Silas in de Bijbel
Silas of Silvanus (Grieks) - “Onzeker; mogelijk gevraagd of van het woud”
Wie was Silas?
Silas was een leidende broeder en profeet uit de gemeente van Jeruzalem die Paulus op zijn tweede zendingsreis vergezelde. In Filippi werd hij met Paulus gegeseld en gevangengezet, waar zij om middernacht God lofzangen zongen (Handelingen 16:25). In de brieven heet hij Silvanus.
Silas komt voor in Handelingen 15 tot en met 18. Daarnaast wordt een Silvanus genoemd in 2 Korinthe 1:19, in de aanhef van 1 en 2 Thessalonicenzen en in 1 Petrus 5:12. De Statenvertaling volgt hierin het Grieks: in Handelingen staat Silas, in de brieven Silvanus. Vrijwel alle uitleggers zien hierin één en dezelfde man. Silas is dan waarschijnlijk de roepnaam en Silvanus de volle, Latijnse naam. De tekst zegt dat niet met zoveel woorden, maar de gegevens passen precies: Silvanus staat steeds naast Paulus en Timotheüs en wordt verbonden met Korinthe en Thessalonica, de steden waar Handelingen Silas laat werken. Lukas stelt hem voor als een van de mannen "die voorgangers waren onder de broeders" in Jeruzalem (Handelingen 15:22). Hij werd gekozen om met Judas Barsabas het besluit van de apostelvergadering naar Antiochië te brengen, en daar blijkt dat beiden "ook zelven profeten waren" (Handelingen 15:32). Toen Paulus en Barnabas het oneens werden over Markus, schrijft Lukas kort: "Maar Paulus verkoos Silas" (Handelingen 15:40). Daarmee begint de tweede zendingsreis. Silas was erbij toen Timotheüs zich aansloot, toen zij naar Macedonië overstaken en toen Lydia in Filippi tot geloof kwam. Bekend werd vooral de nacht in de gevangenis van Filippi, waar Paulus en Silas na een geseling baden en zongen. Daarna volgen Thessalonica, Berea en Korinthe. In de Statenvertaling staat de naam Silas dertien keer in Handelingen; daarna verdwijnt hij uit het verhaal van Lukas. Silas moet niet verward worden met zijn reisgenoot Judas Barsabas, en evenmin met Silo, de plaats van de tabernakel in het Oude Testament.
Historische context
De gebeurtenissen rond Silas spelen zich af rond 50 n.Chr. Handelingen geeft geen jaartallen, maar de apostelvergadering wordt meestal rond 48 of 49 gedateerd, en het verblijf van Paulus in Korinthe valt kort na het edict van keizer Claudius, dat de Joden uit Rome verdreef (Handelingen 18:2). De Romeinse geschiedschrijver Suetonius vermeldt die verdrijving ook; de datering op 49 n.Chr. berust op een latere kerkelijke schrijver en is niet helemaal zeker. Silas kwam uit de gemeente van Jeruzalem, die toen nog sterk Joods was. De vraag die daar besproken werd, was of gelovigen uit de heidenen besneden moesten worden en de wet van Mozes moesten onderhouden. Het antwoord kwam in een brief: "Want het heeft den Heiligen Geest en ons goed gedacht, ulieden geen meerderen last op te leggen dan deze noodzakelijke dingen" (Handelingen 15:28). Dat de brief door twee mannen uit Jeruzalem mondeling werd toegelicht, gaf het besluit gezag: "Wij hebben dan Judas en Silas gezonden, die ook met den mond hetzelfde zullen verkondigen" (Handelingen 15:27). Filippi was een Romeinse kolonie, "de eerste stad van dit deel van Macedonie" (Handelingen 16:12). Een Romeins burger genoot overal in het rijk rechtsbescherming en mocht niet zonder vonnis gegeseld worden; in een kolonie als Filippi woog dat extra zwaar. Dat verklaart de schrik van de overheid toen Paulus zei: "Zij hebben ons, die Romeinen zijn, onveroordeeld in het openbaar gegeseld" (Handelingen 16:37). Silas was dus Romeins burger, en als voorganger uit de gemeente van Jeruzalem vrijwel zeker ook Jood. Waarom zij zich daar pas achteraf op beriepen, vertelt Lukas niet. Opvallend is dat het verhaal in Handelingen 16 overgaat in de wij-vorm (Handelingen 16:10). De schrijver was dus zelf in Filippi aanwezig, maar bij de gevangenneming worden alleen Paulus en Silas genoemd. Na Filippi trokken zij via de Via Egnatia naar Thessalonica. Daar ontstond een gemeente, maar ook verzet, zodat de broeders Paulus en Silas 's nachts naar Berea stuurden (Handelingen 17:10). Paulus ging alleen verder naar Athene; Silas en Timotheüs volgden later en kwamen hem in Korinthe tegemoet (Handelingen 18:5). Vanuit Korinthe werden waarschijnlijk de beide brieven aan de Thessalonicenzen geschreven, met Silvanus als medeafzender. Na Handelingen 18 noemt Lukas Silas niet meer. De laatste vermelding staat in 1 Petrus 5:12, aan het eind van de brief die Petrus uit "Babylon" schreef (1 Petrus 5:13), wat veel uitleggers als een aanduiding van Rome opvatten.
