1
De koningen uit het oosten bij En-Mispat
Op hun veldtocht trekken de vier koningen uit het oosten naar En-Mispat, dat is Kades. Het is de eerste keer dat de Bijbel de plaats noemt.
Kades-Barnea in de Bijbel
Kades (Hebreeuws קָדֵשׁ) is verwant aan het woord voor heilig; de betekenis van Barnea is onzeker. Genesis 14:7 noemt de plaats ook En-Mispat, bron van het oordeel. Bij Kades liggen de wateren van Meriba, wat twist betekent (Numeri 20:13).
Kades-Barnea was een bronnenplaats aan de zuidgrens van Kanaän, op de grens van de woestijn Zin en de woestijn Paran. Hier kwamen de twaalf verspieders terug, hier stierf Mirjam en hier sloeg Mozes de steenrots bij de wateren van Meriba (Numeri 20:1-13). Israël verbleef er lange tijd tijdens de woestijnreis.
Ook bekend als: Kades, En-Mispat, wateren van Meriba, twistwater van Kades, Ain el-Qudeirat, Kadesh-Barnea
Ligging
Kades-Barnea lag in het noordoosten van de Sinaï, aan de rand van de woestijn Zin en de woestijn Paran, ten zuidwesten van de Negev. Deuteronomium 1:2 rekent elf dagreizen van de Horeb, langs de weg van het gebergte Seïr, tot hier. De plaats lag op de zuidgrens van het beloofde land (Numeri 34:4) en niet ver van de grens van Edom (Numeri 20:16). In dit droge gebied waren de bronnen van Kades een vaste pleisterplaats.
Vandaag
De meeste onderzoekers zoeken Kades-Barnea bij Ain el-Qudeirat, de rijkste bron in het noordoosten van de Sinaï, in Egypte, ongeveer 75 kilometer ten zuidwesten van Berseba. De oude naam leeft voort in de bron Ain Qadeis, enkele kilometers verderop. Bij Ain el-Qudeirat zijn de resten van een vesting uit de tijd van de koningen opgegraven. De identificatie is waarschijnlijk, niet zeker.
Geschiedenis
Kades komt al in de tijd van Abraham voor. De vier koningen uit het oosten keerden op hun veldtocht naar En-Mispat, "dat is Kades", en sloegen het land der Amalekieten (Genesis 14:7). De put Lachai-Roi, waar de Engel des HEEREN Hagar vond, lag tussen Kades en Bered (Genesis 16:14), en Abraham woonde een tijd tussen Kades en Sur (Genesis 20:1).
Na de uittocht trok Israël van de Horeb door de grote en vreselijke woestijn naar Kades-Barnea (Deuteronomium 1:19). Vanuit de woestijn Paran zond Mozes twaalf mannen uit om het land te verspieden. Na veertig dagen kwamen zij terug "in de woestijn Paran, naar Kades" en lieten de vrucht van het land zien (Numeri 13:26). Tien van hen brachten een kwaad gerucht; alleen Kaleb en Jozua spoorden het volk aan om op te trekken. De vergadering weende die nacht en wilde een hoofd kiezen om naar Egypte terug te keren (Numeri 14:1-4). De HEERE besloot dat dit geslacht in de woestijn zou sterven. Toen het volk de volgende morgen toch eigenmachtig optrok, werd het tot Horma toe verslagen (Numeri 14:40-45). Deuteronomium 1:46 zegt kort: "Alzo bleeft gij in Kades vele dagen".
In de eerste maand van een later jaar (volgens de gangbare uitleg het veertigste, vergelijk Numeri 33:36-38) kwam de vergadering opnieuw in de woestijn Zin en bleef te Kades. Daar stierf Mirjam en werd zij begraven (Numeri 20:1). Er was geen water, en het volk twistte met Mozes. De HEERE gebood tot de steenrots te spreken, maar Mozes sloeg de rots tweemaal met zijn staf. Er kwam veel water uit, maar Mozes en Aäron mochten het volk niet in het land brengen (Numeri 20:7-12). Vanuit Kades vroeg Mozes de koning van Edom om doortocht; die weigerde, en Israël trok naar de berg Hor (Numeri 20:14-22). Tussen het vertrek uit Kades-Barnea en de tocht over de beek Zered lagen "acht en dertig jaren" (Deuteronomium 2:14).
