Agabus in de Bijbel
Agabos (Ἄγαβος, Grieks) - “Betekenis onzeker”
Wie was Agabus?
Agabus was een christelijke profeet uit Judea. In Antiochië voorzei hij door de Geest een grote hongersnood, die onder keizer Claudius kwam (Handelingen 11:28). Later bond hij zich in Caesarea met de gordel van Paulus en zei dat Paulus zo in Jeruzalem gebonden zou worden (Handelingen 21:11).
Agabus komt in de Bijbel alleen voor in het boek Handelingen, op twee plaatsen die ruim tien jaar uit elkaar liggen: Handelingen 11:27-30 en Handelingen 21:10-14. De Statenvertaling schrijft zijn naam net als wij, Agabus. Lukas noemt hem beide keren een profeet en vertelt verder niets over zijn afkomst, familie of beroep. De eerste keer komt hij met andere profeten van Jeruzalem naar Antiochië. Daar werden de discipelen voor het eerst Christenen genoemd (Handelingen 11:26). Agabus staat op en maakt door de Geest bekend dat er een grote hongersnood over de hele wereld zal komen. Lukas voegt eraan toe dat die ook gekomen is, onder keizer Claudius. De gemeente laat het niet bij horen: ieder geeft naar vermogen, en Barnabas en Saulus brengen de hulp naar de ouderlingen in Judea. De tweede keer is Paulus op weg naar Jeruzalem, aan het einde van zijn derde zendingsreis. Lukas is er zelf bij; hij schrijft in de wij-vorm. In Caesarea, in het huis van Filippus de evangelist, neemt Agabus de gordel van Paulus, bindt daarmee zijn eigen handen en voeten en zegt: "Dit zegt de Heilige Geest: Den man, wiens deze gordel is, zullen de Joden alzo te Jeruzalem binden, en overleveren in de handen der heidenen" (Handelingen 21:11). De reisgenoten en de gelovigen ter plaatse smeken Paulus niet te gaan. Paulus antwoordt dat hij bereid is niet alleen gebonden te worden, maar ook te sterven voor de Naam van de Heere Jezus. Dan zwijgen zij met de woorden: "De wil des Heeren geschiede." Enkele dagen later grijpen Joden uit Azië Paulus in de tempel, en de Romeinse overste laat hem binden (Handelingen 21:27-33). Agabus zelf verdwijnt daarna uit het verhaal.
Historische context
De eerste profetie van Agabus valt in de jaren waarin de gemeente in Antiochië opbloeide. Na de vervolging rond Stefanus waren gelovigen uitgeweken tot "Fenicie toe, en Cyprus, en Antiochie" (Handelingen 11:19). In Antiochië spraken sommigen ook tot de Grieken, en een grote schare kwam tot geloof. Barnabas werd uit Jeruzalem gestuurd en haalde Saulus uit Tarsus; samen leerden zij er een jaar lang (Handelingen 11:22-26). In die tijd kwamen er profeten uit Jeruzalem, onder wie Agabus. Claudius was keizer van 41 tot 54 n.Chr. Lukas schrijft dat de hongersnood onder hem "gekomen is", en buitenbijbelse bronnen bevestigen dat er in zijn regering ernstige voedseltekorten waren. De Romeinse geschiedschrijvers Suetonius (Claudius 18) en Tacitus (Annalen 12.43) spreken van misoogsten en graantekort, ook in Rome zelf. De Joodse geschiedschrijver Josephus vermeldt in zijn Joodse oudheden (20.2.5) een zware hongersnood in Judea in de jaren veertig, waarbij koningin Helena van Adiabene graan uit Egypte voor Jeruzalem liet aanvoeren. Het woord dat met "de gehele wereld" is vertaald, werd in die tijd vaak gebruikt voor het Romeinse rijk. De hulp vanuit Antiochië wordt meestal rond 45 tot 47 n.Chr. gedateerd; precies dateren is niet mogelijk. De tweede ontmoeting is beter te dateren. Paulus reisde aan het einde van zijn derde zendingsreis naar Jeruzalem om er voor het Pinksterfeest te zijn (Handelingen 20:16); die reis wordt meestal rond 57 n.Chr. gedateerd. Onderweg had de Geest hem al "van stad tot stad" laten weten dat banden en verdrukkingen op hem wachtten (Handelingen 20:23). In Tyrus zeiden de discipelen hem "door den Geest" dat hij niet naar Jeruzalem moest gaan (Handelingen 21:4). In Caesarea, de Romeinse havenstad en bestuurszetel aan de kust, verbleef het reisgezelschap "vele dagen" bij Filippus, die vier dochters had die profeteerden (Handelingen 21:8-10). Een profetie met een teken was in Israël niet nieuw. Jeremia moest een linnen gordel kopen, dragen en verbergen tot hij verrot was, als beeld van de hovaardij van Juda (Jeremia 13:1-11). Jesaja liep op Gods bevel barrevoets als teken over Egypte (Jesaja 20:2-3), en Ezechiël tekende het beleg van Jeruzalem op een tichelsteen (Ezechiël 4:1-3). Agabus staat met zijn gordel in die lijn. Waar de oude profeten zeiden "Zo zegt de HEERE", zegt hij: "Dit zegt de Heilige Geest".
