Mattheüs in 28 dagen

Het eerste Evangelie draagt de naam van Mattheüs, die in de lijst van de twaalf apostelen 'Mattheüs, de tollenaar' heet (Mattheüs 10:3). De oude kerk heeft het boek eenstemmig aan hem toegeschreven. Het is geschreven voor lezers die de Schriften van Israël kennen: Mattheüs citeert de profeten telkens met de formule 'opdat vervuld zou worden' (Mattheüs 1:22) en gebruikt meestal de uitdrukking het Koninkrijk der hemelen, waar Markus en Lukas van het Koninkrijk Gods spreken. Tegelijk staat het Evangelie open naar de volken: wijzen uit het Oosten aanbidden het Kind, een Kananese vrouw en een heidense hoofdman worden om hun geloof geprezen, en het boek eindigt met de opdracht aan alle volken.

Kenmerkend is de opbouw rond vijf grote redes, die steeds eindigen met een zin als 'als Jezus deze woorden geëindigd had': de Bergrede (hoofdstuk 5-7), de uitzending van de twaalf (10), de gelijkenissen van het Koninkrijk (13), het leven in de gemeente (18) en de rede over de laatste dingen (23-25). Het doel van dit plan is het Evangelie als geheel te lezen, zodat bekende gedeelten als de zaligsprekingen, het Onze Vader en de grote opdracht weer in hun verband komen te staan.

Het plan is bedoeld voor wie Mattheüs niet in fragmenten maar als één verhaal wil lezen. Wie de zaligsprekingen of de gelijkenis van de talenten alleen los kent, ziet hier hoe ze passen in de weg van de Koning die geboren wordt, onderwijst, lijdt en opstaat.

Het tempo is een hoofdstuk per dag. Met de vraag en de overdenking erbij bent u tien tot vijftien minuten bezig. De lange hoofdstukken over het lijden (26 en 27) vallen in de laatste week; trek daar wat meer tijd voor uit.

Het geslachtsregister lijkt een droge lijst, maar het vertelt een geschiedenis. Abraham en David staan erin, en ook Thamar, Rachab, Ruth en de vrouw van Uria: namen die herinneren aan zonde, vreemdelingschap en verdriet. Ook de Babylonische overvoering wordt genoemd. Toch loopt de lijn door, tot Jozef, 'den man van Maria, uit welke geboren is JEZUS' (Mattheüs 1:16). Aan Jozef wordt in de droom gezegd wat die naam betekent: 'want Hij zal Zijn volk zalig maken van hun zonden' (Mattheüs 1:21).

God houdt Zijn beloften dus door een gebroken geschiedenis heen. Mattheüs ziet in deze geboorte vervuld wat de profeet gesproken heeft, en hij legt de naam Emmanuel uit: 'God met ons' (Mattheüs 1:23). Ook een levensgeschiedenis met breuken en schuld is voor God geen reden om terug te schrikken. Hij komt juist in zulk een geschiedenis wonen, om Zijn volk te redden.