Daarna bleef Kades-Barnea een grenspunt: van de zuidgrens van Juda (Jozua 15:3) en van de veroveringen van Jozua (Jozua 10:41). Ezechiël noemt het twistwater van Kades als zuidelijk punt van het land in zijn visioen (Ezechiël 47:19).
Bij Ain el-Qudeirat, de gangbare identificatie, zijn resten gevonden van een vesting met verschillende bouwfasen uit de koningentijd. Sporen van het verblijf van Israël zijn er niet aangewezen.
Betekenis in de Bijbel
Kades-Barnea is in de Bijbel de plaats van de keuze aan de drempel van het land. Kort na het vertrek van de Sinaï (Numeri 10:11-12) stond Israël hier aan de zuidgrens van Kanaän. Mozes zei: "trekt op, bezit het erfelijk" (Deuteronomium 1:21). Het volk deed het niet. Deuteronomium 9:23 vat samen dat Israël, toen de HEERE het zond uit Kades-barnea, Zijn mond wederspannig was en Hem niet geloofde. Zo werd Kades het begin van de lange omweg, totdat het geslacht der krijgslieden verteerd was (Deuteronomium 2:14).
Kades is ook de plaats waar Mozes en Aäron zelf struikelden. Bij de wateren van Meriba heiligden zij de HEERE niet voor de ogen van het volk (Numeri 20:12). De Schrift komt daar telkens op terug: bij de dood van Aäron (Numeri 20:24), bij de aanstelling van Jozua (Numeri 27:14) en vlak voor de dood van Mozes (Deuteronomium 32:51). Psalm 106:32-33 zegt dat het Mozes kwalijk ging om hunnentwil, omdat zij zijn geest verbitterden.
Later wordt Kades een herinnering in twee richtingen. Mozes hield de stammen Ruben en Gad, die aan de overkant van de Jordaan wilden blijven, het voorbeeld van hun vaders voor: "Zo deden uw vaders, als ik hen van Kades-Barnea zond" (Numeri 32:8). Kaleb beriep zich juist op Kades als de plaats waar hij een belofte van de HEERE ontving (Jozua 14:6-7). Zo staat Kades in de Schrift voor twee wegen: het ongeloof dat het land verspeelt en het geloof dat de HEERE volhardend volgt.
Sleutelgebeurtenissen in Kades-Barnea
2
De verspieders keren terug
Na veertig dagen komen de twaalf verspieders terug bij Mozes en Aäron in Kades. Zij laten de vrucht van het land zien, maar tien van hen ontraden de verovering.
3
Het volk weigert op te trekken
De vergadering weent de hele nacht, murmureert tegen Mozes en Aäron en wil een hoofd kiezen om naar Egypte terug te keren.
4
Nederlaag bij Horma
Tegen het woord van Mozes in trekt het volk toch het gebergte op, zonder de ark. De Amalekieten en Kanaänieten verslaan hen tot Horma toe.
5
Mirjam sterft te Kades
In de eerste maand komt de vergadering in de woestijn Zin en blijft te Kades. Daar sterft Mirjam, de zuster van Mozes en Aäron, en wordt zij begraven.
6
Water uit de steenrots bij Meriba
Mozes moet tot de steenrots spreken, maar slaat haar tweemaal. Er komt veel water uit, maar Mozes en Aäron mogen het volk niet in het land brengen.
7
Boden naar de koning van Edom
Vanuit Kades, een stad aan de grens van Edom, vraagt Mozes om doortocht langs de koninklijke weg. Edom weigert.
8
Kaleb herinnert aan Kades
In Gilgal herinnert Kaleb Jozua aan het woord dat de HEERE te Kades-Barnea over hen beiden sprak, en vraagt hij het gebergte bij Hebron als erfdeel.
