Jezus zegent de kinderen

De geschiedenis waarin Jezus de kinderen zegent, staat in Markus 10:13-16 en in Mattheüs 19:13-15. Lukas vertelt haar kort in Lukas 18:15-17. Jezus is dan op weg naar Jeruzalem, waar Hij zal lijden en sterven. Markus zegt dat Hij naar de landpalen van Judea ging, door de overzijde van de Jordaan, dat de scharen weer bij Hem samenkwamen en dat Hij hen leerde, zoals Hij gewoon was (Markus 10:1).

Waar en wanneer zegende Jezus de kinderen?

Mattheüs en Markus plaatsen de geschiedenis tussen twee gesprekken. Eerst vroegen de Farizeeën Jezus of een man zijn vrouw mocht verlaten. Jezus wees hen terug naar het begin van de schepping: God heeft de mens man en vrouw gemaakt, en wat God samengevoegd heeft, mag de mens niet scheiden (Markus 10:2-12). Direct na de kinderen komt een rijke man die vraagt wat hij moet doen om het eeuwige leven te beërven (Markus 10:17). Eerst het huwelijk, dan de kinderen, dan de vraag hoe een mens zalig wordt. Die volgorde helpt om de woorden van Jezus te verstaan.

Waarom brachten de mensen hun kinderen bij Jezus?

"En zij brachten kinderkens tot Hem, opdat Hij ze aanraken zou" (Markus 10:13). Mattheüs zegt waarvoor: "opdat Hij de handen hun zou opleggen en bidden" (Mattheüs 19:13). De mensen wilden dus dat Jezus hun kinderen zou zegenen. Wie de kinderen brachten, zegt de tekst niet. Het ligt voor de hand dat het ouders of familieleden waren, maar de rij moeders die op schilderijen vaak te zien is, staat er niet. Lukas gebruikt in het Grieks voor de kinderen hetzelfde woord als voor het Kindeken in de kribbe (Lukas 2:12). Er waren dus ook heel jonge kinderen bij.

Waarom wilden de discipelen de kinderen wegsturen?

De discipelen bestraften degenen die de kinderen brachten (Markus 10:13). Zij spraken hen streng toe en wilden hen tegenhouden. Waarom, zegt geen van de evangelisten. Mogelijk wilden de discipelen hun Meester beschermen tegen drukte, of vonden zij kinderen niet belangrijk genoeg voor Zijn tijd. Dat laatste zou passen bij wat er kort tevoren gebeurd was. De discipelen hadden onderweg met elkaar gesproken over de vraag wie de meeste zou zijn, en Jezus had toen een kindeken midden onder hen gesteld en het met Zijn armen omvangen (Markus 9:33-37). Die les hadden zij blijkbaar nog niet begrepen.

Wat zei Jezus over de kinderen en het Koninkrijk van God?

Markus vertelt hoe Jezus reageerde: "Maar Jezus, dat ziende, nam het zeer kwalijk, en zeide tot hen: Laat de kinderkens tot Mij komen, en verhindert ze niet; want derzulken is het Koninkrijk Gods" (Markus 10:14). Alleen Markus noemt dat Jezus het zeer kwalijk nam. Hij was verontwaardigd, niet over de kinderen, maar over Zijn discipelen die hen tegenhielden. Lukas voegt toe dat Jezus de kinderkens tot Zich riep (Lukas 18:16). Zij hoefden niet te blijven staan waar de discipelen hen hadden gehouden.

Derzulken is het Koninkrijk Gods: het Koninkrijk behoort aan zulke kinderen, en aan ieder die aan hen gelijk is. Daarom voegt Jezus eraan toe: "Voorwaar zeg Ik u: Zo wie het Koninkrijk Gods niet ontvangt, gelijk een kindeken, die zal in hetzelve geenszins ingaan" (Markus 10:15). Hij zegt niet dat kinderen het Koninkrijk verdienen omdat zij onschuldig of lief zijn. Hij zegt dat het Koninkrijk ontvangen wordt, en dat niemand er op een andere manier binnenkomt.

Hoe zegende Jezus de kinderen?

Markus besluit met drie werkwoorden: "En Hij omving ze met Zijn armen, en de handen op hen gelegd hebbende, zegende Hij dezelve" (Markus 10:16). De mensen wilden dat Hij de kinderen zou aanraken. Jezus gaf meer: Hij nam de kinderen in Zijn armen, legde hun de handen op en zegende hen. Mattheüs eindigt kort: toen Hij hun de handen opgelegd had, vertrok Hij van daar (Mattheüs 19:15). De weg naar Jeruzalem ging verder. Wie de gedeelten vers voor vers wil lezen, vindt de uitleg bij Markus 10 en de uitleg bij Mattheüs 19.

De overzijde van de Jordaan is het gebied ten oosten van de rivier, dat de geschiedschrijver Josephus Perea noemt (Joodse Oorlog 3.3.3). Wie vanuit Galilea naar Jeruzalem reisde, kon die route nemen. Kort na deze geschiedenis schrijft Markus dat zij op de weg waren, "gaande op naar Jeruzalem" (Markus 10:32). Onderweg kondigde Jezus Zijn lijden voor de derde keer aan (Markus 10:33-34).

