Anathoth in de Bijbel

Anathoth lag in het gebied van de stam Benjamin, ongeveer vijf kilometer ten noordoosten van Jeruzalem. De naam leeft voort in het dorp Anata op de Westelijke Jordaanoever. De oude stad wordt meestal gezocht op de heuvel Ras el-Kharrubeh vlak bij dat dorp; sommige onderzoekers denken aan Anata zelf of een plek in de buurt. Dat de stad in deze omgeving lag, is waarschijnlijk; de precieze plek is niet zeker.

Dat weten wij niet zeker. De naam is in het Hebreeuws een meervoudsvorm. Veel onderzoekers verbinden hem met Anath, een godin die in Kanaän werd vereerd, zodat de naam van vóór de Israëlitische tijd zou stammen. Dat is een gangbare verklaring, geen vaststaand feit. De Bijbel geeft zelf geen uitleg van de naam. Een inwoner van de stad heet in de Statenvertaling een Anathothiet (Jeremia 29:27).

De HEERE kondigde aan dat Hanameel, de zoon van Jeremia’s oom, hem zijn veld bij Anathoth zou aanbieden, omdat Jeremia het recht van lossing had (Jeremia 32:7). Het gebeurde terwijl Jeruzalem door het leger van Babel werd belegerd en Jeremia gevangen zat. Hij betaalde zeventien zilveren sikkels en liet de koopbrieven in een aarden vat bewaren. Het was een teken: "Er zullen nog huizen, en velden, en wijngaarden in dit land gekocht worden" (Jeremia 32:15).

De stad komt voor in Jozua 21:18 en 1 Kronieken 6:60 als priesterstad, in 1 Koningen 2:26 bij de verbanning van Abjathar, in Jesaja 10:30, en vooral bij Jeremia: Jeremia 1:1, 11:21-23, 29:27 en het hele verhaal van de akker in Jeremia 32. Na de ballingschap wordt zij genoemd in Ezra 2:23, Nehemia 7:27 en Nehemia 11:32. De helden Abiëzer en Jehu worden Anathothieten genoemd.

Zij wilden dat Jeremia ophield met profeteren in de Naam des HEEREN, en dreigden dat hij anders door hun handen zou sterven (Jeremia 11:21). Jeremia had niet geweten dat zij plannen tegen hem smeedden, totdat de HEERE het hem liet zien (Jeremia 11:18-19). Ook zijn eigen familie handelde trouweloos tegen hem (Jeremia 12:6). De HEERE kondigde over de mannen van Anathoth een jaar van bezoeking aan (Jeremia 11:22-23).

Abjathar was priester onder David en had zijn akkers in Anathoth. Na de dood van David koos hij de kant van Adonia. Salomo zette hem daarom af en stuurde hem naar Anathoth, maar spaarde zijn leven omdat hij de ark voor David had gedragen en diens verdrukking had gedeeld (1 Koningen 2:26). Daarmee werd volgens 1 Koningen 2:27 het woord over het huis van Eli in Silo vervuld. Of Jeremia van Abjathar afstamde, zegt de Bijbel niet.

Ja. Naast de stad noemt de Bijbel twee mannen met deze naam: Anathoth, een zoon van Becher en kleinzoon van Benjamin (1 Kronieken 7:8), en Anathoth, een van de hoofden van het volk die het verbond onder Nehemia ondertekende (Nehemia 10:19). Die personen moeten niet verward worden met de stad. Of de naam van de stad en de personen met elkaar samenhangen, is niet bekend.