Theologische betekenis
Hebreeën 3 leest de woestijntijd als waarschuwing voor de gemeente. De brief eindigt dat gedeelte met: "En wij zien, dat zij niet hebben kunnen ingaan vanwege hun ongeloof" (Hebreeën 3:19). Het ongeloof bij Kades was geen gebrek aan kennis: de verspieders hadden de vrucht van het land in handen. Het was wantrouwen tegenover de belofte van de HEERE. Daarom spoort de brief aan om elkaar te vermanen, zolang het heden genoemd wordt (Hebreeën 3:13).
De geschiedenis bij de wateren van Meriba laat zien dat ook een trouw dienstknecht onder Gods heiligheid staat. Mozes mocht het land zien, maar niet binnengaan (Deuteronomium 32:51-52). Jozua bracht het volk wel in het land, maar Hebreeën 4:8-9 zegt dat ook dat niet de volle rust was: "Er blijft dan een rust over voor het volk Gods" (Hebreeën 4:9). Gereformeerde uitleggers zien daarin een verwijzing naar de rust die in Christus gegeven wordt.
Paulus noemt de steenrots in de woestijn een beeld van Christus: "de steenrots was Christus" (1 Korinthe 10:4). Veel uitleggers zien in het verschil tussen het slaan van de rots bij Rafidim (Exodus 17:6) en het spreken tot de rots bij Kades een aanwijzing dat Christus maar eenmaal geslagen werd. Dat is een uitleg, geen uitspraak van de tekst zelf. Tegenover het ongeloof staat Kaleb, van wie de HEERE zegt dat er een andere geest met hem was en dat hij volhardde Hem na te volgen (Numeri 14:24).
Belangrijke bijbelteksten
De volgende bijbelgedeelten helpen u om de rol van Kades-Barnea in de Schrift beter te begrijpen.
Veelgestelde vragen over Kades-Barnea
Waar lag Kades-Barnea?
Kades-Barnea lag in het noordoosten van de Sinaï, aan de zuidgrens van Kanaän, tussen de woestijn Zin en de woestijn Paran. De meeste onderzoekers zoeken de plaats bij de bron Ain el-Qudeirat, in het huidige Egypte, ongeveer 75 kilometer ten zuidwesten van Berseba. De naam is bewaard in de nabijgelegen bron Ain Qadeis. Die identificatie is waarschijnlijk, maar niet zeker.
Wat betekent de naam Kades-Barnea?
Kades is verwant aan het Hebreeuwse woord voor heilig. Wat Barnea betekent, is onzeker; de Bijbel zelf legt het niet uit. Genesis 14:7 noemt de plaats ook En-Mispat, wat bron van het oordeel betekent. De bron bij Kades kreeg later de naam wateren van Meriba, dat is twist, omdat Israël daar met de HEERE twistte (Numeri 20:13).
Waar staat Kades-Barnea in de Bijbel?
De plaats komt voor in Genesis 14, 16 en 20 (de tijd van Abraham), in Numeri 13, 20, 27, 32, 33 en 34 (Numeri 14 speelt er, zonder de naam te noemen) en in Deuteronomium 1, 2, 9 en 32 (de woestijnreis), in Jozua 10, 14 en 15 (grenzen en het woord aan Kaleb), in Richteren 11:16-17, in Psalm 29:8 en in Ezechiël 47:19 en 48:28. De Statenvertaling schrijft meestal Kades, soms Kades-Barnea.
Wat gebeurde er in Kades-Barnea?
In Kades kwamen de twaalf verspieders terug en weigerde het volk het land in te trekken (Numeri 13 en 14). Daar stierf Mirjam, en bij de wateren van Meriba sloeg Mozes de steenrots in plaats van tot haar te spreken (Numeri 20:1-13). Vanuit Kades vroeg Mozes de koning van Edom om doortocht (Numeri 20:14). Zie ook de verhalen De twaalf verspieders en Water uit de rots.
Hoe lang bleef Israël in Kades?
De Bijbel noemt geen precies aantal jaren voor het verblijf zelf. Deuteronomium 1:46 zegt dat Israël in Kades bleef vele dagen. Deuteronomium 2:14 rekent "acht en dertig jaren" vanaf het vertrek uit Kades-Barnea tot de tocht over de beek Zered. Uitleggers verschillen erover of het volk al die tijd bij Kades bleef of grotendeels rondtrok en later terugkeerde (Numeri 20:1, 33:36).