Karaktereigenschappen
+Positieve eigenschappen
- Betrouwbaar: gekozen om het besluit van Jeruzalem over te brengen en toe te lichten (Handelingen 15:27)
- Profetisch begaafd: hij vermaande en versterkte de broeders met vele woorden (Handelingen 15:32)
- Volhardend in lijden: na de geseling bad en zong hij om middernacht (Handelingen 16:25)
- Flexibel in dienst: hij bleef, reisde mee of bleef achter waar het werk dat vroeg (Handelingen 17:14)
- Een getrouw broeder in de ogen van Petrus (1 Petrus 5:12)
Theologische betekenis
Silas staat op het kruispunt waar de jonge kerk ontdekte dat het evangelie niet aan de besnijdenis gebonden is. De apostelvergadering besliste dat gelovigen uit de heidenen geen "meerderen last" opgelegd kregen dan enkele noodzakelijke dingen (Handelingen 15:28). Dat juist een voorganger uit Jeruzalem dat besluit mee uitdroeg, en daarna met Paulus onder de heidenen werkte, laat zien dat de gemeente in Jeruzalem en het werk van Paulus niet tegenover elkaar stonden. Er is één evangelie voor Jood en Griek. De nacht in Filippi is een van de duidelijkste beelden in Handelingen van lijden om Christus' wil. Paulus en Silas waren onrechtvaardig gegeseld, maar "omtrent den middernacht baden Paulus en Silas, en zongen Gode lofzangen" (Handelingen 16:25). Lukas vertelt dat zonder uitleg, maar het past bij het woord van Jezus dat Zijn discipelen zich mogen verblijden wanneer zij om Zijnentwil vervolgd worden (Mattheüs 5:11-12). Paulus herinnerde de Thessalonicenzen later aan die smaad te Filippi, en dat zij daarna toch vrijmoedig het evangelie bleven spreken (1 Thessalonicenzen 2:2). Het antwoord aan de stokbewaarder is een kernzin van het evangelie: "Geloof in den Heere Jezus Christus, en gij zult zalig worden, gij en uw huis" (Handelingen 16:31). Het antwoord staat in het meervoud ("En zij zeiden"): Paulus en Silas gaven het samen. De belofte voor "uw huis" is in de gereformeerde traditie gelezen in het licht van het verbond, dat God gezinnen en geslachten aanspreekt; de tekst zelf laat zien dat het woord aan heel het huis werd gesproken en dat allen gedoopt werden (Handelingen 16:32-33). Als Silvanus staat Silas mee in de aanhef van de brieven aan Thessalonica. Daarmee hoort hij bij de kring rond Paulus die het evangelie samen verkondigde; Paulus schrijft aan Korinthe dat de Zoon van God onder hen gepredikt is "door mij, en Silvanus, en Timotheus" (2 Korinthe 1:19). Het apostolische werk was geen solowerk. Dat Petrus aan het eind van zijn brief dezelfde Silvanus noemt (1 Petrus 5:12), is waarschijnlijk maar niet zeker. Als het om dezelfde man gaat, verbindt Silas de kring van Paulus met die van Petrus. Of de woorden "door Silvanus" betekenen dat hij de brief opschreef of dat hij hem overbracht, wordt verschillend uitgelegd.
Naamsbetekenis
Oorspronkelijke naam
Silas of Silvanus (Grieks)
Betekenis
Onzeker; mogelijk gevraagd of van het woud
Betekenis van de naam Silas: grondwoord, uitspraak en wie de naam droegen
Sleutelmomenten
Afgevaardigde en profeet
De apostelen, de ouderlingen en de gemeente in Jeruzalem kiezen Judas Barsabas en Silas om met Paulus en Barnabas de apostelbrief naar Antiochië te brengen. Daar vermanen en versterken zij de broeders, want zij waren zelf profeten.
