De wonderbare visvangst

Lukas 5:1-11 vertelt hoe de Heere Jezus aan het meer Gennesaret een overvloedige vangst gaf en Simon Petrus en zijn medegenoten riep om Hem te volgen (zie de uitleg bij Lukas 5). Mattheüs 4:18-22 en Markus 1:16-20 vertellen ook hoe Jezus deze vissers riep. Het gebeurde in het begin van Jezus’ werk in Galilea.

Wat ging er aan de wonderbare visvangst vooraf?

Een grote schare drong op Jezus aan om het Woord van God te horen. Hij stond bij het meer Gennesaret, zoals Lukas het meer van Galilea noemt. Aan de oever lagen twee schepen. De vissers waren eruit gegaan en spoelden hun netten. Jezus ging in het schip van Simon en vroeg hem een eindje van het land af te steken. Daar ging Hij zitten en leerde Hij de scharen vanuit het schip (Lukas 5:1-3). Simon kende Jezus al. Kort tevoren had Jezus in het huis van Simon diens schoonmoeder van een grote koorts genezen (Lukas 4:38-39).

Wat gebeurde er bij de wonderbare visvangst?

Toen Jezus ophield met spreken, zei Hij tegen Simon: "Steek af naar de diepte, en werp uw netten uit om te vangen" (Lukas 5:4). Simon was visser en wist hoe de nacht verlopen was. Hij antwoordde: "Meester, wij hebben den gehelen nacht over gearbeid, en niet gevangen; doch op Uw woord zal ik het net uitwerpen" (Lukas 5:5). Zijn ervaring zei dat het geen zin had. Toch wierp hij het net uit, omdat Jezus het zei.

Toen zij dat gedaan hadden, sloten zij een grote menigte vissen in, en hun net scheurde. Zij wenkten hun medegenoten in het andere schip om te komen helpen. Die kwamen, en samen vulden zij beide schepen, zo vol dat ze bijna zonken (Lukas 5:6-7).

Hoe reageerde Petrus op de wonderbare visvangst?

Toen Simon Petrus dat zag, viel hij neer aan de knieën van Jezus en zei: "Heere! ga uit van mij; want ik ben een zondig mens" (Lukas 5:8). Lukas geeft de reden: verbaasdheid had hem bevangen, en allen die bij hem waren, over de vangst die zij gedaan hadden. Zo ging het ook Jakobus en Johannes, de zonen van Zebedeüs, die medegenoten van Simon waren (Lukas 5:9-10). Petrus vraagt niet om meer vis en roemt niet in de vangst. In het wonder ziet hij Wie er bij hem in het schip is, en daarbij ziet hij zichzelf als zondaar. Eerst noemde hij Jezus Meester; nu noemt hij Hem Heere.

Waarom verlieten de vissers alles om Jezus te volgen?

Jezus stuurde Petrus niet weg. Hij zei tegen hem: "Vrees niet; van nu aan zult gij mensen vangen" (Lukas 5:10). Het werk dat Simon kende, wordt een beeld van het werk dat hij van Christus krijgt: mensen bijeenbrengen voor het Koninkrijk van God. Toen zij de schepen aan land gebracht hadden, "verlieten zij alles, en volgden Hem" (Lukas 5:11). Veel uitleggers wijzen erop dat daarbij ook de grote vangst van die dag hoorde.

Hoe vertellen Mattheüs en Markus de roeping van de discipelen?

Mattheüs en Markus vertellen het korter en zonder visvangst. Jezus wandelde langs de zee van Galilea en zag Simon, gezegd Petrus, en zijn broer Andreas, die het net in de zee wierpen. Hij zei tegen hen: "Volgt Mij na, en Ik zal u vissers der mensen maken" (Mattheüs 4:19). Terstond verlieten zij de netten en volgden Hem. Even verder zag Hij Jakobus en Johannes met hun vader Zebedeüs in het schip, waar zij hun netten herstelden. Hij riep hen, en zij verlieten terstond het schip en hun vader (Mattheüs 4:21-22). Markus voegt toe dat Zebedeüs achterbleef met de huurlingen (Markus 1:20). Lukas noemt Andreas in deze geschiedenis niet bij naam; Mattheüs en Markus noemen hem samen met zijn broer Simon.