Wat zijn de wateren van Meriba bij Kades?
Zo heet de bron bij Kades waar het volk tegen het eind van de woestijnreis om water twistte. De HEERE gebood Mozes tot de rots te spreken, maar hij sloeg haar tweemaal, en er kwam veel water uit (Numeri 20:7-13). De Statenvertaling noemt de plaats "de wateren van Meriba, van Kades" (Numeri 27:14) en het twistwater te Kades (Deuteronomium 32:51). Massa en Meriba in Rafidim is een eerdere geschiedenis, kort na de uittocht (Exodus 17:1-7).
Waarom was Kades-Barnea een grensplaats?
Kades-Barnea lag op de zuidgrens van het beloofde land. Numeri 34:4 laat de grens van Kanaän van het zuiden naar Kades-Barnea lopen, en Jozua 15:3 trekt de zuidgrens van Juda op dezelfde manier. Jozua sloeg het land van Kades-Barnea tot Gaza toe (Jozua 10:41). In het visioen van Ezechiël is het twistwater van Kades het zuidelijkste punt van het land (Ezechiël 47:19, 48:28). Ook Psalm 29:8 noemt de woestijn Kades.
Is Kades hetzelfde als Kedes?
Nee. Kades of Kades-Barnea lag in het uiterste zuiden, aan de rand van de Sinaï. Kedes in Galilea lag in het stamgebied van Naftali, ten noorden van het Meer van Galilea; het was een vrijstad (Jozua 20:7) en de woonplaats van Barak (Richteren 4:6). De namen lijken op elkaar en hebben dezelfde stam, maar het zijn twee verschillende plaatsen.
Wat is er vandaag van Kades-Barnea te zien?
Bij Ain el-Qudeirat in het noordoosten van de Sinaï, de gangbare identificatie, ligt een groene oase rond een bron. Archeologen hebben daar de resten van een vesting opgegraven met verschillende bouwfasen uit de tijd van de koningen. Overblijfselen van het verblijf van Israël in de woestijn zijn er niet aangewezen. Omdat de identificatie niet zeker is, blijft ook voorzichtigheid geboden bij het koppelen van de vondsten aan de bijbelse plaats.
Bijbelverhalen in Kades-Barnea
Gerelateerde plaatsen
Woestijn Paran
De woestijn Paran wordt meestal gezocht in het noordoostelijke deel van de Sinaï in Egypte, tot in het zuidelijkste deel van het huidige Israël: een droog plateau van kalksteen en grind, doorsneden door wadi’s
Negev
De Negev vormt nu het zuidelijke deel van Israël, ruim de helft van het grondgebied
Edom
Het oude Edom ligt in het zuiden van Jordanië, tussen de omgeving van Tafila en de kust bij Akaba
Berg Hor
Een oude overlevering zoekt de berg Hor bij Petra in het zuiden van Jordanië, op de Djebel Haroen, maar veel onderzoekers zoeken hem dichter bij Kades; de ligging is onzeker
Rafidim
De ligging van Rafidim is onzeker, omdat zij afhangt van de ligging van de Sinaï
Kanaän
Het gebied van Kanaän is bekend; als streek is de identificatie zeker, al verschillen de grenzen per tijd en per bijbeltekst
Bijbelse personen verbonden aan Kades-Barnea
Bijbelhoofdstukken die zich in Kades-Barnea afspelen
Leer meer over Kades-Barnea met AI BijbelAssistent
Wilt u dieper ingaan op de geschiedenis, de bijbelteksten of de theologische betekenis van Kades-Barnea? Onze AI-assistent helpt u verder.
Verdiep u verder
Alle bijbelse plaatsen
Terug naar het overzicht van bijbelse plaatsen.
Bijbelse personen
Ontdek wie er leefden in Kades-Barnea.
Bijbelse tijdlijn
Plaats Kades-Barnea in de bijbelse geschiedenis.
Lees de Bijbel
Lees de bijbelgedeelten over Kades-Barnea.
Bijbeluitleg
Uitleg bij bijbelgedeelten over Kades-Barnea.
Bijbel onderwerpen
Verken thema's die verbonden zijn met Kades-Barnea.