Ga naar hoofdinhoud

Basan in de Bijbel

Basan (Hebreeuws בָּשָׁן), vaak met lidwoord: de Basan. De betekenis van de naam is onzeker; vaak wordt gedacht aan vlakke, vruchtbare grond. De Statenvertaling schrijft afwisselend Basan en Bazan.

Basan is de vruchtbare hoogvlakte ten oosten en noordoosten van het Meer van Galilea, tussen Gilead en de Hermon. Het was het koninkrijk van Og, dat Israël onder Mozes innam en aan de halve stam van Manasse gaf (Deuteronomium 3:13). Het land stond bekend om zijn vee en zijn eiken.

Ook bekend als: Bazan, Batanea

Ligging

Basan lag ten oosten van de Jordaan en het Meer van Galilea. In het zuiden grensde het aan Gilead, in het noorden reikte het tot de Hermon (Jozua 12:5), in het oosten tot Salcha aan de rand van de woestijn. Het is een hoogvlakte van vulkanische grond, geschikt voor graan en weidevee. Bekende steden waren Astaroth en Edrei, de residenties van Og, en Golan.

Vandaag

Basan is nu de Golanhoogte, de Hauran in het zuiden van Syrië en het uiterste noorden van Jordanië; de ligging als streek is zeker. Edrei wordt meestal gelijkgesteld met Dera, Astaroth met Tell Ashtarah. Waar de stad Golan lag, is onzeker; de moderne naam Golan gaat via de latere streeknaam Gaulanitis op die oude stad terug.

Geschiedenis

Na de overwinning op Sihon trok Israël noordwaarts "op den weg van Basan" (Numeri 21:33). Og, de koning van Basan, kwam hun tegemoet bij Edrei (Deuteronomium 3:1). Israël versloeg Og en nam zestig steden in, de hele landstreek van Argob, met hoge muren, poorten en grendelen (Deuteronomium 3:4-5). Zijn bed, "een bedstede van ijzer", stond te Rabba der kinderen Ammons (Deuteronomium 3:11). Mozes gaf het hele Basan aan de halve stam van Manasse (Deuteronomium 3:13). Jaïr nam de landstreek van Argob en noemde de dorpen naar zichzelf (Deuteronomium 3:14). Golan in Basan werd een vrijstad voor wie onopzettelijk een doodslag had begaan (Deuteronomium 4:43, Jozua 20:8) en een stad voor de Levieten (Jozua 21:27). Onder Salomo hoorde de streek van Argob in Basan bij het gebied van een van zijn stadhouders (1 Koningen 4:13). In de dagen van Jehu sloeg Hazaël van Syrië het land aan de overkant van de Jordaan, tot Gilead en Basan (2 Koningen 10:33). In de tijd van het Nieuwe Testament viel een groot deel van het gebied onder de viervorst Filippus, van wie Lukas Iturea en Trachonitis noemt (Lukas 3:1); de Griekse naam Batanea is van Basan afgeleid.

Betekenis in de Bijbel

Basan is in de Bijbel het land van overvloed. Mozes zingt van de rammen "die in Bazan weiden" (Deuteronomium 32:14), en de profeten noemen de eiken van Basan naast de cederen van de Libanon (Jesaja 2:13, Ezechiël 27:6). Mozes zegent Dan met de woorden: "Dan is een jonge leeuw; hij zal als uit Bazan voortspringen" (Deuteronomium 33:22). Daarom wordt Basan een beeld. Amos spreekt de machtigen van Samaria, die de armen verdrukten, aan als "gij koeien van Basan" (Amos 4:1). De Kanttekeningen denken aan de regeerders en richters die zich lieten omkopen; veel latere uitleggers aan de rijke vrouwen van de stad. De overwinning op Og bleef in Israël een vast onderwerp van lofzegging. Het grote gebed van de Levieten in Nehemia 9 noemt het land van Og (Nehemia 9:22), en Psalm 135 en 136 roemen God, Die Sihon en Og versloeg. Micha bidt dat de HEERE Zijn volk weer laat weiden "in Basan en Gilead, als in de dagen van ouds" (Micha 7:14), en bij Jeremia belooft de HEERE dat Israël bij het herstel weer zal weiden "op den Karmel en op den Basan" (Jeremia 50:19).

Sleutelgebeurtenissen in Basan

1

Og verslagen bij Edrei

Og, de koning van Basan, trekt Israël tegemoet bij Edrei. De HEERE geeft hem en zijn volk in de hand van Israël.

Deuteronomium 3:3

2

Basan voor de halve stam van Manasse

Mozes geeft de halve stam van Manasse het hele Basan, het koninkrijk van Og, met de vlekken van Jaïr: zestig steden.

Jozua 13:30

3

Golan wordt een vrijstad

Golan in Basan wordt aangewezen als vrijstad, waar wie onopzettelijk een doodslag heeft begaan, kan schuilen.

Jozua 20:8

4

Argob onder Salomo

De streek van Argob in Basan, met zestig grote steden, valt onder een van de twaalf stadhouders van Salomo.

1 Koningen 4:13

5

Hazaël slaat Basan

In de dagen van Jehu begint de HEERE Israël af te korten: Hazaël van Syrië slaat Gilead en Basan.

