Ga naar hoofdinhoud

Berg Tabor in de Bijbel

Tabor (Hebreeuws, nu uitgesproken als Tavor; in de Statenvertaling Thabor). De betekenis van de naam is onzeker; sommigen verbinden hem met hoogte, maar zeker is dat niet. Josephus noemt de berg in het Grieks Itabyrion. De Arabische naam Djebel et-Toer betekent eenvoudig de berg.

De berg Tabor is een vrijstaande, ronde berg aan de noordoostrand van de vlakte van Jizreël, zo’n tien kilometer ten oosten van Nazareth. Daar verzamelde Barak op last van Debora tienduizend man tegen Sisera (Richteren 4:6). Een oude kerkelijke traditie wijst de Tabor aan als de berg van de verheerlijking.

Ook bekend als: Thabor, Tabor, Har Tavor, Djebel et-Toer, Itabyrion

Ligging

De Tabor ligt in Neder-Galilea, aan de noordoostkant van de vlakte van Jizreël, tussen Nazareth en het Meer van Galilea. De berg rijst bijna 600 meter boven de zeespiegel en ruim 400 meter boven de omringende vlakte op. Hij staat los van de bergen eromheen en is daardoor van ver te zien. In de tijd van Jozua lag hij op de grens van de stamgebieden Zebulon, Issaschar en Naftali (Jozua 19:12, 22, 34). Langs de voet liep de weg door de vlakte naar het noorden.

Vandaag

De berg bestaat nog en de identificatie is zeker: het is de Har Tavor in het noorden van Israël, in het Arabisch Djebel et-Toer. Op de top staan een rooms-katholieke basiliek van de Verheerlijking uit 1924 en een Grieks-orthodox klooster, gebouwd op resten van oudere kerken en kloosters. Dat de verheerlijking van Christus juist hier plaatsvond, is een overlevering en geen gegeven uit de Bijbel.

Geschiedenis

De Tabor komt in de Bijbel voor het eerst voor bij de verdeling van het land. De grens van Zebulon liep langs Chisloth-Thabor (Jozua 19:12), die van Issaschar reikte aan Thabor (Jozua 19:22) en die van Naftali liep langs Asnoth-Thabor (Jozua 19:34). De berg was dus een vast punt waar drie stammen elkaar raakten. Een stad Thabor in het gebied van Zebulon werd later aan de Levieten uit het geslacht van Merari gegeven (1 Kronieken 6:77). In de richterentijd werd Israël twintig jaar onderdrukt door Jabin, de koning van Hazor, en zijn krijgsoverste Sisera, die negenhonderd ijzeren wagens had (Richteren 4:2-3). De profetes Debora riep Barak en gaf hem het bevel van de HEERE: "Ga heen en trek op den berg Thabor, en neem met u tien duizend man" (Richteren 4:6). Op de steile helling waren de mannen van Naftali en Zebulon, te voet, vermoedelijk veilig voor de wagens in de vlakte. Toen Sisera bij de beek Kison stond, zei Debora: "Maak u op; want dit is de dag". Daarop staat er: "Zo trok Barak van den berg Thabor af, en tien duizend man achter hem" (Richteren 4:14). Het lied van Debora vertelt dat de beek Kison de vijanden wegspoelde (Richteren 5:21). Ook in de geschiedenis van Gideon speelt de Tabor mee. De Midianitische koningen Zebah en Tsalmuna hadden daar de broers van Gideon gedood (Richteren 8:18-19). Later noemen de profeten de berg. Jeremia vergeleek de komst van de koning van Babel met de Tabor die boven de bergen uitsteekt (Jeremia 46:18). Hosea verweet de priesters en het koningshuis dat zij een uitgespannen net op Thabor waren geworden (Hosea 5:1); wat daar precies gebeurde, zegt de tekst niet. De Thabor in Elon-Thabor (1 Samuël 10:3) is een andere plaats, op de weg naar Bethel. Buiten de Bijbel vertelt Josephus dat hij in de oorlog tegen Rome de top van de Tabor ommuurde. Al in de vierde eeuw noemen christelijke schrijvers de Tabor als berg van de verheerlijking. Later bouwden Byzantijnen en kruisvaarders er kerken en kloosters.

