1
Cinnereth als grens van het land
Bij de beschrijving van de grenzen van Kanaän loopt de oostgrens langs de oever van de zee Cinnereth.
Meer van Galilea in de Bijbel
In het Oude Testament heet het meer Kinneret (Hebreeuws כִּנֶּרֶת), waarschijnlijk genoemd naar of samen genoemd met de stad Cinnereth aan de oever (Jozua 19:35); de betekenis van de naam is onzeker. De evangeliën gebruiken het Griekse thalassa, zee; alleen Lukas spreekt van limne, meer (Lukas 5:1).
Het Meer van Galilea is het zoetwatermeer in het noorden van Israël waar de Jordaan doorheen stroomt. Aan de oevers riep de Heere Jezus vissers tot Zijn discipelen, en op het water stilde Hij de storm (Markus 4:39). Het Oude Testament noemt het de zee Cinnereth, het Nieuwe Testament ook Gennesareth en zee van Tiberias.
Ook bekend als: Zee van Galilea, Galilese zee, Meer Gennesareth, Gennesareth, Zee van Tiberias, Cinnereth, Cinneroth, Kinneret
Ligging
Het meer ligt in het Jordaandal, in het noordoosten van Galilea, ruim 200 meter onder zeeniveau. De Jordaan komt er in het noorden in en stroomt er in het zuiden weer uit, op weg naar de Dode Zee. Het meer is ongeveer 20 km lang en ruim 10 km breed. Aan de noord- en westoever lagen Kapernaum, Magdala en later Tiberias, met de vruchtbare vlakte Gennesareth; bij de noordoever lag ook Bethsaida, de stad van Andreas en Petrus (Johannes 1:45). De Jordaan ontspringt ten noorden van het meer aan de voet van de Hermon. Aan de oostkant lag het land der Gadarenen, dat bij de Dekapolis hoorde.
Vandaag
Het meer bestaat nog en ligt in het noorden van Israël, waar het in het Hebreeuws Yam Kinneret heet. De identificatie is zeker. Aan de westoever ligt de stad Tiberias; langs de oevers liggen opgravingen van onder meer Kapernaum en Magdala. In 1986 werd bij Ginosar een houten vissersboot uit de Romeinse tijd gevonden.
Geschiedenis
In het Oude Testament komt het meer weinig voor, en dan als grens. Bij de beschrijving van het beloofde land loopt de oostgrens "langs den oever van de zee Cinnereth oostwaarts" (Numeri 34:11). Mozes en Jozua noemen de zee van Cinnereth als noordpunt van het gebied over de Jordaan dat Ruben en Gad kregen (Deuteronomium 3:17, Jozua 13:27). Cinnereth was ook een vaste stad van Naftali aan de oever (Jozua 19:35). In de tijd van koning Asa veroverde de Syrische koning Benhadad heel Cinneroth en het hele land van Nafthali (1 Koningen 15:20).
In het Nieuwe Testament wordt het meer het middelpunt van het openbare werk van de Heere Jezus. Hij verliet Nazareth en ging wonen te Kapernaum, gelegen aan de zee (Mattheüs 4:13). Aan de oever riep Hij de vissers Simon Petrus en Andreas, en daarna Jakobus en Johannes, de zonen van Zebedeus (Mattheüs 4:18-22). Lukas vertelt hoe Hij vanuit het schip van Simon de schare leerde en daarna een overvloedige vangst gaf, waarop Petrus aan Zijn knieën viel (Lukas 5:1-11). Ook de gelijkenissen van Mattheüs 13 sprak Hij uit een schip, terwijl de schare op de oever stond (Mattheüs 13:2).
Het meer staat in verband met verschillende wonderen. Op een avond stak een storm op terwijl de Heere sliep in het achterschip. Hij bestrafte de wind en zei tot de zee: "Zwijg, wees stil" (Markus 4:39). Aan de overkant, in het land der Gadarenen, voeren de onreine geesten in de zwijnen, die van de steilte af in de zee stortten (Markus 5:13). Na de spijziging van de vijfduizend aan de overkant van de zee van Tiberias (Johannes 6:1) kwam Hij in de nacht naar Zijn discipelen toe, wandelende op de zee, en Petrus liep Hem op het water tegemoet (Mattheüs 14:25-31). Daarna kwamen zij in het land Gennesareth, waar zieken tot Hem werden gebracht (Markus 6:53-56). Telkens voer de Heere met Zijn discipelen naar de overkant en weer terug (Markus 5:21, 8:13). Na Zijn reis naar Tyrus en Sidon kwam Hij door het gebied van de Dekapolis weer aan de zee van Galilea (Markus 7:31).
