De twaalf verspieders

Numeri 13 en 14 vertellen hoe Israël aan de grens van het beloofde land stond en er niet in durfde. Het volk was van de Sinaï naar de woestijn Paran getrokken (Numeri 10:11-12).

Welke opdracht kregen de twaalf verspieders?

De HEERE zei tegen Mozes dat hij uit elke stam een man moest uitzenden, een overste, om het land te verspieden dat Hij Israël zou geven. Twee namen keren later terug: Kaleb, de zoon van Jefunne, uit Juda, en Hosea, de zoon van Nun, uit Efraïm. Mozes gaf Hosea de naam Jozua. Zij moesten het land, het volk en de steden bekijken en vrucht meenemen.

Wat zagen de verspieders in Kanaän?

De mannen trokken van de woestijn Zin tot Rechob. Bij Hebron zagen zij Ahiman, Sesai en Talmai, kinderen van Enak. In een dal sneden zij een rank met een tros druiven af en droegen die met hun tweeën aan een draagstok, met granaatappels en vijgen. Dat dal heette voortaan Eskol, naar die tros. Na veertig dagen kwamen zij terug.

Wat zeiden de tien verspieders over het land?

Bij Kades toonden de verspieders de vruchten en zeiden: "het is van melk en honig vloeiende, en dit is zijn vrucht" (Numeri 13:27). Maar het volk was sterk, de steden waren vast en zeer groot, en er woonden kinderen van Enak. Kaleb bracht het volk tot stilte: "Laat ons vrijmoedig optrekken, en dat erfelijk bezitten" (Numeri 13:30). De andere mannen zeiden dat Israël niet tegen dat volk op kon. Zij brachten een kwaad gerucht over het land: de mensen waren van grote lengte, en de verspieders waren in hun eigen ogen als sprinkhanen.

Wat deden Jozua en Kaleb?

Die nacht weende het volk en murmureerde tegen Mozes en Aäron; het had liever in Egypte willen sterven. Zij wilden een nieuw hoofd aanstellen en teruggaan naar Egypte. Mozes en Aäron vielen op hun aangezicht. Jozua en Kaleb scheurden hun klederen en zeiden dat het land uitermate goed was en dat de HEERE hen erin zou brengen als Hij een welgevallen aan hen had: "vreest gij niet het volk dezes lands; want zij zijn ons brood! hun schaduw is van hen geweken, en de HEERE is met ons" (Numeri 14:9). De vergadering wilde hen stenigen. Toen verscheen de heerlijkheid van de HEERE in de tent der samenkomst.

Hoe bad Mozes voor het volk?

De HEERE vroeg Mozes hoe lang dit volk Hem nog zou tergen: "En hoe lang zullen zij aan Mij niet geloven, door alle tekenen, die Ik in het midden van hen gedaan heb" (Numeri 14:11)? Hij zou het volk met de pest slaan en uit Mozes een groter volk maken. Mozes pleitte voor Israël: de volken zouden zeggen dat de HEERE dit volk niet in het land kon brengen. Hij herinnerde God aan Zijn eigen woorden: de HEERE is lankmoedig en groot van weldadigheid, Hij vergeeft, maar houdt de schuldige geenszins onschuldig. De HEERE antwoordde: "Ik heb hun vergeven naar uw woord" (Numeri 14:20).

Waarom moest Israël veertig jaar in de woestijn blijven?

Toch zouden de mannen die Gods tekenen hadden gezien en Hem tienmaal hadden verzocht, het land niet zien. Wie twintig jaar of ouder was en had gemurmureerd, zou in de woestijn sterven, behalve Kaleb en Jozua. De HEERE noemde Kaleb Zijn knecht, "omdat een andere geest met hem geweest is, en hij volhard heeft Mij na te volgen" (Numeri 14:24). De kleine kinderen, van wie het volk had gezegd dat ze buit zouden worden, zou God erin brengen. Voor elke dag van het verspieden kwam er een jaar: veertig jaar. De tien mannen van het kwade gerucht stierven door een plaag. Zie de uitleg bij Numeri 14.

Wat gebeurde er toen het volk toch optrok?

De volgende morgen klommen zij toch de berg op en zeiden dat zij gezondigd hadden. Mozes waarschuwde: "Trekt niet op, want de HEERE zal in het midden van u niet zijn" (Numeri 14:42). Zij trokken vermetel omhoog, terwijl de ark van het verbond en Mozes in het leger bleven. De Amalekieten en Kanaänieten van dat gebergte versloegen hen tot Horma toe. Pas na de veertig jaren zou Israël onder Jozua het land binnengaan.

