Baruch in de Bijbel
Baruch (בָּרוּךְ, Hebreeuws) - “Gezegend”
Wie was Baruch?
Baruch, de zoon van Nerija, was de schrijver en vertrouweling van de profeet Jeremia, rond 600 v.Chr. Hij schreef de profetieën van Jeremia op een boekrol en las die voor in de tempel. Toen koning Jojakim de rol verbrandde, schreef Baruch hem opnieuw (Jeremia 36:32).
Baruch komt alleen voor in het boek Jeremia: in hoofdstuk 32, hoofdstuk 36, hoofdstuk 43 en het korte hoofdstuk 45, dat helemaal aan hem gewijd is. Vaak heet hij "Baruch, de zoon van Nerija" (Jeremia 36:8), eenmaal met zijn grootvader erbij: "den zoon van Machseja" (Jeremia 32:12). In Jeremia 36:26 en 36:32 heet hij "den schrijver Baruch". De lijn van zijn verhaal is die van een trouwe helper. Hij schreef de woorden op die Jeremia hem dicteerde, las ze voor waar Jeremia niet kon komen en schreef ze opnieuw toen de koning de eerste rol verbrand had. Tijdens het beleg van Jeruzalem bewaarde hij de koopbrief van het veld bij Anathoth. Na de val van de stad beschuldigden de oversten hem ervan Jeremia op te hitsen, en zij namen beiden mee naar Egypte (Jeremia 43:2-7). Daarna zwijgt de Bijbel over hem. Tussen die gebeurtenissen staat Jeremia 45, een kort woord van God aan Baruch persoonlijk. Het laat een kant zien die de andere hoofdstukken niet tonen: Baruch was moe en klaagde dat hij geen rust vond. Niet te verwarren met Baruch, de zoon van Zabbai, die onder Nehemia de muur van Jeruzalem herstelde (Nehemia 3:20), met de Baruch die het verbond ondertekende (Nehemia 10:6) of met de Baruch uit het geslachtsregister van Nehemia 11:5. Die leefden ruim een eeuw later. Het apocriefe boek Baruch draagt wel zijn naam, maar hoort niet bij de canon.
Historische context
Baruch leefde rond 600 voor Christus, in de laatste decennia van het koninkrijk Juda. Het vierde jaar van Jojakim, waarin hij de eerste rol schreef (Jeremia 36:1-4), wordt meestal gedateerd op 605 voor Christus. Dat was het jaar waarin Babel onder Nebukadnezar Egypte versloeg en de grootmacht in de regio werd. Jeremia had al ruim twintig jaar gesproken, sinds de dagen van Josia (Jeremia 36:2), en moest die woorden nu op schrift stellen. Een schrijver was een geschoolde vakman, die met inkt op een rol schreef (Jeremia 36:18) en akten opstelde en bewaarde. Baruch las de rol voor in de kamer van Gemarja, de zoon van Safan (Jeremia 36:10), uit een familie die Jeremia vaker steunde (vergelijk Jeremia 26:24). Seraja, de zoon van Nerija en kleinzoon van Machseja, was een hoge ambtenaar van koning Zedekia (Jeremia 51:59). Omdat vader en grootvader dezelfde zijn, zien veel uitleggers in Seraja de broer van Baruch. Dat wijst op een aanzienlijke familie. Baruch las de rol voor in het vijfde jaar van Jojakim, in de negende maand, op een vastendag (Jeremia 36:9). De koning zat in zijn winterhuis bij een vuur en verbrandde de rol stuk voor stuk (Jeremia 36:22-23). Bijna twintig jaar later, in het tiende jaar van Zedekia, belegerde het leger van Babel Jeruzalem en zat Jeremia gevangen in het voorhof der bewaring (Jeremia 32:1-2). Daar kocht hij het veld van zijn neef Hanameel. Baruch moest de koopbrieven in een aarden vat leggen; documenten in aardewerk bewaren is bekend uit vondsten in het oude Midden-Oosten. Na de val van Jeruzalem in 587 of 586 voor Christus en de moord op de landvoogd Gedalia trok een groep naar Egypte, naar Tachpanhes in de oostelijke Nijldelta (Jeremia 43:7). Daar eindigt wat de Bijbel over Baruch zegt. Een kleizegelafdruk die in de jaren zeventig door de archeoloog Nahman Avigad werd gepubliceerd, noemt Berechjahu, zoon van Nerijahu, de schrijver. Die afdruk komt uit de antiekhandel en wordt door verschillende onderzoekers voor vervalst gehouden.