Na de opstanding openbaarde Hij Zich aan zeven discipelen aan de zee van Tiberias. Zij vingen die nacht niets; op Zijn woord werd het net vol, honderd drie en vijftig vissen. Aan een kolenvuur op de oever at de Heere met hen, en daarna vroeg Hij Petrus driemaal of hij Hem liefhad (Johannes 21:1-17).
De naam zee van Tiberias verwijst naar de stad Tiberias, die Herodes Antipas aan de westoever stichtte en naar keizer Tiberius noemde. Josephus beschrijft het meer, zijn vis en de vruchtbare vlakte Gennesar in zijn boek over de Joodse oorlog.
Betekenis in de Bijbel
Het meer verbindt het Oude en het Nieuwe Testament. In het Oude Testament ligt het aan de rand van het land, als grensmarkering in een gebied dat vaak als eerste door vijanden werd getroffen (1 Koningen 15:20, 2 Koningen 15:29). Jesaja sprak over juist dat land van Zebulon en Nafthali, Galilea der heidenen (Jesaja 8:23): "Het volk, dat in duisternis wandelt, zal een groot licht zien" (Jesaja 9:1). Mattheüs ziet die belofte vervuld wanneer de Heere Jezus aan de zee in Kapernaum gaat wonen (Mattheüs 4:13-16).
In de evangeliën is het meer het werkterrein van de Heere. Hier vormde Hij Zijn discipelen, die eerst vissers waren en vissers der mensen zouden worden (Mattheüs 4:19). Hier leerden zij Wie Hij was. Na de stilling van de storm vroegen zij: "Wie is toch Deze, dat ook de wind en de zee Hem gehoorzaam zijn" (Markus 4:41). Na het lopen over het water aanbaden zij Hem: "Waarlijk, Gij zijt Gods Zoon" (Mattheüs 14:33). Ook de heidense oostoever bleef niet buiten Zijn werk: de man die in het land der Gadarenen bevrijd werd, ging in de Dekapolis verkondigen "wat grote dingen hem Jezus gedaan had" (Markus 5:20).
Ook het herstel van Petrus ligt aan dit water. De wonderbare visvangst van Lukas 5 en die van Johannes 21 omsluiten zijn weg als discipel: aan het begin zijn belijdenis dat hij een zondig mens is, aan het eind de vraag van de opgestane Heere of hij Hem liefheeft en de opdracht om Zijn schapen te weiden (Johannes 21:15-17).
Sleutelgebeurtenissen aan het Meer van Galilea
2
Jezus roept vissers
Aan de zee van Galilea roept de Heere Jezus Simon Petrus en Andreas, en daarna Jakobus en Johannes, om Hem te volgen.
3
De wonderbare visvangst
Na een vergeefse nacht vangen Simon en zijn medegenoten op het woord van Jezus zoveel vis dat hun net scheurt. Petrus belijdt dat hij een zondig mens is.
4
Gelijkenissen vanuit het schip
Omdat de schare zo groot is, gaat de Heere in een schip zitten en spreekt vandaar de gelijkenissen van het Koninkrijk.
5
De storm wordt gestild
Tijdens de overtocht steekt een zware storm op. De Heere bestraft de wind en de zee, en er wordt grote stilte.
6
De zwijnen storten in de zee
In het land der Gadarenen varen de onreine geesten in een kudde zwijnen, die van de steilte af in de zee stort.
7
Spijziging aan de overkant
De Heere vertrekt over de zee van Tiberias en spijzigt aan de overkant een grote schare met vijf broden en twee vissen.
8
Jezus loopt over het water
In de vierde nachtwake komt de Heere over het water naar het schip. Petrus loopt Hem tegemoet, begint te zinken en wordt gegrepen.
9
De opgestane Heere aan de oever
Na de opstanding geeft de Heere Zijn discipelen opnieuw een grote vangst en eet met hen aan een kolenvuur op de oever.