Karaktereigenschappen
+Positieve eigenschappen
- Gehoorzaam boodschapper: hij maakte bekend wat de Geest hem gaf (Handelingen 11:28)
- Betrouwbaar: Lukas tekent aan dat zijn eerste profetie werkelijk uitkwam (Handelingen 11:28)
- Bereid te reizen: hij kwam uit Judea naar Caesarea en bracht Paulus het woord van de Geest (Handelingen 21:10-11)
- Duidelijk en beeldend: hij liet met de gordel zien wat hij zei (Handelingen 21:11)
Theologische betekenis
Agabus hoort bij de profeten die het Nieuwe Testament naast de apostelen noemt. God "heeft gegeven sommigen tot apostelen, en sommigen tot profeten" (Efeze 4:11). In Handelingen staan meer namen: Judas en Silas, "die ook zelven profeten waren" (Handelingen 15:32), de profeten en leraars in Antiochië (Handelingen 13:1) en de vier dochters van Filippus (Handelingen 21:9). Zo werd zichtbaar wat Petrus met Pinksteren uit Joël aanhaalde: "uw zonen en uw dochters zullen profeteren" (Handelingen 2:17). Wat een profeet in het Nieuwe Testament doet, is breder dan voorspellen. Paulus schrijft: "die profeteert, spreekt den mensen stichting, en vermaning en vertroosting" (1 Korinthe 14:3). Bij Agabus horen beide kanten bij elkaar. Zijn woord over de hongersnood zette een gemeente aan tot barmhartigheid; zijn woord over de gordel bereidde de apostel voor op het lijden. Over de tweede profetie bestaat een uitlegvraag. Agabus zei dat de Joden Paulus zouden binden en aan de heidenen overleveren. In Handelingen 21:30-33 grijpen de Joden hem, maar de Romeinse overste laat hem binden. Sommige uitleggers zien hier een profetie die in de details niet helemaal klopte, en trekken daaruit de conclusie dat profetie in de gemeente getoetst moest worden en niet het gezag van de Schrift had. Anderen wijzen erop dat Paulus het zelf later precies zo samenvat: hij is "gebonden uit Jeruzalem overgeleverd in de handen der Romeinen" (Handelingen 28:17). Ook de Heere Jezus voorzei dat Hij "den heidenen overgeleverd" zou worden (Lukas 18:32): de Joodse leiders bonden Hem en gaven Hem over aan Pilatus (Mattheüs 27:2), de Romeinen voerden het vonnis uit. Niemand noemt die voorzegging daarom onjuist. Zo ook hier: de Joden waren de oorzaak van de banden; de Romeinen legden ze aan. In de gereformeerde uitleg overheerst de tweede lezing. Een tweede vraag is hoe Paulus kon doorreizen terwijl de discipelen in Tyrus "door den Geest" zeiden dat hij niet moest gaan (Handelingen 21:4). Agabus zelf zegt niet dat Paulus moet blijven; hij zegt wat er gebeuren zal. Paulus wist zich "gebonden zijnde door den Geest" om te gaan (Handelingen 20:22). De meeste uitleggers onderscheiden daarom tussen wat de Geest openbaarde, het lijden dat kwam, en de conclusie die de broeders er uit liefde aan verbonden. Later bevestigde de Heere zelf de weg: "gelijk gij te Jeruzalem van Mij betuigd hebt alzo moet gij ook te Rome getuigen" (Handelingen 23:11).
