Simson in de Bijbel
Shimshon (Hebreeuws) - “Zonnetje / stralende”
Wie was Simson?
Simson was een richter van Israël uit de stam Dan, de zoon van Manoach. Van zijn geboorte af was hij een nazireeër, op wiens hoofd geen scheermes mocht komen. Zijn kracht kwam van de Geest des HEEREN; toen Delila zijn haar liet afscheren, week de HEERE van hem (Richteren 16:20).
Simson staat in Richteren 13 tot 16. Hij was de zoon van Manoach, een Daniet uit Zora, en van een vrouw die onvruchtbaar was. De Engel des HEEREN kondigde zijn geboorte aan en zei dat geen scheermes op zijn hoofd zou komen, "want dat knechtje zal een Nazireer Gods zijn, van moeders buik af" (Richteren 13:5). Hij zou "beginnen Israel te verlossen uit der Filistijnen hand". De naam Simson komt van het Hebreeuwse woord voor zon en wordt meestal uitgelegd als zonnetje of kleine zon. De Statenvertaling schrijft in Richteren Simson, maar in Hebreeën 11:32 Samson, de vorm die ook in het Engels en in veel andere talen gebruikt wordt. In het Hebreeuws heet hij Sjimsjon. Simson is de bekendste sterke man uit de Bijbel. Hij scheurde een jonge leeuw van een (Richteren 14:6), sloeg met een ezelskinnebakken duizend man (Richteren 15:15) en droeg de deuren van de stadspoort van Gaza weg (Richteren 16:3). Telkens staat er dat de Geest des HEEREN vaardig over hem werd. Zijn kracht was een gave, verbonden aan zijn gelofte als nazireeër, waarvan het ongeschoren haar het zichtbare teken was. Tegelijk is hij een richter met grote zwakheden. Hij zocht een vrouw bij de Filistijnen, ging naar een hoer in Gaza en vertelde ten slotte Delila het geheim van zijn kracht. Geschoren, blind en gevangen moest hij malen in het gevangenhuis. In zijn laatste gebed vroeg hij God hem nog eenmaal te sterken, en bij zijn sterven in het huis van Dagon doodde hij meer Filistijnen dan in zijn leven (Richteren 16:30). Hij richtte Israël twintig jaar. Het verhaal als geheel wordt verteld in het bijbelverhaal Simson de richter; deze pagina gaat over wie hij was.
Historische context
Simson leefde aan het einde van de tijd van de richteren, waarschijnlijk rond 1100 voor Christus; de Bijbel noemt geen jaartal. Het was een tijd waarin "een iegelijk deed, wat recht was in zijn ogen" (Richteren 21:25) en Israël telkens afweek van de HEERE. Richteren 13:1 zegt dat de HEERE hen veertig jaar in de hand van de Filistijnen gaf. Simson zou die overheersing niet beëindigen, maar Israël beginnen te verlossen; het werk werd later voortgezet door Samuël en David. De Filistijnen woonden in de kustvlakte in het zuidwesten van Kanaän, met vijf vorstensteden: Gaza, Askelon, Asdod, Gath en Ekron. Zij beheersten de ijzerbewerking en waren militair sterker dan Israël. De stam Dan had zijn erfdeel in de laagte tussen de kust en het bergland, rond Zora en Esthaol (Jozua 15:33), precies op de grens met de Filistijnen. De Geest des HEEREN begon Simson te drijven "in het leger van Dan, tussen Zora en tussen Esthaol" (Richteren 13:25). Later trok een deel van de stam naar het noorden (Richteren 18). Het nazireeërschap staat beschreven in Numeri 6. Een man of vrouw kon zich voor een tijd aan de HEERE afzonderen met drie kenmerken: geen wijn of sterke drank, geen aanraking van een dode, en "het scheermes over zijn hoofd niet gaan" (Numeri 6:5). Bij Simson was dat bijzonder, omdat God de gelofte vóór zijn geboorte oplegde en zij gold "tot op de dag zijns doods" (Richteren 13:7). Ook zijn moeder moest zich in de zwangerschap van wijn en onrein voedsel onthouden. Dagon was een belangrijke god van de Filistijnen, met tempels in Gaza en Asdod (1 Samuël 5:2). De tempel waarin Simson stierf, rustte volgens Richteren 16:29 op twee middelste pilaren. Archeologen hebben in Filistijnse tempels, onder meer bij Tel Qasile, inderdaad een bouw met houten pilaren op stenen voetstukken gevonden.
