Jefta in de Bijbel

Richteren 11:1

“Jeftha nu, de Gileadiet, was een strijdbaar held, maar hij was een hoerekind; doch Gilead had Jeftha gegenereerd.”

De opening van zijn geschiedenis: een held, maar met een afkomst die hem in zijn familie tot buitenstaander maakte.

Richteren 11:27

“Ook heb ik tegen u niet gezondigd, maar gij doet kwalijk bij mij, dat gij tegen mij krijgt; de HEERE, Die Rechter is, richte heden tussen de kinderen Israels en tussen de kinderen Ammons!”

Het slot van zijn boodschap aan de koning van Ammon. Jefta legt het oordeel bij de HEERE; het is de enige plaats in Richteren waar de HEERE zelf Rechter genoemd wordt.

Richteren 11:29

“Toen kwam de Geest des HEEREN op Jeftha, dat hij Gilead en Manasse doortrok; want hij trok door tot Mizpa in Gilead, en van Mizpa in Gilead trok hij door tot de kinderen Ammons.”

De Geest komt op Jefta vóórdat hij de gelofte doet. De overwinning was geen tegenprestatie voor zijn belofte.

Richteren 11:30-31

“En Jeftha beloofde den HEERE een gelofte, en zeide: Indien Gij de kinderen Ammons ganselijk in mijn hand zult geven; Zo zal het uitgaande, dat uit de deur van mijn huis mij tegemoet zal uitgaan, als ik met vrede van de kinderen Ammons wederkom, dat zal des HEEREN zijn, en ik zal het offeren ten brandoffer.”

De gelofte zelf. Over de betekenis van het laatste zinsdeel lopen de uitleggingen uiteen.

Richteren 11:35

“En het geschiedde, als hij haar zag, zo verscheurde hij zijn klederen, en zeide: Ach, mijn dochter! gij hebt mij ganselijk nedergebogen, en gij zijt onder degenen, die mij beroeren; want ik heb mijn mond opengedaan tot den HEERE, en ik zal niet kunnen teruggaan.”

Het moment van de thuiskomst. Jefta beseft wat zijn woorden betekenen en meent dat hij niet terug kan.

Richteren 11:36

“En zij zeide tot hem: Mijn vader! hebt gij uw mond opengedaan tot den HEERE, doe mij, gelijk als uit uw mond gegaan is; naardien u de HEERE volkomene wraak gegeven heeft van uw vijanden, van de kinderen Ammons.”

Het antwoord van zijn dochter, wier naam de Bijbel niet noemt. Zij ziet de overwinning als werk van de HEERE.

Richteren 11:39-40

“En het geschiedde ten einde van twee maanden dat zij tot haar vader wederkwam, die aan haar volbracht zijn gelofte, die hij beloofd had; en zij heeft geen man bekend. Voorts werd het een gewoonheid in Israel, Dat de dochteren Israels van jaar tot jaar heengingen, om de dochter van Jeftha, de Gileadiet, aan te spreken, vier dagen in het jaar.”

De verzen waarop beide uitleggingen van de gelofte steunen. Of de jaarlijkse vier dagen een bezoek of een gedachtenis waren, lezen uitleggers verschillend.

Richteren 12:6

“Zo zeiden zij tot hem: Zeg nu Schibboleth; maar hij zeide: Sibbolet, en kon het alzo niet recht spreken; zo grepen zij hem, en versloegen hem aan de veren van de Jordaan, dat te dier tijd van Efraim vielen twee en veertig duizend.”

Het wachtwoord bij de Jordaan. Het woord sjibbolet is in het Nederlands blijven bestaan als herkenningsteken van een groep.

Hebreeën 11:32

“En wat zal ik nog meer zeggen? Want de tijd zal mij ontbreken, zou ik verhalen van Gideon, en Barak, en Samson, en Jeftha, en David, en Samuel, en de profeten;”

Jefta staat in de rij van de geloofsgetuigen, naast Gideon, Barak en Simson (in de Statenvertaling hier Samson).