Betekenis in de Bijbel

De Tabor is in de Bijbel vooral de berg van de overwinning onder Debora en Barak. Daar begon de bevrijding uit de macht van Hazor. De Schrift legt de nadruk niet op de sterke ligging, maar op de HEERE. Debora wees Barak op de HEERE, met de vraag: "is de HEERE niet voor uw aangezicht henen uitgetogen" (Richteren 4:14). Psalm 83:10 en Hebreeën 11:32 komen op die overwinning terug, zonder de berg te noemen. In de Psalmen en de profeten wordt de Tabor een beeld. Psalm 89 spreekt over God als Schepper van noord en zuid en zegt: "Thabor en Hermon juichen in Uw Naam" (Psalm 89:13). De twee bergen staan voor het land in zijn volle breedte, dat zijn Maker prijst. Bij Jeremia staat de Tabor voor iets dat onmiskenbaar boven alles uitkomt (Jeremia 46:18). Hosea maakt de berg juist tot een plaats van schuld (Hosea 5:1). De evangeliën noemen de berg van de verheerlijking niet bij naam. Mattheüs spreekt van een hoge berg (Mattheüs 17:1), Petrus later van de heilige berg (2 Petrus 1:18). Dat de kerk dit voorval eeuwenlang met de Tabor verbond, heeft de naam van de berg in het christelijk spreken een eigen plaats gegeven. Het verhaal zelf staat op de pagina over de verheerlijking op de berg.

Sleutelgebeurtenissen op de berg Tabor

1

Grens van drie stammen

Bij de verdeling van het land raakt de grens van Issaschar aan de Thabor. Ook de grenzen van Zebulon en Naftali lopen langs de berg.

Jozua 19:22

2

Debora stuurt Barak de berg op

Debora roept Barak en zegt hem namens de HEERE met tienduizend man uit Naftali en Zebulon de Tabor op te trekken.

Richteren 4:6

3

Barak verzamelt het leger

Barak roept Zebulon en Naftali bijeen te Kedes en trekt met tienduizend man te voet op naar de Tabor; Debora gaat met hem mee.

Richteren 4:10

4

Barak daalt af naar de Kison

Op het woord van Debora trekt Barak van de berg af. De HEERE verslaat Sisera met al zijn wagens in de vlakte.

Richteren 4:14

5

De broers van Gideon gedood

Gideon vraagt Zebah en Tsalmuna naar de mannen die zij bij de Tabor doodden. Het blijken zijn eigen broers te zijn.

Richteren 8:18

Theologische betekenis

De Tabor leert dat de HEERE Zijn volk bevrijdt op Zijn tijd en op Zijn manier. Tegenover negenhonderd ijzeren wagens stond een leger te voet. De berg gaf bescherming, maar het beslissende woord kwam van God: "dit is de dag, in welken de HEERE Sisera in uw hand gegeven heeft" (Richteren 4:14). Het geloof gaat niet uit van eigen sterkte, zoals Psalm 20:8 zegt: "maar wij zullen vermelden van den Naam des HEEREN, onzes Gods". Hebreeën 11:32-34 noemt Barak daarom onder hen die door het geloof uit zwakheid krachten hebben gekregen. Psalm 89 wijst nog verder. Dezelfde bergen die getuige waren van oorlog, juichen in de Naam van God. De schepping is niet stom; zij is gemaakt om haar Maker te loven. Of de verheerlijking van Christus op de Tabor of op de Hermon plaatsvond, laat de Schrift open. Dat is leerzaam. De berg heet heilig om wat daar gezien en gehoord werd, niet om de plek zelf: de heerlijkheid van de Zoon en de stem van de Vader (2 Petrus 1:17-18). Het geloof hangt niet aan een plaats, maar aan het woord dat uit de wolk klonk: "Deze is Mijn geliefde Zoon, in Denwelken Ik Mijn welbehagen heb; hoort Hem" (Mattheüs 17:5).

Belangrijke bijbelteksten

De volgende bijbelgedeelten helpen u om de rol van de berg Tabor in de Schrift beter te begrijpen.

Veelgestelde vragen over de berg Tabor

Waar lag de berg Tabor?

De berg Tabor ligt in Neder-Galilea, aan de noordoostrand van de vlakte van Jizreël, zo’n tien kilometer ten oosten van Nazareth. Hij rijst bijna 600 meter boven de zeespiegel uit en staat los van de omliggende bergen. In de tijd van Jozua lag de Tabor op de grens van Zebulon, Issaschar en Naftali (Jozua 19:12, 22, 34). De berg bestaat nog: het is de Har Tavor in het noorden van Israël.