Karaktereigenschappen
+Positieve eigenschappen
- Nauwgezet: hij schreef de woorden op zoals Jeremia ze uitsprak (Jeremia 36:18)
- Moedig: hij las de rol voor in het huis des HEEREN en daarna voor de vorsten (Jeremia 36:10, 15)
- Volhardend: na de verbranding schreef hij alles opnieuw (Jeremia 36:32)
- Trouw: hij bleef aan de zijde van Jeremia, ook toen men hen samen naar Egypte meevoerde (Jeremia 43:6)
−Zwakke kanten
- Moedeloos onder zijn taak: hij klaagde dat hij geen rust vond (Jeremia 45:3)
- Liep het gevaar grote dingen voor zichzelf te zoeken (Jeremia 45:5)
Theologische betekenis
De Schrift laat in Jeremia 36 zien hoe het profetische woord een boek werd. God gaf Jeremia de opdracht om te schrijven, en Baruch schreef "uit den mond van Jeremia alle woorden des HEEREN" (Jeremia 36:4). Toen Jojakim de rol verbrandde, was dat geen einde: God liet een nieuwe rol schrijven, "en tot dezelve werden nog veel dergelijke woorden toegedaan" (Jeremia 36:32). Gods woord laat zich niet vernietigen; Jesaja 40:8 zegt het in andere woorden. De tekst zegt niet hoeveel van het huidige boek Jeremia door Baruch is opgeschreven. Veel uitleggers denken dat hij ook de verhalende gedeelten over Jeremia heeft vastgelegd, maar dat blijft een vermoeden. Jeremia 45 is uitzonderlijk: midden in het grote boek staat een kort woord voor één helper. Baruch klaagde: "Wee nu mij, want de HEERE heeft droefenis tot mijn smart gedaan" (Jeremia 45:3). God weerlegt die klacht niet, maar plaatst haar in het grotere geheel. Hijzelf breekt af wat Hij gebouwd heeft, met woorden die teruggaan op de roeping van Jeremia (Jeremia 1:10). Te midden van dat oordeel moest Baruch geen grote dingen voor zichzelf zoeken. De belofte is sober: zijn ziel zou hem tot een buit zijn. Dezelfde uitdrukking klinkt bij Ebed-melech (Jeremia 39:18) en in de oproep om naar de Chaldeeën uit te gaan (Jeremia 21:9). Wie het oordeel overleefde, had dat aan Gods genade te danken. De koopbrief in het aarden vat (Jeremia 32:14) is een teken van hoop. Juist toen Jeruzalem belegerd werd en op het punt stond te vallen, liet God bewaren wat bewees dat er weer velden gekocht zouden worden. Baruch bewaarde zo letterlijk de belofte van herstel.
Naamsbetekenis
Oorspronkelijke naam
Baruch (בָּרוּךְ, Hebreeuws)
Betekenis
Gezegend
Betekenis van de naam Baruch: grondwoord, uitspraak en wie de naam droegen
Sleutelmomenten
Schrijver van de rol
In het vierde jaar van Jojakim geeft God Jeremia opdracht al Zijn woorden op te schrijven. Jeremia roept Baruch, die alles uit zijn mond op een boekrol schrijft.
Jeremia 36:4
Een woord voor Baruch
Baruch klaagt dat hij moe is van zijn zuchten en geen rust vindt. God antwoordt dat Hij afbreekt wat Hij gebouwd heeft, dat Baruch geen grote dingen moet zoeken, maar dat hij zijn leven zal behouden.
Jeremia 45:1-5
Voorlezing in de tempel
Op een vastendag leest Baruch de rol voor in de kamer van Gemarja, voor het hele volk. Daarna laten de vorsten hem komen en lezen; geschrokken raden zij hem aan zich met Jeremia te verbergen.
Jeremia 36:8-19
De tweede rol
Koning Jojakim snijdt de rol in stukken en verbrandt hem, en geeft bevel Baruch en Jeremia te vangen. God verbergt hen. Baruch schrijft de woorden opnieuw op, met nog veel meer erbij.
Jeremia 36:21-32
De koopbrief
Tijdens het beleg koopt de gevangen Jeremia een veld bij Anathoth. Hij geeft de koopbrieven aan Baruch, die ze in een aarden vat moet bewaren: er zullen weer velden gekocht worden in dit land.
Jeremia 32:6-15
Meegevoerd naar Egypte
Johanan en de oversten noemen Jeremia een leugenaar en beschuldigen Baruch ervan hem op te hitsen. Zij nemen het overblijfsel van Juda, Jeremia en Baruch mee naar Tachpanhes in Egypte.
Jeremia 43:2-7
Belangrijke bijbelteksten
De volgende bijbelgedeelten zijn van belang om het leven en de rol van Baruch beter te begrijpen.
Jeremia 36:4
“Toen riep Jeremia Baruch, den zoon van Nerija; en Baruch schreef uit den mond van Jeremia alle woorden des HEEREN, die Hij tot hem gesproken had, op een rol des boeks.”
