Gadara in de Bijbel

Gadara is waarschijnlijk een Griekse vorm van een Semitische plaatsnaam; de betekenis is onzeker. De Statenvertaling spreekt van het land der Gadarenen (Markus 5:1, Lukas 8:26) en het land der Gergesenen (Mattheüs 8:28).

Het land der Gadarenen lag aan de oostkant van het Meer van Galilea, tegenover Galilea (Lukas 8:26). Daar bevrijdde Jezus een bezeten man die in de graven woonde; de onreine geesten voeren in een kudde zwijnen, die van de steilte in de zee stortte. Waar dat precies gebeurde, is onzeker.

Ook bekend als: Land der Gadarenen, Gadarenen, Gergesenen, Gerasenen, Umm Qais

Ligging

Het land der Gadarenen lag aan de overkant van het meer, gezien vanuit Kapernaum en Galilea. Aan de oostoever rijzen de heuvels steil op uit het water, met graven in de rotsen en weidegrond op de hellingen. Het gebied hoorde bij de Dekapolis, een groep steden met een overwegend Griekse, niet-Joodse bevolking, ten oosten van de Jordaan.

Vandaag

Gadara is het huidige Umm Qais in Noord-Jordanië, maar waar de zwijnen in de zee stortten, is onzeker; vaak wordt gedacht aan Kursi aan de oostoever. Umm Qais ligt ongeveer tien kilometer ten zuidoosten van het meer. Gerasa, het huidige Jerash, ligt veel verder weg. Bij Kursi liggen de resten van een kerk en klooster uit de Byzantijnse tijd, op de plaats die de traditie als plaats van het wonder aanwees.

De precieze ligging is onzeker: er zijn meerdere kandidaten.

Geschiedenis

Het land der Gadarenen komt in de Bijbel alleen voor in het verhaal van de bezetene, dat Mattheüs, Markus en Lukas alle drie vertellen (Mattheüs 8:28-34, Markus 5:1-20, Lukas 8:26-39). Na de storm op het meer kwam Jezus "in het land der Gadarenen" (Markus 5:1) en bevrijdde daar een man die in de graven woonde. De onreine geesten voeren in een kudde zwijnen, "en de kudde stortte van de steilte af in de zee" (Markus 5:13). De bewoners baden Jezus te vertrekken, en de genezen man "begon te verkondigen in het land van Dekapolis" (Markus 5:20). Al eerder volgden Hem scharen uit Dekapolis (Mattheüs 4:25), en later trok Jezus Zelf door dat gebied (Markus 7:31). Welke plaats precies bedoeld is, zeggen de evangeliën niet. Mattheüs spreekt in de Statenvertaling van het land der Gergesenen (Mattheüs 8:28), Markus en Lukas van het land der Gadarenen; andere handschriften hebben Gerasenen. Het land der Gadarenen kan het grondgebied van de stad Gadara aanduiden en niet de stad zelf. Gadara lag ongeveer tien kilometer ten zuidoosten van het meer, op een heuvel boven het dal van de Jarmuk; Gerasa lag veel verder weg in het heuvelland. Al in de derde eeuw vond de kerkvader Origenes beide steden te ver van het meer en dacht hij aan een plaats Gergesa aan de oever. Gadara was in de tijd van het Nieuwe Testament een stad met Griekse cultuur in de Dekapolis. De kudde zwijnen wijst erop dat de bevolking aan de oostoever grotendeels niet-Joods was.

Betekenis in de Bijbel

In het land der Gadarenen steekt Jezus het meer over naar een streek die grotendeels heidens was; in Markus is het de eerste keer dat Hij naar heidens gebied oversteekt. Het is een streek met graven, onreine geesten en zwijnen, alles wat voor een Jood onrein was. Daar toont Hij Zijn macht over de geesten, die Hem kennen als de Zoon van God, des Allerhoogsten (Markus 5:7). De reactie van de bewoners is een waarschuwing: zij zagen het wonder en vroegen Jezus te vertrekken, "want zij waren met grote vreze bevangen" (Lukas 8:37). Tegelijk liet de Heere er een getuige achter. Misschien bereidde wat de man verkondigde de weg voor Jezus’ latere tocht door de Dekapolis (Markus 7:31). Zo wijst de geschiedenis vooruit naar de verkondiging van het Evangelie aan de heidenen.

Sleutelgebeurtenissen in het land der Gadarenen

Aankomst in het land der Gergesenen

Na de storm komt Jezus aan de overkant. Twee bezetenen komen Hem uit de graven tegemoet, zo wreed dat niemand die weg kon gaan.

Mattheüs 8:28

De zwijnen storten in de zee

Jezus laat de onreine geesten toe in de zwijnen te varen. De kudde van ongeveer tweeduizend stort van de steilte af in de zee.

Markus 5:13

De bewoners vragen Jezus te vertrekken

De menigte uit het omliggende land der Gadarenen is met grote vreze bevangen en bidt Jezus van hen weg te gaan.

Lukas 8:37

Een getuige in Dekapolis

De genezen man gaat heen en verkondigt in het land van Dekapolis wat Jezus hem gedaan heeft; allen verwonderen zich.