Het meer heeft in de Bijbel verschillende namen. Lukas spreekt van het meer Gennesaret, Mattheüs en Markus van de zee van Galilea, en Johannes ook van de zee van Tiberias (Johannes 6:1). Aan de noordwestoever lag Kapernaüm, waar Jezus was komen wonen (Mattheüs 4:13) en waar Simon een huis had (Lukas 4:31-38). Waar aan het meer de visvangst plaatsvond, zegt Lukas niet.

Vissers op het meer werkten met netten vanuit kleine schepen, vaak ’s nachts. Ook na de opstanding gingen de discipelen ’s nachts vissen en vingen zij niets (Johannes 21:3). Na het werk werden de netten gespoeld en hersteld. Simon werkte samen met de zonen van Zebedeüs. Volgens Markus 1:20 had hun vader Zebedeüs huurlingen bij zich in het schip.

Simon had Jezus al eerder ontmoet. Volgens Johannes 1:41-43 bracht zijn broer Andreas hem bij Jezus met de woorden: "Wij hebben gevonden den Messias". Of Lukas 5 en Mattheüs 4 hetzelfde moment beschrijven, daarover denken uitleggers verschillend. Velen zien één roeping, die Lukas uitvoeriger vertelt; anderen zien twee momenten kort na elkaar. Een tweede wonderbare visvangst, na de opstanding, staat in Johannes 21:1-14.

In deze geschiedenis openbaart de Heere Jezus Wie Hij is. Hij spreekt, en de vissen van het meer gaan in het net. Waar ervaren vissers een hele nacht niets vingen, gaf Zijn woord in één keer zoveel dat twee schepen bijna zonken. Hij heeft gezag over de schepping, zoals de discipelen later na de storm op het meer zeiden: "Wie is toch Deze, dat Hij ook de winden en het water gebiedt" (Lukas 8:25)? In de wonderen van Jezus is Gods eigen macht aan het werk.

De vangst ontdekt Petrus aan zichzelf. Zo ging het ook Jesaja toen hij de heerlijkheid van de HEERE zag: "Wee mij, want ik verga! dewijl ik een man van onreine lippen ben" (Jesaja 6:5). Wie de heilige God ontmoet, ziet zijn zonde. Maar Jezus antwoordt Petrus niet met afstand. Hij zegt: "Vrees niet". De zondaar die Hem vraagt weg te gaan, wordt door Hem dichtbij geroepen. Later in hetzelfde hoofdstuk zegt Jezus: "Ik ben niet gekomen om te roepen rechtvaardigen, maar zondaren tot bekering" (Lukas 5:32).

Ook de roeping is Zijn werk. In Mattheüs zegt Jezus: "Ik zal u vissers der mensen maken" (Mattheüs 4:19). Hij maakt hen tot wat zij zullen zijn; zij hoeven het niet uit zichzelf te worden. Dat bleek op de Pinksterdag, toen na de prediking van Petrus omtrent drie duizend zielen aan de gemeente werden toegevoegd (Handelingen 2:41). De visser die niets ving tot Jezus sprak, bracht later mensen tot Christus door het woord dat hij verkondigde. Zo laat de wonderbare visvangst zien wat de roeping van een discipel is: genade die een zondaar in dienst neemt.

Het woord van Christus is genoeg, ook als ervaring en verstand iets anders zeggen. Petrus had de hele nacht gewerkt zonder resultaat en zei toch: "op Uw woord zal ik het net uitwerpen" (Lukas 5:5). De Heere vraagt geen geloof dat eerst ziet, maar een geloof dat op Zijn woord handelt. Dat geldt ook voor ons, in werk, gezin en gemeente.

De nabijheid van Christus ontdekt aan zonde, en Hij Zelf geeft rust. Wie, zoals Petrus, merkt een zondig mens te zijn, hoeft niet bij Hem weg te blijven. Het woord "Vrees niet" komt van Hem Die gekomen is om zondaren te roepen. Het besef van zonde is geen reden om van Christus weg te gaan, maar om aan Zijn voeten te blijven.

De Heere roept en maakt bruikbaar. Hij zei niet: probeer mensen te vangen, maar: "Ik zal u vissers der mensen maken" (Mattheüs 4:19). Het werk van zending en getuigen rust op Hem; Paulus schrijft dat God de wasdom geeft (1 Korinthe 3:6). Wie Hem volgt, laat iets achter, zoals deze vissers alles verlieten. Maar Hij Die roept, is meer waard dan de grootste vangst. De geschiedenis eindigt niet bij de volle schepen, maar bij mannen die Hem volgden (Lukas 5:11).