Kades lag in de woestijn Paran (Numeri 13:26); elders heet de plaats Kades-Barnea (Numeri 32:8; Jozua 14:6). Waar zij precies lag, is niet zeker. Deuteronomium 1:22-23 vult aan dat het volk zelf voorstelde verspieders te sturen en dat Mozes dat goed vond. In Numeri 13 geeft de HEERE de opdracht. De twee gedeelten vullen elkaar aan: het volk vroeg erom, en de HEERE liet het toe en gaf het bevel.

Hebron was een oude stad; Numeri 13:22 zegt dat zij zeven jaar vóór Zoan in Egypte gebouwd was. Daar woonden de kinderen van Enak, mannen van grote lengte. Hoe groot zij waren, zegt de tekst niet. Vijfenveertig jaar later vroeg Kaleb juist dit gebergte als erfdeel en kreeg hij Hebron (Jozua 14:10-13). De naam Hosea betekent ongeveer redding; Jozua betekent: de HEERE is redding. De Griekse vorm van die naam is Jezus.

In Numeri 13 en 14 gaat het niet in de eerste plaats om moedige of bange mannen, maar om de vraag of Israël de HEERE op Zijn woord gelooft. God had het land beloofd aan Abraham, Izak en Jakob, en Hij noemt het hier opnieuw het land dat Hij de kinderen Israëls zal geven (Numeri 13:2). De verspieders zagen allemaal hetzelfde: goede vruchten en sterke steden. Het verschil zat in wat zij met Gods belofte deden. De tien rekenden met de lengte van de inwoners, Jozua en Kaleb met de HEERE: "de HEERE is met ons; vreest hen niet" (Numeri 14:9). God Zelf noemt de kern: zij geloofden niet aan Hem, ondanks alle tekenen (Numeri 14:11). Psalm 106:24 vat het samen: "Zij versmaadden ook het gewenste land; zij geloofden Zijn woord niet".

Hier blijkt ook Wie God is. Mozes pleit op Gods eigen woorden uit Exodus 34:6-7: de HEERE is lankmoedig en vergeeft, en tegelijk houdt Hij de schuldige niet onschuldig. Beide gebeuren in Numeri 14. God verdelgt Zijn volk niet, maar de ongelovige generatie gaat het land niet in. Zijn genade houdt de weg open voor Kaleb en Jozua en voor de kinderen. Wat Kaleb onderscheidt, noemt God "een andere geest" (Numeri 14:24): hij bleef de HEERE volgen.

Het Nieuwe Testament gebruikt deze geschiedenis als waarschuwing. Hebreeën 3 en 4 lezen haar samen met Psalm 95: "En wij zien, dat zij niet hebben kunnen ingaan vanwege hun ongeloof" (Hebreeën 3:19). Het woord deed hun geen nut, omdat het niet met het geloof gemengd was (Hebreeën 4:2). Paulus schrijft dat dit alles beschreven is "tot waarschuwing van ons" (1 Korinthe 10:11). Hebreeën 4:8-9 laat zien dat ook de intocht onder Jozua niet de laatste rust was: "Er blijft dan een rust over voor het volk Gods". Zo wijst het beloofde land vooruit naar de rust die God in Christus geeft. Meer over het land zelf staat bij het beloofde land.

God vraagt ons Zijn belofte te geloven, ook als wat wij zien groter lijkt. Wat de tien over de sterke steden zeiden, was waar. Maar zij maakten er een kwaad gerucht van en lieten God buiten de rekening. Jozua en Kaleb zagen dezelfde kinderen van Enak en zeiden dat de HEERE met hen was. Het geloof ontkent de moeilijkheden niet, maar meet ze aan Hem.

Ongeloof is geen kleine zwakheid. Hebreeën 3:13 roept op elkaar te vermanen "zolang als het heden genaamd wordt", opdat niemand verhard wordt door de verleiding van de zonde. Wie Gods stem vandaag hoort, mag het antwoord niet uitstellen.

De HEERE hoort voorbede. Mozes bad voor een volk dat een ander hoofd wilde, en God vergaf. Dat geeft moed om voor anderen te bidden. Tegelijk leert het slot dat bekering iets anders is dan alsnog het eigen plan doordrijven. Het volk trok op nadat God gezegd had dat Hij niet mee zou gaan, en het werd verslagen. Gehoorzaam zijn is doen wat God nu zegt.

God vergeet de trouwe enkeling niet. Kaleb kreeg na vijfenveertig jaar het gebergte van Hebron, en hij zei dat hij door de HEERE in leven was gehouden, "gelijk als Hij gesproken heeft" (Jozua 14:10). Toen Jozua later opnieuw verspieders uitzond, kwamen zij terug met een ander bericht (Rachab en de verspieders).