Wat betekent de naam Tabor?

De betekenis van de naam Tabor is onzeker. Sommigen verbinden hem met een woord voor hoogte, maar daar is geen zekerheid over. In het moderne Hebreeuws heet de berg Har Tavor, in het Arabisch Djebel et-Toer, wat eenvoudig de berg betekent. Josephus gebruikt in het Grieks de vorm Itabyrion.

Hoe heet de Tabor in de Statenvertaling?

De Statenvertaling schrijft Thabor, met th, zoals in Richteren 4:6: "Ga heen en trek op den berg Thabor". De naam komt ook voor in samenstellingen als Chisloth-Thabor en Asnoth-Thabor, plaatsen aan de voet of in de buurt van de berg (Jozua 19:12, 34). Tegenwoordig heet de berg Har Tavor.

Wat gebeurde er op de berg Tabor?

Op de Tabor verzamelde Barak op last van Debora tienduizend man uit Naftali en Zebulon. Van daaruit trok hij af naar de beek Kison, waar de HEERE Sisera en zijn ijzeren wagens versloeg (Richteren 4:6-16). Bij de Tabor doodden de Midianitische koningen Zebah en Tsalmuna de broers van Gideon (Richteren 8:18-19). Volgens een oude overlevering vond hier ook de verheerlijking van Christus plaats.

Is de Tabor de berg van de verheerlijking?

Dat weten wij niet zeker. De evangeliën spreken alleen van een hoge berg (Mattheüs 17:1, Markus 9:2). Al in de vierde eeuw noemden christelijke schrijvers de Tabor, en daarom staat er nu een kerk van de Verheerlijking op de top. Andere uitleggers denken aan de Hermon, omdat de Heere Jezus kort tevoren bij Caesarea Filippi was. Daarnaast wijzen sommigen erop dat de top in die tijd bewoond of versterkt was; Josephus ommuurde hem later in de oorlog tegen Rome.

Waarom verzamelde Barak zijn leger op de Tabor?

Debora gaf Barak dat bevel namens de HEERE (Richteren 4:6). Op de steile helling waren de mannen te voet vermoedelijk veilig voor de negenhonderd ijzeren wagens van Sisera, die in de vlakte sterk waren, en vanaf de top was de vlakte te overzien. De Bijbel schrijft de overwinning echter niet aan de ligging toe, maar aan de HEERE, Die voor Barak uittrok (Richteren 4:14-15).

Is Elon-Thabor hetzelfde als de berg Tabor?

Nee. Elon-Thabor (1 Samuël 10:3) betekent eik of terebint van Tabor en lag op de weg naar Bethel, in het gebied van Benjamin. Samuël zei tot Saul dat hij daar drie mannen zou ontmoeten die opgingen naar Bethel. De precieze plek is onbekend, maar zij lag ver ten zuiden van de berg in Galilea. Ook de Levietenstad Thabor in Zebulon (1 Kronieken 6:77) was een stad en niet de berg zelf.

Wat betekent "Thabor en Hermon juichen in Uw Naam"?

Psalm 89:13 zegt: "Thabor en Hermon juichen in Uw Naam". De dichter noemt twee bekende bergen in het noorden van het land, de lage, ronde Tabor en de hoge, besneeuwde Hermon. Samen staan zij voor de hele schepping die God als Maker eert. De psalm gaat verder over de kracht en de trouw van God aan Zijn verbond met David.

Wat is er vandaag op de berg Tabor te zien?

Op de top van de Tabor staan een rooms-katholieke basiliek van de Verheerlijking uit 1924 en een Grieks-orthodox klooster. Daaronder en ernaast liggen resten van kerken en kloosters uit de Byzantijnse tijd en de tijd van de kruisvaarders. Een weg met veel bochten leidt naar boven. Vanaf de top is de vlakte van Jizreël tot aan de Karmel te overzien.

Bijbelverhalen op de berg Tabor

Gerelateerde plaatsen

Bijbelse personen verbonden aan de berg Tabor

Bijbelhoofdstukken die zich op de berg Tabor afspelen

Leer meer over de berg Tabor met AI BijbelAssistent

Wilt u dieper ingaan op de geschiedenis, de bijbelteksten of de theologische betekenis van de berg Tabor? Onze AI-assistent helpt u verder.

Verdiep u verder