Naamsbetekenis
Oorspronkelijke naam
Agabos (Ἄγαβος, Grieks)
Betekenis
Betekenis onzeker
Sleutelmomenten
Profeten naar Antiochië
In de tijd dat Barnabas en Saulus de gemeente in Antiochië onderwijzen, komen er profeten uit Jeruzalem naar de stad. Lukas noemt er één bij naam.
Handelingen 11:27
Een hongersnood voorzegd
Agabus staat op en maakt door de Geest bekend dat er een grote hongersnood over de hele wereld zal komen. Lukas tekent aan dat die gekomen is onder keizer Claudius.
Handelingen 11:28
Hulp voor Judea
De discipelen besluiten ieder naar vermogen iets te zenden aan de broeders in Judea. Zij sturen de gave naar de ouderlingen, door de hand van Barnabas en Saulus.
Handelingen 11:29-30
Vervuld: de hulp overgebracht
Na de vervolging onder Herodes Agrippa keren Barnabas en Saulus uit Jeruzalem terug, "als zij den dienst volbracht hadden", met Johannes Markus.
Handelingen 12:25
Naar Caesarea
Ruim tien jaar later komt "een zeker profeet af van Judea, met name Agabus" naar Caesarea, waar Paulus en zijn reisgenoten in het huis van Filippus verblijven.
Handelingen 21:10
De gordel van Paulus
Agabus bindt zijn eigen handen en voeten met de gordel van Paulus en zegt dat de Joden de eigenaar van die gordel in Jeruzalem zo zullen binden en aan de heidenen overleveren.
Handelingen 21:11
Overgave aan de wil van de Heere
Lukas en de gelovigen in Caesarea smeken Paulus niet te gaan. Paulus is bereid te sterven voor de Naam van de Heere Jezus, en zij leggen zich neer bij de wil van de Heere.
Handelingen 21:12-14
Vervuld: Paulus gebonden
In de tempel grijpen Joden uit Azië Paulus. De Romeinse overste redt hem uit de menigte en laat hem met twee ketenen binden.
Handelingen 21:33
Belangrijke bijbelteksten
De volgende bijbelgedeelten zijn van belang om het leven en de rol van Agabus beter te begrijpen.
Handelingen 11:27
“En in dezelfde dagen kwamen enige profeten af van Jeruzalem te Antiochie.”
De eerste vermelding van christelijke profeten in Handelingen. Agabus is de enige van hen die Lukas bij naam noemt.
Handelingen 11:28
“En een uit hen, met name Agabus, stond op, en gaf te kennen door den Geest, dat er een grote hongersnood zou wezen over de gehele wereld; dewelke ook gekomen is onder den keizer Claudius.”
De eerste profetie van Agabus. Lukas tekent aan dat zij is uitgekomen, onder keizer Claudius (41-54 n.Chr.).
Handelingen 11:29
“En naardat een iegelijk der discipelen vermocht, besloot elk van hen iets te zenden ten dienste der broederen, die in Judea woonden.”
De gemeente in Antiochië reageert niet met angst, maar met gaven voor de broeders in Judea.
Handelingen 21:10
“En als wij daar vele dagen gebleven waren, kwam er een zeker profeet af van Judea, met name Agabus;”
Lukas is erbij en schrijft in de wij-vorm. Hij stelt Agabus opnieuw voor, ruim tien jaar na Handelingen 11.
Handelingen 21:11
“En hij kwam tot ons, en nam den gordel van Paulus, en zichzelven handen en voeten gebonden hebbende, zeide: Dit zegt de Heilige Geest: Den man, wiens deze gordel is, zullen de Joden alzo te Jeruzalem binden, en overleveren in de handen der heidenen.”
Een profetie met een zichtbaar teken, zoals Jeremia met de linnen gordel (Jeremia 13:1-11). Agabus zegt wat er komt, niet wat Paulus moet doen.
Handelingen 21:13
“Maar Paulus antwoordde: Wat doet gij, dat gij weent, en mijn hart week maakt? Want ik ben bereid niet alleen gebonden te worden, maar ook te sterven te Jeruzalem voor den Naam van den Heere Jezus.”