Theologische betekenis
In de Schrift is de zee vaak het beeld van wat de mens niet beheerst. De Psalmen belijden dat de HEERE de golven der zee stilt (Psalm 65:8, 89:10) en de storm doet stilstaan (Psalm 107:29), en Job noemt Hem Die treedt op de hoogten der zee (Job 9:8). Wanneer de Heere Jezus op het Meer van Galilea de storm bestraft en over het water gaat, doet Hij wat de Schrift van God Zelf zegt. Daarom eindigen die verhalen niet bij de redding uit nood, maar bij de vraag Wie Hij is en bij aanbidding.
Het meer laat ook zien hoe de Heere Zijn kerk vergadert. Hij riep gewone vissers uit hun dagelijks werk, met de belofte: "Volgt Mij na, en Ik zal u vissers der mensen maken" (Mattheüs 4:19). De vangsten bij Lukas 5 en Johannes 21 maken duidelijk dat de opbrengst niet van hun vakmanschap afhing maar van Zijn woord.
Ten slotte is het meer een plaats van herstel. Petrus, die zijn Meester had verloochend, werd aan hetzelfde meer waar hij geroepen was opnieuw in dienst genomen (Johannes 21:15-17). Zo toont het meer dat de roeping van Christus Zijn eigen werk is, van het begin tot het einde.
Belangrijke bijbelteksten
De volgende bijbelgedeelten helpen u om de rol van het Meer van Galilea in de Schrift beter te begrijpen.
Veelgestelde vragen over het Meer van Galilea
Waar ligt het Meer van Galilea?
Het Meer van Galilea ligt in het noorden van Israël, in het dal van de Jordaan, ruim 200 meter onder zeeniveau. De Jordaan stroomt er in het noorden in en in het zuiden weer uit. Aan de noord- en westoever lagen in de tijd van het Nieuwe Testament Kapernaum, Magdala en Tiberias, aan de oostkant het land der Gadarenen. Het meer bestaat nog en heet in het Hebreeuws Yam Kinneret.
Is het Meer van Galilea een zee of een meer?
Het is een zoetwatermeer, ongeveer 20 km lang en ruim 10 km breed. De Bijbel spreekt toch meestal van een zee: de zee Cinnereth in het Oude Testament, de zee van Galilea en de zee van Tiberias in de evangeliën. In het Hebreeuws en Grieks kan het woord voor zee ook een groot binnenwater aanduiden. Alleen Lukas gebruikt het Griekse woord voor meer, zoals in Lukas 5:1.
Welke namen heeft het Meer van Galilea in de Bijbel?
De Statenvertaling gebruikt verschillende namen. In het Oude Testament heet het de zee Cinnereth of zee van Cinneroth (Numeri 34:11, Jozua 12:3). In het Nieuwe Testament heet het de zee van Galilea (Mattheüs 4:18), de Galilese zee (Markus 1:16), het meer Gennesareth (Lukas 5:1) en de zee van Tiberias (Johannes 6:1, 21:1). Het gaat steeds om hetzelfde water.
Waar komt de naam Gennesareth vandaan?
Gennesareth is de naam van de vruchtbare vlakte aan de noordwestoever van het meer. Mattheüs en Markus vertellen dat de discipelen na het lopen over het water in het land Gennesareth aan land gingen (Markus 6:53). Lukas gebruikt de naam voor het meer zelf: het meer Gennesareth (Lukas 5:1). Waarschijnlijk hangt Gennesareth samen met de oude naam Kinneret, maar zeker is dat niet.
Waarom heet het ook zee van Tiberias?
De stad Tiberias aan de westoever werd gesticht door Herodes Antipas, de viervorst van Galilea, en genoemd naar keizer Tiberius. Daarnaar kreeg het meer de naam zee van Tiberias. Het evangelie naar Johannes gebruikt die naam: "Na dezen vertrok Jezus over de zee van Galilea, welke is de zee van Tiberias" (Johannes 6:1). De stad zelf wordt in Johannes 6:23 genoemd; de Heere Jezus komt er in de evangeliën niet.
Wat gebeurde er op het Meer van Galilea?
