Edom in de Bijbel

Edom lag ten zuiden en zuidoosten van de Dode Zee, tussen de beek Zered, de grens met Moab, en de Golf van Akaba. Het kernland was het gebergte Seïr ten oosten van de Araba, de lange slenk tussen de Dode Zee en de Rode Zee. Dat gebied ligt nu in het zuiden van Jordanië. Later woonden Edomieten ook ten westen van de Araba, in het zuiden van Juda.

Edom betekent rood. Genesis 25:30 verbindt de naam met het moment waarop Esau Jakob om "dat rode, dat rode daar" vroeg, het gerecht waarvoor hij zijn eerstgeboorterecht verkocht. Esau was ook bij zijn geboorte ros (Genesis 25:25). Het rode zandsteen van het gebergte past bij de naam, maar de Bijbel zelf legt de nadruk op Esau.

Esau, in de Statenvertaling Ezau, de tweelingbroer van Jakob, is de stamvader van de Edomieten. De Bijbel zegt het kort: "Ezau is Edom" (Genesis 36:8), en noemt hem de vader der Edomieten (Genesis 36:9). Esau vestigde zich op het gebergte Seïr, en zijn nakomelingen werden het volk Edom. Over Esau als persoon gaat een eigen pagina; deze pagina gaat over het land en het volk.

Edom komt voor in Genesis 25, 27, 32 en 36 (Esau), Numeri 20 en Deuteronomium 2 (de woestijnreis), 2 Samuël 8 en 1 Koningen 11 (David en Salomo), 2 Koningen 3, 8 en 14, en Psalm 60, 108 en 137. De profeten spreken erover in Jesaja 34 en 63, Jeremia 49, Ezechiël 25 en 35, Amos 1, Obadja en Maleachi 1. Het Nieuwe Testament noemt Idumea in Markus 3:8.

Seïr is de bijbelse naam voor het bergland van Edom ten oosten van de Araba. Eerst woonden daar de Horieten (Genesis 36:20), daarna Esau en zijn nakomelingen (Deuteronomium 2:12). De Statenvertaling spreekt vaak van het gebergte Seir of Ezau’s gebergte (Obadja 1:8). In de lofzang van Debora komt de HEERE van Seïr en het veld van Edom voort (Richteren 5:4).

Dat is onzeker. Amazia nam Sela in en noemde de stad Jokteel (2 Koningen 14:7). Sela betekent rots, en daarom is de stad vaak met de rotsstad Petra in het zuiden van Jordanië gelijkgesteld. Petra werd echter vooral bekend als stad van de latere Nabateeërs. Andere onderzoekers wijzen een rotsvesting bij Buseira, het oude Bozra, aan. De Bijbel geeft geen aanwijzing die de vraag beslist.

Obadja klaagt Edom aan omdat het zich verblijdde toen Jeruzalem werd verwoest, meedeed met de plunderaars en vluchtelingen uitleverde (Obadja 1:10-14). De meeste uitleggers verbinden dit met de val van Jeruzalem door Babel; enkelen denken aan een eerdere plundering. Daarachter zag Obadja hoogmoed: Edom woonde in de kloven der steenrotsen en dacht dat niemand het kon neerhalen (Obadja 1:3). Het korte boek eindigt met de belofte dat het koninkrijk des HEEREN zal zijn (Obadja 1:21).

In Maleachi 1:2-3 laat de HEERE Zijn liefde voor Israël zien door het verschil met Edom, waarvan de bergen verwoest liggen. Paulus haalt de woorden aan in Romeinen 9:13 als voorbeeld van Gods vrije verkiezing, die niet afhangt van werken. Gereformeerde uitleggers zien hierin geen willekeur of haat tegen een volk, maar Gods soevereine genade jegens Jakob en Zijn rechtvaardig oordeel over Edom.

Idumea is de Griekse vorm van de naam Edom. Vanaf de Babylonische tijd trokken Edomieten het zuiden van Juda in, rond Hebron, en dat gebied heette daarna Idumea. Volgens Josephus dwong Johannes Hyrcanus de Idumeeërs zich te laten besnijden, en stamde Herodes de Grote van Idumese kant af. Markus 3:8 noemt mensen uit Idumea in de menigte rond Jezus.

Als volk niet. Na de ballingschap ging het oude Edom over in handen van de Nabateeërs, en de Idumeeërs gingen later op in het Joodse volk. Na de eerste eeuw na Christus verdwijnt hun naam. Het land van Edom ligt nu in het zuiden van Jordanië, met de ruïnes van Bozra bij het dorp Buseira en oude kopermijnen in de Araba.