Handelingen 15:22-32
Hij blijft in Antiochië
Na een tijd worden de afgevaardigden met vrede teruggezonden, maar de Statenvertaling vermeldt: "Maar het dacht Silas goed aldaar te blijven." Dit vers ontbreekt in een deel van de handschriften, maar ook Handelingen 15:40 laat zien dat Silas in Antiochië was toen Paulus een nieuwe reisgenoot zocht.
Handelingen 15:33-35
Paulus kiest Silas
Paulus en Barnabas krijgen scherpe onenigheid over Johannes Markus en gaan uiteen. Paulus kiest Silas, wordt door de broeders aan de genade Gods bevolen en reist door Syrië en Cilicië.
Handelingen 15:36-41
Gegeseld in Filippi
Wanneer Paulus een waarzeggende geest uitdrijft, zien de heren van de dienstmaagd hun winst verdwijnen. Zij slepen Paulus en Silas naar de markt; die worden gegeseld en in de binnenste kerker met de voeten in de stok gezet.
Handelingen 16:16-24
Lofzang om middernacht
Paulus en Silas bidden en zingen God lofzangen, terwijl de gevangenen luisteren. Een aardbeving opent de deuren; de stokbewaarder vraagt wat hij moet doen om zalig te worden en wordt met zijn huis gedoopt.
Handelingen 16:25-34
Beroep op het Romeins burgerschap
De overheid wil hen in stilte laten gaan, maar Paulus beroept zich erop dat zij Romeinen zijn die zonder vonnis gegeseld werden. De hoofdmannen komen zelf, en Paulus en Silas nemen bij Lydia afscheid van de broeders.
Handelingen 16:35-40
Thessalonica en Berea
In Thessalonica worden velen "Paulus en Silas toegevoegd", maar er ontstaat een oproer. In Berea onderzoeken de Joden dagelijks de Schriften; als Paulus moet vluchten, blijven Silas en Timotheüs achter.
Handelingen 17:1-15
Korinthe en de brieven
Silas en Timotheüs komen uit Macedonië naar Paulus in Korinthe (Handelingen 18:5). Als Silvanus staat Silas daarna mee in de aanhef van de brieven aan de gemeente van Thessalonica.
1 Thessalonicenzen 1:1
Door Silvanus
Aan het eind van zijn eerste brief noemt Petrus Silvanus een getrouw broeder, door wie hij met weinige woorden heeft geschreven.
1 Petrus 5:12
Belangrijke bijbelteksten
De volgende bijbelgedeelten zijn van belang om het leven en de rol van Silas beter te begrijpen.
Handelingen 15:22
“Toen heeft het den apostelen en den ouderlingen, met de gehele Gemeente, goed gedacht, enige mannen uit zich te verkiezen, en met Paulus en Barnabas te zenden naar Antiochie: namelijk Judas, die toegenaamd wordt Barsabas, en Silas, mannen, die voorgangers waren onder de broeders.”
De eerste vermelding van Silas. Hij was een van de leidende mannen in de gemeente van Jeruzalem en werd gekozen om het besluit van de apostelvergadering over te brengen.
Handelingen 15:32
“Judas nu en Silas, die ook zelven profeten waren, vermaanden de broeders met vele woorden, en versterkten hen.”
Silas was niet alleen boodschapper maar ook profeet. In Antiochië bemoedigde en versterkte hij de gelovigen uit de heidenen.
Handelingen 15:40
“Maar Paulus verkoos Silas, en reisde heen, der genade Gods van de broederen bevolen zijnde.”
Na de breuk met Barnabas kiest Paulus Silas. Zo begint de tweede zendingsreis, met de zegen van de gemeente in Antiochië.
Handelingen 16:25
“En omtrent den middernacht baden Paulus en Silas, en zongen Gode lofzangen en de gevangenen hoorden naar hen.”
Gegeseld en met de voeten in de stok bidden en zingen zij. Lukas noteert dat de andere gevangenen luisterden.
Handelingen 16:31
“En zij zeiden: Geloof in den Heere Jezus Christus, en gij zult zalig worden, gij en uw huis.”
Het antwoord van Paulus en Silas op de vraag van de stokbewaarder. Dezelfde nacht werden hij en de zijnen gedoopt.
