Handelingen 16:9). De volgende morgen begrepen zij dit visioen als Gods roeping, zochten direct een schip en voeren rechtstreeks via Samothrace naar Neapolis en vandaar naar Filippi. In Troas voegt Lukas zich — blijkens de overgang naar "wij" in Handelingen 16:10 — bij het gezelschap. Het tweede moment is tijdens de derde zendingsreis. Paulus beschrijft in 2 Korinthe 2:12 dat hij naar Troas kwam om het evangelie te verkondigen, en dat de Heere een deur voor hem opende. Toch kon hij niet rustig werken omdat hij Titus niet vond, en hij trok door naar Macedonie. Later, op de terugweg, verbleef hij opnieuw in Troas — nu zeven dagen lang (Handelingen 20:6). Op de eerste dag van de week kwamen de gelovigen bijeen om het brood te breken. Paulus preekte lang, tot middernacht, in een bovenzaal verlicht door vele lampen. Een jongeman, Eutychus, die in een venster zat, viel in slaap en tuimelde uit het derde verdieping naar beneden. Hij werd dood opgenomen, maar Paulus ging naar beneden, omhelsde hem en zei: "Maak geen misbaar, want zijn ziel is in hem" (Handelingen 20:10). De jongen werd levend teruggebracht, en Paulus zette de samenkomst voort tot de dageraad. Het derde moment vinden we in 2 Timotheus 4:13, waar Paulus — nu gevangen in Rome — Timotheus vraagt de mantel mee te brengen die hij in Troas bij Karpus had achtergelaten, samen met de boeken en vooral de perkamenten. Dit kleine detail laat zien dat Paulus tot het einde toe studeerde en betekent ook dat hij kennelijk na zijn eerste gevangenschap opnieuw in Troas was geweest — een aanwijzing voor een vierde dienstreis tussen zijn twee Romeinse gevangenschappen.

Troas toont hoe God Zijn kerk leidt door zowel gesloten als open deuren. Tweemaal in Handelingen 16 wordt Paulus belet door de Geest om waarheen hij wil gaan. Het visioen in Troas is geen bestraffing van een verkeerd plan, maar een correctie op menselijke verwachting. Het leert de kerk dat roeping geen vraag is van wilskracht alleen, maar van luisteren. De stap van Azie naar Europa was niet Paulus' idee; het was Gods opdracht via een nachtelijk beeld. Tegelijk is Troas de plaats waar duidelijk wordt dat de opgestane Christus nog steeds leven geeft. Eutychus valt uit het venster, maar de levende Heere is in de samenkomst aanwezig en herleidt een jong mens tot het leven. De vroege kerk herinnerde zich dit moment als een bevestiging dat hun avondmaal en hun woordbediening dragers waren van opstandingskracht. Het is geen ongelukje maar een getuigenis. En dan is er het detail van de achtergelaten mantel en perkamenten. Juist vanuit de diepte van zijn leven — gevangen, eenzaam, wachtend op zijn dood — vraagt Paulus om warmte en studiemateriaal. Troas herinnert daarmee iedere predikant dat ook aan het einde van de loopbaan studie en eenvoudige lichamelijke zorg onmisbaar blijven. Geestelijke grootheid staat niet los van menselijke broosheid. Zo is Troas een plaats van goddelijke leiding, goddelijke kracht en goddelijke tederheid in een en hetzelfde paginabeeld.