Het begin van Baruchs werk: in het vierde jaar van Jojakim worden de profetieën van Jeremia op schrift gesteld.
Jeremia 36:18
“En Baruch zeide tot hen: Uit zijn mond las hij tot mij al deze woorden, en ik schreef ze met inkt in dit boek.”
Baruchs antwoord aan de vorsten, die willen weten hoe de rol tot stand kwam. Het is een van de weinige keren dat hij zelf aan het woord is.
Jeremia 36:32
“Jeremia dan nam een andere rol, en gaf ze aan den schrijver Baruch, den zoon van Nerija; die schreef daarop, uit den mond van Jeremia, al de woorden des boeks, dat Jojakim, de koning van Juda, met vuur verbrand had; en tot dezelve werden nog veel dergelijke woorden toegedaan.”
De koning verbrandde de rol, maar het woord bleef. De tweede rol werd zelfs uitgebreider dan de eerste.
Jeremia 32:14
“Zo zegt de HEERE der heirscharen, de God Israels: Neem deze brieven, dezen koopbrief, zo den verzegelden als dezen open brief, en doe ze in een aarden vat, opdat zij vele dagen mogen bestaan.”
Tijdens het beleg moet Baruch de koopbrieven van het veld bij Anathoth bewaren, als teken dat er na het oordeel herstel komt.
Jeremia 45:3
“Gij zegt: Wee nu mij, want de HEERE heeft droefenis tot mijn smart gedaan; ik ben moede van mijn zuchten, en vind geen rust!”
God herhaalt de klacht van Baruch zelf. Het laat zien dat Hij de vermoeidheid van de schrijver kende.
Jeremia 45:5
“En zoudt gij u grote dingen zoeken? Zoek ze niet; want zie, Ik breng een kwaad over alle vlees, spreekt de HEERE; maar Ik zal u uw ziel tot een buit geven, in alle plaatsen, waar gij zult henentrekken.”
Geen belofte van eer of succes, maar van bewaring: waar Baruch ook heen zou gaan, zijn leven zou gespaard blijven.
Tijdperiode
~600 v.Chr.
Baruch leefde in de tijd van het Oude Testament.
Gerelateerde personen
Lessen voor vandaag
Baruch preekte niet zelf; hij schreef op, las voor en bewaarde. Toch is het werk van Jeremia mede door hem tot ons gekomen. Werk dat weinig gezien wordt, is in Gods hand niet minder waard. Toen de koning de rol verbrandde, begon Baruch opnieuw, met hetzelfde geduld als de eerste keer. Wie merkt dat zijn werk tevergeefs lijkt, mag weten dat Gods woord niet met een rol in het vuur verdwijnt. Wat de mens vernietigt, kan God opnieuw laten schrijven. Baruch klaagde dat hij geen rust vond, en God nam die klacht serieus genoeg om er een eigen woord aan te wijden. God verweet Baruch zijn zuchten niet, maar sprak hem aan. Wij mogen onze vermoeidheid daarom eerlijk bij God brengen, ook als wij Hem dienen. God zei tegen Baruch dat hij geen grote dingen voor zichzelf moest zoeken. In een tijd van oordeel was het genoeg dat hij zijn leven behield. Ook voor ons kan het een bevrijding zijn niet naar eigen grootheid te jagen, maar tevreden te zijn met Gods bewaring.
Bijbelse plaatsen
Veelgestelde vragen over Baruch
Wie was Baruch in de Bijbel?
Wat betekent de naam Baruch?
Waar staat Baruch in de Bijbel?
Wat is het boek Baruch?
Hoort het boek Baruch bij de Bijbel?
Wat gebeurde er met de rol die Baruch schreef?
Wat zei God tegen Baruch in Jeremia 45?
Heeft Baruch het boek Jeremia geschreven?
Is Baruch uit Jeremia dezelfde als Baruch uit Nehemia?
Wat kunnen wij leren van Baruch?
Stel een vraag over Baruch
Wilt u meer weten over Baruch? Onze AI-gestuurde assistent helpt u met achtergrond, context en diepere inzichten uit de Bijbel.
Stel een vraag over BaruchVerdiep u verder
Bijbelse tijdlijn
Bekijk Baruch in de context van de bijbelse geschiedenis.
Bijbelse onderwerpen
Ontdek thema's die verbonden zijn met het leven van Baruch.
Lees de Bijbel
Lees het verhaal van Baruch in de Bijbel.
Bijbeluitleg
Lees commentaar en uitleg bij de bijbelgedeelten over Baruch.
AI BijbelAssistent
Stel uw vragen over Baruch aan onze AI-assistent.
Woordstudie
Bestudeer de oorspronkelijke betekenis van bijbelse namen en begrippen.
Heidelbergse Catechismus
Ontdek de gereformeerde leer over bijbelse personen en thema's.