Markus 5:20

Theologische betekenis

In het land der Gadarenen laat de Schrift zien dat Christus Heere is over de machten van de duisternis. De onreine geesten herkennen Hem en vragen of Hij gekomen is "om ons te pijnigen voor den tijd" (Mattheüs 8:29). Zij weten dat er een tijd van oordeel komt. Eén woord van Hem is genoeg om een mens te bevrijden die niemand kon binden. De man die in de graven woonde, zit daarna aan de voeten van Jezus, gekleed en wel bij zijn verstand (Lukas 8:35). Zijn opdracht luidt: "Ga heen naar uw huis tot de uwen, en boodschap hun, wat grote dingen u de Heere gedaan heeft" (Markus 5:19). Zo wordt de verloste een getuige in zijn eigen omgeving, juist in het gebied dat Jezus had gevraagd te vertrekken.

Belangrijke bijbelteksten

De volgende bijbelgedeelten helpen u om de rol van het land der Gadarenen in de Schrift beter te begrijpen.

Veelgestelde vragen over het land der Gadarenen

Waar lag het land der Gadarenen?

Het land der Gadarenen lag aan de oostkant van het Meer van Galilea, tegenover Galilea (Lukas 8:26), in het gebied van de Dekapolis. De precieze plaats van het gebeuren is onzeker. De stad Gadara is het huidige Umm Qais in Noord-Jordanië, ongeveer tien kilometer van het meer. Veel uitleggers zoeken de plaats waar de zwijnen in de zee stortten bij Kursi, aan de oostoever, waar de heuvels steil naar het water lopen.

Gadara, Gerasa of Gergesa: welke plaats bedoelen de evangeliën?

Dat is onzeker; er zijn drie kandidaten. Gadara, het huidige Umm Qais, lag ongeveer tien kilometer ten zuidoosten van het meer, en het land der Gadarenen kan het grondgebied van die stad aanduiden. Gerasa, het huidige Jerash, ligt veel verder weg in het heuvelland van Noord-Jordanië. De kerkvader Origenes vond beide te ver en dacht aan een plaats Gergesa aan de oever, waarvan de ligging onzeker is; velen zoeken die bij Kursi. De Statenvertaling volgt haar handschriften: Gergesenen in Mattheüs 8:28, Gadarenen in Markus 5:1 en Lukas 8:26.

Wat was Dekapolis?

Dekapolis betekent tien steden. Het was een groep steden met een overwegend Griekse cultuur, bijna alle ten oosten van de Jordaan; Gadara en Gerasa hoorden erbij, en Scythopolis, het oude Beth-San, lag als enige ten westen van de rivier. De Bijbel noemt Dekapolis drie keer: scharen volgden Jezus uit Dekapolis (Mattheüs 4:25), de genezen bezetene verkondigde er (Markus 5:20), en Jezus trok erdoor (Markus 7:31).

Wat gebeurde er in het land der Gadarenen?

In het land der Gadarenen bevrijdde Jezus een man die in de graven woonde en door vele onreine geesten bezeten was; hij noemde zich Legio (Markus 5:9). De geesten voeren in een kudde zwijnen, die van de steilte af in de zee stortte. De bewoners vroegen Jezus te vertrekken, en de genezen man vertelde in Dekapolis wat Jezus hem gedaan had (Markus 5:1-20, Lukas 8:26-39, Mattheüs 8:28-34).

Waarom waren er zwijnen in het land der Gadarenen?

De oostoever van het meer hoorde bij de Dekapolis, waar veel niet-Joden woonden. Voor Israël waren zwijnen onrein, maar in dat gebied werden ze gehouden; Markus spreekt van ongeveer tweeduizend dieren (Markus 5:13). Dat Jezus hier werkte, laat zien dat Hij ook in heidens gebied kwam. De evangeliën zeggen niet wie de eigenaars waren of welk geloof zij hadden.

Bestaat Gadara nog?

Van de stad Gadara zijn de resten bewaard bij het dorp Umm Qais in Noord-Jordanië, op een heuvel boven het dal van de Jarmuk, met uitzicht op het Meer van Galilea. Daar liggen onder meer theaters en straten uit de Romeinse tijd. Bij Kursi, aan de oostoever van het meer, zijn de resten gevonden van een kerk en klooster uit de Byzantijnse tijd, gebouwd op de plaats die de traditie als plaats van het wonder aanwees.

Bijbelverhalen in het land der Gadarenen

De bezetene van Gadara

Markus 5:1-20; Lukas 8:26-39

Gerelateerde plaatsen

Meer van Galilea

Het meer bestaat nog en ligt in het noorden van Israël, waar het in het Hebreeuws Yam Kinneret heet

Galilea

Galilea is vandaag een regio in het noorden van Israël; de ligging is zeker

Kapernaum

Kapernaum wordt waarschijnlijk terecht gelijkgesteld met Tell Hum aan de noordoever van het meer, in het noorden van Israël; de identificatie is algemeen aanvaard, al is ze niet met een inscriptie bewezen

Beth-San

De bijbelse stad is de heuvel Tel Beth Shean, in het Arabisch Tell el-Hosn, bij de huidige stad Beit She’an in het noorden van Israël

Bijbelse personen verbonden aan het land der Gadarenen

Legio, de bezetene van Gadara

Legioen (Romeinse legereenheid)

Jezus Christus

De HEERE redt / Gezalfde

Bijbelhoofdstukken die zich in het land der Gadarenen afspelen

Markus 5

In het land der Gadarenen bevrijdt Jezus de bezetene, en de man verkondigt in Dekapolis.

Leer meer over het land der Gadarenen met AI BijbelAssistent

Wilt u dieper ingaan op de geschiedenis, de bijbelteksten of de theologische betekenis van het land der Gadarenen? Onze AI-assistent helpt u verder.

Gratis beginnen Al een account? Inloggen