2 Korinthe 1:19
“Want de Zoon van God, Jezus Christus, Die onder u door ons is gepredikt, namelijk door mij, en Silvanus, en Timotheus, was niet ja en neen, maar is geweest ja in Hem.”
Paulus noemt Silvanus als medeprediker in Korinthe. Dat sluit aan bij Handelingen 18:5, waar Silas en Timotheüs in Korinthe aankomen.
1 Thessalonicenzen 1:1
“Paulus, en Silvanus, en Timotheus, aan de Gemeente der Thessalonicensen, welke is in God den Vader, en den Heere Jezus Christus: genade zij u en vrede van God, onzen Vader, en den Heere Jezus Christus.”
Silas staat onder zijn volle naam Silvanus als medeafzender van de brief aan de gemeente die hij met Paulus had gesticht. 2 Thessalonicenzen 1:1 opent op dezelfde manier.
1 Petrus 5:12
“Door Silvanus, die u een getrouw broeder is, zo ik acht, heb ik met weinige woorden geschreven, vermanende en betuigende, dat deze is de waarachtige genade Gods, in welke gij staat.”
Petrus noemt Silvanus een getrouw broeder. Waarschijnlijk is dit dezelfde man; of hij de brief opschreef of overbracht, laat de tekst open.
Tijdperiode
~50 n.Chr.
Silas leefde in de tijd van het Nieuwe Testament.
Gerelateerde personen
Lessen voor vandaag
Silas leert ons dat trouw belangrijker is dan zichtbaarheid. Hij was voorganger en profeet, maar in de verhalen staat hij bijna altijd naast een ander: naast Judas Barsabas, naast Paulus, naast Timotheüs. Toch noemen zowel Paulus als Petrus hem bij name. In de gemeente is er werk dat niet opvalt, maar voor God niet ongezien blijft. De nacht in Filippi laat zien dat lofprijzing niet wacht tot de omstandigheden goed zijn. Paulus en Silas zaten gewond en vastgezet in het donker, en toch baden en zongen zij. Dat maakt lijden niet licht en onrecht niet goed, want Paulus kwam er de volgende ochtend openlijk tegen op. Maar het laat zien dat wij God ook in pijn mogen aanroepen en prijzen. Lukas tekent erbij aan dat de gevangenen luisterden: hoe gelovigen met tegenslag omgaan, wordt door anderen gezien. Wanneer iemand vraagt wat hij moet doen om zalig te worden, is het antwoord nog steeds hetzelfde: "Geloof in den Heere Jezus Christus" (Handelingen 16:31). Paulus en Silas maakten het de stokbewaarder niet moeilijker dan het evangelie zelf, en zij namen meteen de tijd om het woord aan heel zijn huis uit te leggen. Ten slotte was Silas bereid zich te laten gebruiken waar het nodig was: blijven in Antiochië, meereizen naar Macedonië, achterblijven in Berea, nareizen naar Korinthe. Dienstbaarheid vraagt soms om vertrekken en soms om blijven. Silas laat zien dat wij in beide gevallen in Gods werk een plaats hebben.
Bijbelse plaatsen
Veelgestelde vragen over Silas
Wie was Silas in de Bijbel?
Wat betekent de naam Silas?
Waar staat Silas in de Bijbel?
Zijn Silas en Silvanus dezelfde persoon?
Wat gebeurde er met Paulus en Silas in de gevangenis?
Wat zeiden Paulus en Silas tegen de stokbewaarder?
Waarom koos Paulus Silas als reisgenoot?
Was Silas een apostel?
Wat deed Silas bij de eerste brief van Petrus?
Is Silas dezelfde als Silo?
Wat kunnen wij leren van Silas?
Stel een vraag over Silas
Wilt u meer weten over Silas? Onze AI-gestuurde assistent helpt u met achtergrond, context en diepere inzichten uit de Bijbel.
Stel een vraag over SilasBijbelverhalen rond Silas
Verdiep u verder
Bijbelse tijdlijn
Bekijk Silas in de context van de bijbelse geschiedenis.
Bijbelse onderwerpen
Ontdek thema's die verbonden zijn met het leven van Silas.
Lees de Bijbel
Lees het verhaal van Silas in de Bijbel.
Bijbeluitleg
Lees commentaar en uitleg bij de bijbelgedeelten over Silas.
AI BijbelAssistent
Stel uw vragen over Silas aan onze AI-assistent.
Woordstudie
Bestudeer de oorspronkelijke betekenis van bijbelse namen en begrippen.
Heidelbergse Catechismus
Ontdek de gereformeerde leer over bijbelse personen en thema's.