Paulus neemt de profetie serieus, maar ziet er geen reden in om terug te keren.
Handelingen 21:14
“En als hij zich niet liet afraden, hielden wij ons tevreden, zeggende: De wil des Heeren geschiede.”
De broeders geven hun verzet op. Hun woorden doen denken aan het gebed van de Heere Jezus in Gethsemane (Lukas 22:42).
Handelingen 28:17
“En het geschiedde na drie dagen dat Paulus samenriep degenen, die de voornaamsten der Joden waren. En als zij samengekomen waren, zeide hij tot hen: Mannen broeders, ik, die niets gedaan heb tegen het volk of de vaderlijke gewoonten, ben gebonden uit Jeruzalem overgeleverd in de handen der Romeinen;”
In Rome vat Paulus zelf samen wat er gebeurd was, met dezelfde woorden als de profetie: gebonden en overgeleverd.
Tijdperiode
~1e eeuw n.Chr.
Agabus leefde in de tijd van het Nieuwe Testament.
Gerelateerde personen
Lessen voor vandaag
Agabus leert ons dat een woord over de toekomst gegeven wordt om in het heden te handelen. De gemeente in Antiochië hoorde van een hongersnood die zou komen en besloot op grond van dat woord te geven, ieder naar vermogen (Handelingen 11:29). Wie weet dat er nood komt bij broeders en zusters ver weg, wacht niet tot het te laat is. Paulus zou later dezelfde gezindheid vragen bij de inzameling voor de heiligen in Jeruzalem (1 Korinthe 16:1-3). Ook laat Agabus zien hoe een zwaar bericht doorgegeven kan worden: helder, zonder het mooier of erger te maken, en daarna in Gods hand gelegd. Hij vertelde Paulus niet wat hij moest doen. Wanneer wij iemand iets moeilijks moeten zeggen, mogen wij eerlijk zijn en de ander toch vrijlaten om voor Gods aangezicht zijn weg te gaan. Het gesprek in Caesarea leert ons verder dat liefde en overgave kunnen botsen. De broeders huilden uit liefde voor Paulus; Paulus ging uit liefde voor zijn Heere. Zij kwamen samen uit bij "De wil des Heeren geschiede". Dat is geen berusting uit machteloosheid, maar vertrouwen dat de Heere goed regeert, ook als de weg door banden gaat. Ook vraagt Agabus om nuchterheid. Profetie werd in de gemeente getoetst: "Veracht de profetieen niet. Beproeft alle dingen; behoudt het goede" (1 Thessalonicenzen 5:20-21). Wij toetsen alles wat als Gods woord wordt gebracht aan de Schrift, die ons in Christus volkomen gegeven is.
Bijbelse plaatsen
Veelgestelde vragen over Agabus
Wie was Agabus in de Bijbel?
Wat betekent de naam Agabus?
Waar staat Agabus in de Bijbel?
Welke hongersnood voorzei Agabus?
Wat deed Agabus met de gordel van Paulus?
Kwam de profetie van Agabus over Paulus uit?
Was Paulus ongehoorzaam toen hij toch naar Jeruzalem ging?
Wat voor profeet was Agabus?
Was Agabus een van de zeventig discipelen?
Welke andere profeten noemt het boek Handelingen?
Wat kunnen wij leren van Agabus?
Stel een vraag over Agabus
Wilt u meer weten over Agabus? Onze AI-gestuurde assistent helpt u met achtergrond, context en diepere inzichten uit de Bijbel.
Stel een vraag over AgabusVerdiep u verder
Bijbelse tijdlijn
Bekijk Agabus in de context van de bijbelse geschiedenis.
Bijbelse onderwerpen
Ontdek thema's die verbonden zijn met het leven van Agabus.
Lees de Bijbel
Lees het verhaal van Agabus in de Bijbel.
Bijbeluitleg
Lees commentaar en uitleg bij de bijbelgedeelten over Agabus.
AI BijbelAssistent
Stel uw vragen over Agabus aan onze AI-assistent.
Woordstudie
Bestudeer de oorspronkelijke betekenis van bijbelse namen en begrippen.
Heidelbergse Catechismus
Ontdek de gereformeerde leer over bijbelse personen en thema's.