Filippus en de kamerling

Handelingen 8:26-40 vertelt hoe de evangelist Filippus op een verlaten weg een hoge beambte uit Ethiopië ontmoette, hem Jezus verkondigde en hem doopte. Door de vervolging na de dood van Stefanus werden de gelovigen uit Jeruzalem verstrooid, en Filippus predikte Christus in Samaria, waar grote blijdschap was (Handelingen 8:1-8). Deze Filippus is niet de apostel, maar een van de zeven mannen uit Handelingen 6:5.

Waarom moest Filippus naar de weg naar Gaza?

Na dat werk kreeg Filippus een opdracht van een engel van de Heere: "Sta op, en ga heen tegen het zuiden, op den weg, die van Jeruzalem afdaalt naar Gaza, welke woest is" (Handelingen 8:26). Een reden kreeg hij niet. Hij ging. Op die weg reisde een kamerling van Candace, de koningin van de Moren, die over haar hele schatkist ging. Hij was naar Jeruzalem gekomen om te aanbidden en was op de terugweg (Handelingen 8:27-28).

Wat las de kamerling uit Ethiopië?

De man zat op zijn wagen en las de profeet Jesaja. Toen zei de Geest tegen Filippus: "Ga toe, en voeg u bij dezen wagen" (Handelingen 8:29). Filippus liep erheen, hoorde hem Jesaja lezen en vroeg hem (Handelingen 8:30): "Verstaat gij ook, hetgeen gij leest"? De kamerling antwoordde eerlijk dat hij dat niet kon als niemand het hem uitlegde, en hij vroeg Filippus naast hem te komen zitten. Hij las het gedeelte dat wij kennen als Jesaja 53:7-8: "Hij is gelijk een schaap ter slachting geleid; en gelijk een lam stemmeloos is voor dien, die het scheert, alzo doet Hij Zijn mond niet open" (Handelingen 8:32).

Hoe verkondigde Filippus hem Jezus?

De kamerling vroeg van wie de profeet dit zei: van zichzelf, of van iemand anders (Handelingen 8:34). Daarop staat er dat Filippus "deed zijn mond open en beginnende van diezelfde Schrift, verkondigde hem Jezus" (Handelingen 8:35). Lukas vertelt niet wat Filippus precies zei. Uit de vraag die volgt, mag men opmaken dat ook de doop ter sprake kwam.

Wat verhinderde de kamerling gedoopt te worden?

Onderweg kwamen zij bij water. De kamerling zei: "Ziedaar water; wat verhindert mij gedoopt te worden" (Handelingen 8:36)? Filippus antwoordde dat het mocht als hij van ganser harte geloofde, en de kamerling beleed: "Ik geloof, dat Jezus Christus de Zoon van God is" (Handelingen 8:37). Hij liet de wagen stilhouden. Beiden daalden af in het water, en Filippus doopte hem (Handelingen 8:38).

Waarom reisde de kamerling verder met blijdschap?

Toen zij uit het water kwamen, nam de Geest van de Heere Filippus weg. De kamerling zag hem niet meer, "want hij reisde zijn weg met blijdschap" (Handelingen 8:39). Zijn blijdschap hing niet aan Filippus, maar aan Christus, Die hij in de Schrift had leren kennen. Filippus werd gevonden te Azote en verkondigde het Evangelie in alle steden, tot hij in Cesarea kwam (Handelingen 8:40). Meer over het hele hoofdstuk leest u in de uitleg van Handelingen 8.

Het land van de Moren is in de Bijbel het rijk Kusj, ten zuiden van Egypte langs de Nijl, ongeveer in het noorden van het huidige Sudan. De Grieken noemden dat gebied Ethiopië; het is niet hetzelfde als het huidige land Ethiopië. Candace was waarschijnlijk geen eigennaam, maar de titel van de koninginnen van dat rijk. Een kamerling was een hoge hofbeambte. Het woord kon ook een gesneden man aanduiden, en zo iemand mocht volgens Deuteronomium 23:1 niet in de vergadering van de HEERE komen. Of dat voor deze man gold, zegt de tekst niet.

Lukas geeft Jesaja 53:7-8 in de vorm van de Griekse vertaling die toen veel gelezen werd. Daarom lopen Handelingen 8:32-33 en Jesaja 53 in de Statenvertaling niet woord voor woord gelijk. Azote is Asdod, een oude Filistijnse stad aan de kust.

In deze geschiedenis is het de Heere Die alles leidt. Een engel stuurt Filippus naar een woeste weg, de Geest zegt hem bij de wagen te gaan, en na de doop neemt de Geest van de Heere Filippus weer weg. Filippus verkondigt, maar God brengt de verkondiger en de zoeker op hetzelfde moment bij elkaar. Zo gaat het Woord verder, zoals Christus had gezegd: "zo te Jeruzalem, als in geheel Judea en Samaria, en tot aan het uiterste der aarde" (Handelingen 1:8). Na Jeruzalem en Samaria gaat het evangelie hier mee met een man uit een ver land in het zuiden.

Het hart van de geschiedenis is Jesaja 53. Filippus begint bij die tekst en verkondigt Jezus. Het lam dat zwijgend ter slachting wordt geleid, is Christus, Die "om onze overtredingen verwond" is (Jesaja 53:5). Zo legde de Heere Jezus Zelf na Zijn opstanding de Schriften uit, "hetgeen van Hem geschreven was" (Lukas 24:27; zie de uitleg van Jesaja 53). Het Oude Testament spreekt van Hem.

Hier wordt iets zichtbaar van de belofte aan buitenstaanders. Jesaja had beloofd dat de HEERE de vreemde en de gesnedene die zich aan Hem houden, in Zijn huis "een plaats en een naam" zou geven (Jesaja 56:5). En Psalm 68:32 zegt: "Morenland zal zich haasten zijn handen tot God uit te strekken". Veel uitleggers zien in deze kamerling een begin daarvan. Na zijn belijdenis wordt hij zonder uitstel gedoopt. De weg naar God loopt niet langs afkomst of positie, maar langs het geloof in Christus.

God zoekt mensen op die Hem zoeken. De kamerling had een lange reis gemaakt en las de Schrift zonder haar te verstaan. De Heere liet hem niet alleen met zijn vraag, maar zond iemand die hem Christus wees. Wie de Bijbel leest en vastloopt, mag dat eerlijk zeggen, zoals hij deed, en uitleg vragen. "Zo is dan het geloof uit het gehoor, en het gehoor door het Woord Gods" (Romeinen 10:17). Zie ook wat de Bijbel zegt over bijbellezen.

De Schrift spreekt van Christus. Filippus begon bij de tekst die de man voor zich had, en kwam bij Jezus uit. Zo mogen ook wij de Bijbel lezen: met de vraag van wie de profeet spreekt, en met de verwachting dat God Zelf ons de Zoon wil wijzen.

Het geloof in Christus geeft blijdschap. De kamerling verloor zijn leraar uit het oog en reisde toch met blijdschap verder. Zijn vreugde rustte op wat God aan de kamerling gegeven had, niet op de man die het bracht. Dat geldt ook voor wie nu tot geloof komt: de Heere blijft, ook als de mensen die Hij gebruikte verder trekken.