De rijke jongeling

De geschiedenis van de rijke jongeling staat in Mattheüs 19:16-26. Jezus is van Galilea vertrokken en over de Jordaan gekomen, in de landpalen van Judea (Mattheüs 19:1). Hij is op weg naar Jeruzalem (Mattheüs 20:17). Vlak daarvoor heeft Hij de kinderen gezegend die bij Hem gebracht werden (Jezus zegent de kinderen).

Wat vroeg de rijke jongeling aan Jezus?

Er kwam iemand naar Jezus toe met een vraag: "Goede Meester! wat zal ik goeds doen, opdat ik het eeuwige leven hebbe"? (Mattheüs 19:16). Jezus antwoordde met een wedervraag: "Wat noemt gij Mij goed? Niemand is goed dan Een, namelijk God" (Mattheüs 19:17). Daarna wees Hij hem op de geboden. Toen de man vroeg welke, noemde Jezus: niet doden, geen overspel doen, niet stelen, geen valse getuigenis geven, vader en moeder eren, en de naaste liefhebben als zichzelf (Mattheüs 19:18-19).

Waarom ging de rijke jongeling bedroefd weg?

De jongeling zei dat hij dit alles van zijn jonkheid af had onderhouden, en hij vroeg wat hem nog ontbrak (Mattheüs 19:20). Jezus antwoordde: "Zo gij wilt volmaakt zijn, ga heen, verkoop wat gij hebt, en geef het den armen, en gij zult een schat hebben in de hemel; en kom herwaarts, volg Mij" (Mattheüs 19:21). Toen de jongeling dat hoorde, ging hij bedroefd weg, "want hij had vele goederen" (Mattheüs 19:22).

Wat betekent een kameel door het oog van een naald?

Daarna zei Jezus tegen Zijn discipelen dat een rijke bezwaarlijk in het Koninkrijk der hemelen zal ingaan. En Hij zei erbij: "Het is lichter, dat een kemel ga door het oog van een naald, dan dat een rijke inga in het Koninkrijk Gods" (Mattheüs 19:24). De Statenvertaling schrijft kemel; wij zeggen kameel. Een van de grootste dieren die men in het land kende, en het kleinste gaatje dat men kende: dat gaat niet. In het Nederlands zegt men dat iemand door het oog van de naald kroop als iets maar net goed ging. Jezus zegt meer: het gaat niet.

Wie kan dan zalig worden?

De discipelen werden zeer verslagen en vroegen wie dan zalig kon worden (Mattheüs 19:25). Jezus zag hen aan en zei: "Bij de mensen is dat onmogelijk, maar bij God zijn alle dingen mogelijk" (Mattheüs 19:26). Daarop vroeg Petrus wat zij zouden ontvangen, die alles verlaten hadden en Jezus gevolgd waren (Mattheüs 19:27). Over de jongeling vertelt de Bijbel na zijn weggaan niets meer.

Mattheüs, Markus en Lukas vertellen deze ontmoeting alle drie (Markus 10:17-27 en Lukas 18:18-27). Alleen Mattheüs noemt de man een jongeling. Lukas noemt hem een zeker overste en zegt dat hij zeer rijk was (Lukas 18:18 en Lukas 18:23). Markus vertelt dat hij naar Jezus toe liep en voor Hem op de knieën viel, en dat Jezus de man aanzag en liefhad (Markus 10:17 en Markus 10:21). Een naam geeft geen van de drie. De geboden die Jezus noemt, komen uit de tweede tafel van de wet, aangevuld met het gebod van de naastenliefde. Een uitleg van het hele hoofdstuk staat bij Mattheüs 19.

De jongeling vroeg wat hij goeds moest doen. Jezus wees hem eerst naar God: "Niemand is goed dan Een, namelijk God" (Mattheüs 19:17). Goed begint niet bij wat een mens doet, maar bij Wie God is. Daarna wees Jezus op de geboden. De jongeling meende dat hij ze gehouden had. Maar toen Jezus de jongeling riep om alles los te laten en Hem te volgen, bleek zijn bezit hem meer waard dan de Heere. Veel uitleggers zien hier het eerste gebod geraakt: "Gij zult geen andere goden voor Mijn aangezicht hebben" (Exodus 20:3). Jezus zei elders: "gij kunt niet God dienen en den Mammon" (Mattheüs 6:24).

Jezus wijst hier geen weg aan om het eeuwige leven te verdienen door alles weg te geven. Het beeld van de kemel zegt juist dat geen mens zichzelf kan redden. Daarom ligt het zwaartepunt bij het laatste woord: bij God zijn alle dingen mogelijk. Wat bij mensen onmogelijk is, doet God. Paulus schrijft: "Want uit genade zijt gij zalig geworden door het geloof; en dat niet uit u, het is Gods gave" (Efeze 2:8).

Lukas laat kort daarna zien hoe God dat bij een andere rijke man deed. In Jericho kwam Jezus bij Zacheüs, en Zacheüs gaf de helft van zijn goederen aan de armen. Jezus zei: "Heden is dezen huize zaligheid geschied" (Lukas 19:9).

Het eeuwige leven is geen loon voor wie goed genoeg leeft. De jongeling vroeg wat hij moest doen, en hij ging weg met zijn goederen maar zonder het leven dat hij zocht. Wij hebben God niets aan te bieden. Maar wat bij mensen onmogelijk is, is bij God mogelijk, en wie zalig wil worden, mag het van Hem verwachten.

Wat wij bezitten, kan in ons hart de plaats innemen die alleen God toekomt. Markus geeft de woorden van Jezus zo weer: "Hoe zwaar is het, dat degenen, die op het goed hun betrouwen zetten, in het Koninkrijk Gods ingaan" (Markus 10:24). Daarom spreekt de Bijbel met ernst over rijkdom. De vraag is niet hoeveel wij hebben, maar waar wij ons vertrouwen op stellen.

De Heere Jezus roept ook nu: "kom herwaarts, volg Mij" (Mattheüs 19:21). De Bijbel vraagt niet van iedere gelovige om alles te verkopen; Zacheüs gaf de helft. Maar Christus vraagt wel het hele hart. Wie Hem volgt, heeft een schat in de hemel, en "waar uw schat is, daar zal ook uw hart zijn" (Mattheüs 6:21).