Karaktereigenschappen
+Positieve eigenschappen
- Moedig tegenover de overmacht van de Filistijnen (Richteren 15:15)
- Riep in nood de HEERE aan (Richteren 15:18, 16:28)
- Door God gebruikt om Israël te beginnen verlossen (Richteren 13:5)
- In Hebreeën genoemd bij de getuigen van het geloof (Hebreeën 11:32)
−Zwakke kanten
- Liet zich leiden door wat bevallig was in zijn ogen (Richteren 14:3)
- Wraakzuchtig en eigenmachtig in zijn optreden (Richteren 15:7, 15:11)
- Gaf het geheim van zijn gelofte prijs aan Delila (Richteren 16:17)
Theologische betekenis
Het boek Richteren maakt duidelijk dat Simsons kracht niet uit hemzelf kwam. Bij de leeuw, bij Lechi en in zijn laatste daad staat telkens dat de Geest des HEEREN over hem kwam of dat hij de HEERE om kracht bad. Zijn haar was geen toverkracht; het was het teken van zijn afzondering voor God. Toen hij dat teken prijsgaf, staat er de pijnlijke zin: "want hij wist niet, dat de HEERE van hem geweken was" (Richteren 16:20). Niet het haar, maar de HEERE was het geheim van zijn kracht. Simson is ook een spiegel van Israël in de tijd van de richteren. Zoals het volk zich telkens met de afgoden van de volken inliet, zo zocht Simson steeds de vrouwen van de Filistijnen. Toch gebruikte God hem. Richteren 14:4 zegt dat zijn huwelijksplan "van den HEERE was", omdat God een aanleiding zocht tegen de Filistijnen. God werkt Zijn plan uit door gebrekkige mensen heen, zonder hun zonde goed te praten. Het slot van zijn leven is genade. Het haar groeide weer (Richteren 16:22), en de blinde gevangene riep: "Heere, HEERE! gedenk toch mijner, en sterk mij toch alleenlijk ditmaal, o God!" (Richteren 16:28). God verhoorde hem. Hebreeën 11:32 noemt hem daarom bij de gelovigen die "uit zwakheid krachten hebben gekregen" (Hebreeën 11:34). Veel uitleggers zien in Simson een schaduw van Christus: een redder die door een engel werd aangekondigd, door zijn eigen volk werd uitgeleverd en in zijn sterven de grootste overwinning behaalde. Het verschil is even duidelijk. Simson stierf om zich te wreken voor zijn ogen; Christus stierf zonder zonde, voor Zijn vijanden, en stond op. Simson begon Israël te verlossen; Christus volbracht de verlossing.
Naamsbetekenis
Oorspronkelijke naam
Shimshon (Hebreeuws)
Betekenis
Zonnetje / stralende
Betekenis van de naam Simson: grondwoord, uitspraak en wie de naam droegen
Sleutelmomenten
De aankondiging aan Manoach en zijn vrouw
De Engel des HEEREN verschijnt aan de onvruchtbare vrouw van Manoach en kondigt een zoon aan die van moeders buik af een nazireeër zal zijn.
De leeuw bij Thimnath
Op weg naar een Filistijnse vrouw in Thimnath wordt de Geest des HEEREN vaardig over Simson en scheurt hij een jonge leeuw van een.
Het raadsel op de bruiloft
Simson geeft de Filistijnen een raadsel over de leeuw en de honing. Zij persen het antwoord af via zijn vrouw, en Simson slaat dertig man in Askelon.
De driehonderd vossen
Als zijn vrouw aan een ander gegeven blijkt, bindt Simson driehonderd vossen staart aan staart met fakkels en steekt het koren van de Filistijnen in brand.
Duizend man met een ezelskinnebakken
Gebonden overgeleverd bij Lechi breekt Simson zijn touwen en slaat hij met een vochtig ezelskinnebakken duizend man. God geeft hem water uit een holte.
De poort van Gaza
In Gaza wachten de Filistijnen hem op. Om middernacht neemt Simson de deuren van de stadspoort met posten en grendelboom weg en draagt ze de berg op.
Delila en het afgeschoren haar
Delila wordt omgekocht om het geheim van zijn kracht te ontdekken. Simson vertelt het haar, wordt geschoren, en de HEERE wijkt van hem.
Zijn laatste gebed en dood
Blind en gevangen wordt Simson in het huis van Dagon gebracht. Hij bidt om kracht, drukt de twee middelste pilaren weg en sterft met de Filistijnen.
Belangrijke bijbelteksten
De volgende bijbelgedeelten zijn van belang om het leven en de rol van Simson beter te begrijpen.
“Want zie, gij zult zwanger worden, en een zoon baren, op wiens hoofd geen scheermes zal komen; want dat knechtje zal een Nazireer Gods zijn, van moeders buik af; en hij zal beginnen Israel te verlossen uit der Filistijnen hand.”
De aankondiging van Simson: nazireeër van zijn geboorte af, met de opdracht Israël te beginnen verlossen.
“Toen werd de Geest des HEEREN vaardig over hem, dat hij hem van een scheurde, gelijk men een bokje van een scheurt, en er was niets in zijn hand; doch hij gaf zijn vader en zijn moeder niet te kennen, wat hij gedaan had.”
De eerste grote krachtdaad: de kracht komt van de Geest des HEEREN.
“En Simson ging heen, en ving driehonderd vossen; en hij nam fakkelen, en keerde staart aan staart, en deed een fakkel tussen twee staarten in het midden.”
De bekende geschiedenis van de vossen en de brandende korenvelden van de Filistijnen.