Handen opleggen en zegenen kende Israël van oudsher. De aartsvader Jakob legde zijn handen op het hoofd van Efraïm en Manasse en zegende hen (Genesis 48:14-16). De priesters moesten het volk zegenen met de woorden: "De HEERE zegene u, en behoede u" (Numeri 6:24). Zegenen is meer dan iemand iets goeds toewensen. De zegen wordt gegeven in de Naam van de HEERE, en Hij belooft Zelf: "Ik zal hen zegenen" (Numeri 6:27). Dat mensen hun kinderen bij een leraar brachten voor handoplegging en gebed, lag dus in de lijn van wat zij uit de Schrift kenden.

De drie evangelisten vertellen de geschiedenis elk op hun eigen manier. Mattheüs noemt het gebed, Markus de verontwaardiging en de armen van Jezus, Lukas de heel jonge kinderen en het roepen van Jezus. De woorden over het ontvangen van het Koninkrijk als een kindeken staan bij Markus en bij Lukas (Lukas 18:17).

In deze geschiedenis laat de Heere Jezus zien hoe God omgaat met wie klein is en niets kan inbrengen. De discipelen hielden de kinderen tegen, en Jezus nam hun dat zeer kwalijk. Hij zegt van zulke kinderen dat het Koninkrijk van God van hen is. Dat is geen oordeel over hun onschuld. De Bijbel noemt ook kinderen zondaars: "Zie, ik ben in ongerechtigheid geboren" (Psalm 51:7). Het is een woord van genade. Het Koninkrijk is een gave van God, en Hij geeft het aan wie niets heeft om mee te betalen.

Daarom is het Koninkrijk ontvangen gelijk een kindeken de enige weg naar binnen. Een klein kind laat zich dragen en neemt aan wat het gegeven wordt. De volgorde in Markus 10 maakt dat duidelijk. Direct na de kinderen komt een rijke man met de vraag: "wat zal ik doen, opdat ik het eeuwige leven beerve" (Markus 10:17)? Hij vraagt wat hij moet doen. De kinderen deden niets en werden gezegend. Mattheüs legt elders dezelfde nadruk: "Indien gij u niet verandert, en wordt gelijk de kinderkens, zo zult gij in het Koninkrijk der hemelen geenszins ingaan" (Mattheüs 18:3). Het gaat om bekering: de eigen grootheid loslaten en zich door God laten geven.

Tegelijk zegt de geschiedenis iets over de kinderen zelf. Jezus zegt niet alleen dat volwassenen moeten worden als kinderen. Hij roept de kinderen werkelijk tot Zich en zegent hen. Dat sluit aan bij Gods belofte aan Abraham, "om u te zijn tot een God, en uw zaad na u" (Genesis 17:7), en bij de woorden van Petrus op de Pinksterdag: "Want u komt de belofte toe, en uw kinderen" (Handelingen 2:39). De Heidelbergse Catechismus noemt in vraag en antwoord 74 als reden voor de doop van jonge kinderen dat zij evenals de volwassenen in het verbond van God en in Zijn gemeente begrepen zijn. Veel gereformeerde uitleggers lezen deze geschiedenis daarom als een steun voor de doop van een kind. Andere christenen wijzen erop dat Jezus hier niet doopte maar zegende, en dat de tekst niet over de doop gaat. Daar denken christenen verschillend over. Dat Jezus kleine kinderen bij Zich wil hebben, staat er wel.

Ook Wie de zegen geeft, doet ertoe. In Israël legden de priesters de Naam van de HEERE op het volk. Hier zegent Jezus met Zijn eigen handen. Lukas vertelt dat Hij bij Zijn hemelvaart Zijn handen ophief en Zijn discipelen zegende, en dat Hij al zegenend van hen scheidde en werd opgenomen in de hemel (Lukas 24:50-51). Zegenen hoort bij Wie Hij is.

De Heere Jezus wil dat kinderen tot Hem gebracht worden. Dat is eerst een belofte en daarna een opdracht. Ouders, grootouders, de kerk en de zondagsschool brengen kinderen bij Hem als zij voor hen bidden, hun de Bijbel voorlezen en hen meenemen onder het Woord. Paulus schrijft aan Timotheüs dat hij "van kinds af de heilige Schriften geweten" heeft (2 Timotheüs 3:15). Het woord van Jezus om de kinderen niet te verhinderen, geldt ook voor ons: niets in onze manier van doen mag kinderen bij Hem vandaan houden. Meer hierover leest u bij kinderen in de Bijbel.

God geeft Zijn Koninkrijk als een gave. Wij komen er niet binnen door wat wij zijn of doen, maar door te ontvangen wat Hij geeft. Dat is een troost voor wie zich klein en arm weet, en een waarschuwing voor wie meent iets te kunnen inbrengen. De rijke man die direct na de kinderen bij Jezus kwam, ging bedroefd weg (Markus 10:22). De kinderen, die niets meebrachten, werden gezegend.

Christus neemt de tijd voor wie onaanzienlijk is. Zijn discipelen hielden de kinderen tegen op de weg naar Jeruzalem, maar Hij nam hen in Zijn armen. Wat Hij voor kleinen over heeft, leert ook ons hoe wij met kleinen omgaan. Jezus had kort tevoren gezegd: "En zo wie zodanig een kindeken ontvangt in Mijn Naam, die ontvangt Mij" (Mattheüs 18:5). In de gemeente zijn kinderen dus geen bijzaak. Het zijn mensen die de Heere Zelf tot Zich roept.