Aan het meer riep de Heere Jezus vissers tot Zijn discipelen (Mattheüs 4:18-22). Hij leerde de schare vanuit een schip, gaf een wonderbare visvangst (Lukas 5:1-11), stilde een storm (Markus 4:35-41), liep over het water (Mattheüs 14:22-33) en voer telkens naar de overkant. Na de opstanding verscheen Hij er aan zeven discipelen en herstelde Hij Petrus in zijn ambt (Johannes 21).
Waar staat het Meer van Galilea in de Bijbel?
In het Oude Testament staat het meer als grens in Numeri 34, Deuteronomium 3 en Jozua 12, 13 en 19. In het Nieuwe Testament speelt het een rol in alle vier evangeliën, onder meer in Mattheüs 4, 8, 13 en 14, Markus 4 tot en met 7, Lukas 5 en 8 en Johannes 6 en 21. In Handelingen en de brieven komt het meer niet meer voor.
Waarom stormt het zo plotseling op het Meer van Galilea?
Het meer ligt diep in het Jordaandal en wordt omringd door heuvels. Koude lucht kan daardoor plotseling van de hellingen naar beneden vallen en het water in korte tijd onrustig maken. Dat past bij de evangeliën, waar de discipelen, ervaren vissers, toch in nood raakten: "En er werd een grote storm van wind, en de baren sloegen over in het schip" (Markus 4:37).
Is de boot die in het Meer van Galilea gevonden is van de discipelen?
Nee, dat valt niet te zeggen. In 1986 werd bij een lage waterstand bij Ginosar een houten boot gevonden die dateert uit de Romeinse tijd. Hij laat zien hoe vissersboten in die periode op het meer gebouwd waren, en geeft zo een beeld van de schepen waarover de evangeliën spreken. Een verband met Petrus of andere discipelen is niet aan te tonen.
Wat is het verschil tussen Galilea en het Meer van Galilea?
Galilea is de streek in het noorden van het land, met steden als Nazareth, Kana en Kapernaum. Het Meer van Galilea is het water aan de oostkant van die streek. Veel gebeurtenissen spelen in Galilea zonder aan het meer te liggen, zoals de bruiloft te Kana. Over de streek als geheel gaat de pagina over Galilea.
Bijbelverhalen aan het Meer van Galilea
Gerelateerde plaatsen
Galilea
Galilea is vandaag een regio in het noorden van Israël; de ligging is zeker
Kapernaum
Kapernaum wordt waarschijnlijk terecht gelijkgesteld met Tell Hum aan de noordoever van het meer, in het noorden van Israël; de identificatie is algemeen aanvaard, al is ze niet met een inscriptie bewezen
Bethsaida
De ligging is onzeker; er zijn twee kandidaten aan de noordoostkant van het Meer van Galilea, ten oosten van de plaats waar de Jordaan het meer instroomt
Jordaan
De Jordaan stroomt nog en de identificatie is zeker
Gadara
Gadara is het huidige Umm Qais in Noord-Jordanië, maar waar de zwijnen in de zee stortten, is onzeker; vaak wordt gedacht aan Kursi aan de oostoever
Berg Hermon
Dat dit de bijbelse Hermon is, staat vast
Bijbelse personen verbonden aan het Meer van Galilea
Bijbelhoofdstukken die zich aan het Meer van Galilea afspelen
Markus 4
De Heere leert vanuit een schip en stilt daarna de storm op de zee.
Lukas 5
De wonderbare visvangst op het meer Gennesareth en de roeping van Petrus.
Mattheüs 14
De Heere Jezus loopt over de zee naar het schip van de discipelen.
Johannes 21
De opgestane Heere verschijnt aan de zee van Tiberias en herstelt Petrus.
Leer meer over het Meer van Galilea met AI BijbelAssistent
Wilt u dieper ingaan op de geschiedenis, de bijbelteksten of de theologische betekenis van het Meer van Galilea? Onze AI-assistent helpt u verder.
Verdiep u verder
Alle bijbelse plaatsen
Terug naar het overzicht van bijbelse plaatsen.
Bijbelse personen
Ontdek wie er leefden aan het Meer van Galilea.
Bijbelse tijdlijn
Plaats het Meer van Galilea in de bijbelse geschiedenis.
Lees de Bijbel
Lees de bijbelgedeelten over het Meer van Galilea.
Bijbeluitleg
Uitleg bij bijbelgedeelten over het Meer van Galilea.
Bijbel onderwerpen
Verken thema's die verbonden zijn met het Meer van Galilea.