“Zo verklaarde hij haar zijn ganse hart, en zeide tot haar: Er is nooit een scheermes op mijn hoofd gekomen, want ik ben een Nazireer Gods van mijn moeders buik af; indien ik geschoren wierd, zo zou mijn kracht van mij wijken, en ik zou zwak worden, en wezen als alle de mensen.”
Simson vertelt Delila het geheim van zijn kracht: zijn gelofte als nazireeër.
“En zij zeide: De Filistijnen over u, Simson! En hij ontwaakte uit zijn slaap, en zeide: Ik zal ditmaal uitgaan, als op andere malen, en mij uitschudden; want hij wist niet, dat de HEERE van hem geweken was.”
Het pijnlijkste vers van zijn geschiedenis: niet het haar, maar de HEERE was weg.
“Toen riep Simson tot den HEERE, en zeide: Heere, HEERE! gedenk toch mijner, en sterk mij toch alleenlijk ditmaal, o God! dat ik mij met een wrake voor mijn twee ogen aan de Filistijnen wreke.”
Het laatste gebed van Simson in het huis van Dagon.
“En wat zal ik nog meer zeggen? Want de tijd zal mij ontbreken, zou ik verhalen van Gideon, en Barak, en Samson, en Jeftha, en David, en Samuel, en de profeten;”
Hebreeën noemt Simson, hier gespeld als Samson, bij de getuigen van het geloof.
Tijdperiode
~1100 v.Chr.
Simson leefde in de tijd van het Oude Testament.
Gerelateerde personen
Bijbelboeken over Simson
Gaza in de Bijbel
Simson stierf in Gaza, een van de vijf hoofdsteden van de Filistijnen
Richteren 13 uitleg
De aankondiging van Simson aan Manoach en zijn vrouw en de gelofte van de nazireeër
Richteren 16 uitleg
Delila, het geheim van zijn kracht en zijn laatste gebed in het huis van Dagon
Simson en de leeuw
Richteren 14: de leeuw, de honing en het raadsel op de bruiloft.
Lessen voor vandaag
Simson laat zien dat gaven geen garantie zijn voor een leven met God. Hij had meer kracht dan wie ook, maar weinig zelfbeheersing. Wat God ons geeft, aan talent, kracht of mogelijkheden, vraagt om een hart dat aan Hem toegewijd blijft. Zijn val kwam niet in één keer. Hij speelde met zijn gelofte: hij raakte het dode lichaam van een leeuw aan, ging telkens terug naar de Filistijnen en liet Delila drie keer proberen voordat hij het geheim prijsgaf. Wie keer op keer de grens opzoekt, merkt soms te laat dat de HEERE geweken is. Dat is een ernstige waarschuwing, juist voor wie zich sterk voelt. Tegelijk is zijn geschiedenis een verhaal van genade. In de gevangenis groeide zijn haar weer, en de blinde Simson riep tot God. De HEERE luisterde naar het gebed van een man die alles verspeeld had. Niemand is te ver weg om terug te roepen. Hebreeën 11 noemt hem bij de gelovigen die "uit zwakheid krachten hebben gekregen". Dat geeft hoop aan wie zijn eigen zwakheid kent. Niet onze kracht maakt ons bruikbaar voor God, maar Zijn trouw. Wie Simson leest, wordt gewaarschuwd en tegelijk getroost. Tot slot laat zijn leven zien dat God Zijn werk niet afhankelijk maakt van onze volmaaktheid. Simson begon Israël te verlossen, onvolkomen en met veel omwegen. Wat hij begon, maakte God later af door anderen. Ook ons werk mag onaf zijn, als het maar in Gods hand ligt.
Bijbelse plaatsen
Veelgestelde vragen over Simson
Wie was Simson in de Bijbel?
Waar zat de kracht van Simson?
Waar staat het verhaal van Simson in de Bijbel?
Is Simson dezelfde als Samson?
Wat betekent de naam Simson?
Wat is een nazireeër?
Wat deed Simson met de vossen?
Wat was het raadsel van Simson?
Wie was Delila?
Hoe stierf Simson?
Hoe lang was Simson richter?
Wat kunnen wij leren van Simson?
Stel een vraag over Simson
Wilt u meer weten over Simson? Onze AI-gestuurde assistent helpt u met achtergrond, context en diepere inzichten uit de Bijbel.
Stel een vraag over SimsonBijbelverhalen rond Simson
Verdiep u verder
Bijbelse tijdlijn
Bekijk Simson in de context van de bijbelse geschiedenis.
Bijbelse onderwerpen
Ontdek thema's die verbonden zijn met het leven van Simson.
Lees de Bijbel
Lees het verhaal van Simson in de Bijbel.
Bijbeluitleg
Lees commentaar en uitleg bij de bijbelgedeelten over Simson.
AI BijbelAssistent
Stel uw vragen over Simson aan onze AI-assistent.
Woordstudie
Bestudeer de oorspronkelijke betekenis van bijbelse namen en begrippen.
Heidelbergse Catechismus
Ontdek de gereformeerde leer over bijbelse personen en thema's.