2 Koningen 10:32-33

Theologische betekenis

Og van Basan was de laatste van de reuzen, koning van een land met sterke steden. Toch zei de HEERE: "Vrees hem niet; want Ik heb hem in uw hand gegeven" (Numeri 21:34). De overwinning werd een vast onderdeel van Israëls lofzang: God versloeg grote koningen, "want Zijn goedertierenheid is in der eeuwigheid" (Psalm 136:20). Psalm 68 noemt de berg Basan "een berg Gods" en "een bultige berg", hoog en vruchtbaar (Psalm 68:16), en vraagt waarom die bultige bergen opspringen (Psalm 68:17). De bergen van Basan roemen als het ware boven Sion, maar "Deze berg heeft God begeerd tot Zijn woning" (Psalm 68:17). Niet de hoogte of rijkdom van een land bepaalt waar God woont, maar Zijn verkiezing van Sion. In Psalm 22 staan de stieren van Basan rondom de lijdende rechtvaardige (Psalm 22:13). Het Nieuwe Testament leest deze psalm als profetie van het lijden van Christus: Hij riep aan het kruis de woorden van Psalm 22:2 uit (Mattheüs 27:46). De kracht van Basan wordt daar een beeld van de vijandschap die Hij droeg.

Belangrijke bijbelteksten

De volgende bijbelgedeelten helpen u om de rol van Basan in de Schrift beter te begrijpen.

Veelgestelde vragen over Basan

Waar lag Basan?

Basan lag ten oosten van de Jordaan en het Meer van Galilea, ten noorden van Gilead. Het gebied reikte in het noorden tot de berg Hermon en in het oosten tot Salcha aan de rand van de woestijn. Het was een vruchtbare hoogvlakte met vulkanische grond. Nu valt het gebied samen met de Golanhoogte, het zuiden van Syrië en het uiterste noorden van Jordanië.

Wat betekent de naam Basan?

De betekenis van de naam Basan is onzeker. Vaak wordt gedacht aan vlakke, vruchtbare of steenvrije grond, wat goed past bij de hoogvlakte, maar zeker is dat niet. In het Hebreeuws staat de naam vaak met lidwoord, de Basan, zoals bij een landschap. De Statenvertaling volgt dat soms: "verhef uw stem op den Basan" (Jeremia 22:20).

Waarom schrijft de Statenvertaling Basan en Bazan?

De Statenvertaling gebruikt twee spellingen voor dezelfde streek. In de boeken van Mozes en Jozua staat meestal Bazan, bijvoorbeeld bij Og, de koning van Bazan (Deuteronomium 3:1). In de latere boeken, zoals Koningen, Kronieken, de Psalmen en de profeten, staat Basan. Het gaat om één en hetzelfde gebied ten oosten van het Meer van Galilea.

Wie was Og, de koning van Basan?

Og was de koning van Basan, die woonde te Astaroth en te Edrei (Deuteronomium 1:4). Hij was de laatste van de reuzen. Zijn bedstede van ijzer stond in Rabba der kinderen Ammons; de Schrift noemt negen ellen lengte en vier ellen breedte (Deuteronomium 3:11). Israël versloeg hem bij Edrei en nam zijn zestig steden in (Deuteronomium 3:3-4).

Wat betekenen de stieren van Basan in Psalm 22?

In Psalm 22 klaagt de lijdende: "Vele varren hebben mij omsingeld, sterke stieren van Basan hebben mij omringd" (Psalm 22:13). Basan stond bekend om zijn weiden en zijn goed gevoede vee. De stieren van Basan zijn daarom een beeld van sterke, dreigende vijanden. Het Nieuwe Testament leest Psalm 22 als profetie van het lijden van Christus, Die aan het kruis de woorden van Psalm 22:2 uitriep (Mattheüs 27:46).

Wie worden de koeien van Basan genoemd?

Amos spreekt de machtigen van Samaria aan als koeien van Basan: "gij, die op den berg van Samaria zijt, die de armen verdrukt" (Amos 4:1). De tekst noemt geen namen. De Kanttekeningen denken aan de goddeloze regeerders en richters die zich door de rijken lieten omkopen; veel latere uitleggers denken aan de rijke vrouwen van de stad. Het beeld sluit aan bij het welgevoede vee van Basan. Amos verwijt hun dat zij in weelde leefden ten koste van de armen. De profeet kondigt het oordeel van de HEERE aan over hun onrecht.

Bestaat Basan nog?

De naam Basan wordt niet meer gebruikt, maar het gebied is goed aan te wijzen. Het omvat de huidige Golanhoogte, de Hauran in het zuiden van Syrië en het noorden van Jordanië. Edrei wordt meestal gelijkgesteld met Dera en Astaroth met Tell Ashtarah.

Is Basan hetzelfde als de Golan?

Niet helemaal. De Golanhoogte is het westelijke deel van het bijbelse Basan, boven het Meer van Galilea. Basan reikte verder naar het oosten, over de Hauran in het zuiden van Syrië tot Salcha aan de rand van de woestijn (Deuteronomium 3:10), en in het zuiden tot in het noorden van het huidige Jordanië. De naam Golan gaat terug op de bijbelse vrijstad Golan in Basan (Jozua 20:8), via de latere streeknaam Gaulanitis.

Gerelateerde plaatsen

Bijbelse personen verbonden aan Basan

Bijbelhoofdstukken die zich in Basan afspelen

Leer meer over Basan met AI BijbelAssistent

Wilt u dieper ingaan op de geschiedenis, de bijbelteksten of de theologische betekenis van Basan? Onze AI-assistent helpt u verder.

Verdiep u verder