De maanzieke jongen

Markus 9:14-29 en Mattheüs 17:14-21 vertellen wat er gebeurde toen de Heere Jezus met Petrus, Jakobus en Johannes van de berg afkwam waar Hij voor hun ogen verheerlijkt was (zie De verheerlijking op de berg). Ook Lukas 9:37-43 vertelt deze geschiedenis.

Wat gebeurde er toen Jezus van de berg kwam?

Beneden stond een grote schare rond de andere discipelen, en enige Schriftgeleerden twistten met hen. Toen de mensen Jezus zagen, liepen zij verbaasd naar Hem toe (Markus 9:14-15). Jezus vroeg waarover zij twistten. Een man uit de schare antwoordde dat hij zijn zoon gebracht had, die een stomme geest had. Waar de geest hem aangreep, scheurde hij hem; de jongen schuimde, knerste met zijn tanden en verdorde (Markus 9:17-18). Mattheüs noemt de jongen maanziek en zegt dat hij vaak in het vuur en in het water viel (Mattheüs 17:15). De discipelen hadden de geest niet kunnen uitwerpen.

Jezus antwoordde: "O ongelovig geslacht, hoe lang zal Ik nog bij ulieden zijn, hoe lang zal Ik u nog verdragen? Brengt hem tot Mij" (Markus 9:19). Zodra de jongen Jezus zag, wierp de geest hem op de grond, en hij wentelde zich schuimend. Jezus vroeg de vader hoe lang dit al zo was. Van zijn kindsheid af, zei de vader. Vaak had de geest hem in het vuur en in het water geworpen om hem te verderven (Markus 9:20-22).

Wat zei de vader van de maanzieke jongen tegen Jezus?

De vader smeekte of Jezus, als Hij iets kon, met ontferming wilde helpen. Jezus gaf dat "als" terug aan de vader: "Zo gij kunt geloven, alle dingen zijn mogelijk dengene, die gelooft" (Markus 9:23). Terstond riep de vader met tranen: "Ik geloof, Heere! kom mijn ongelovigheid te hulp" (Markus 9:24).

Hoe genas Jezus de maanzieke jongen?

Toen Jezus zag dat de schare toeliep, bestrafte Hij de onreine geest: "Gij stomme en dove geest! Ik beveel u, ga uit van hem, en kom niet meer in hem" (Markus 9:25). Roepend en de jongen hevig scheurend ging de geest uit. Het kind lag als dood, zodat velen zeiden dat het gestorven was. Maar Jezus greep hem bij de hand en richtte hem op, en hij stond op (Markus 9:26-27). Lukas zegt dat Jezus de jongen aan zijn vader teruggaf en dat allen verslagen waren over de grootdadigheid Gods (Lukas 9:42-43).

Wat zei Jezus later tegen Zijn discipelen?

Later vroegen de discipelen Jezus alleen waarom zij het niet hadden gekund. Volgens Mattheüs wees Hij op hun ongeloof, sprak Hij over een geloof als een mosterdzaad en zei Hij dat dit geslacht niet uitvaart dan door bidden en vasten (Mattheüs 17:20-21). Ook bij Markus zegt Hij: "Dit geslacht kan nergens door uitgaan, dan door bidden en vasten" (Markus 9:29). Geslacht betekent hier: soort. Zie ook de uitleg bij Markus 9.

Het woord maanziek staat in Mattheüs 17:15. Het gaat, net als het Griekse woord in dat vers, terug op de maan, omdat men vroeger dacht dat zulke aanvallen met de maan te maken hadden. De Bijbel zelf legt dat verband niet. Bij deze jongen noemen de evangeliën een geest als oorzaak: Markus spreekt van een stomme en dove geest (Markus 9:25), Mattheüs zegt dat de duivel van hem uitging (Mattheüs 17:18). Sommigen denken bij de beschreven aanvallen aan epilepsie. Dat is een uitleg vanuit onze tijd, geen gegeven van de tekst.

Elders noemt Mattheüs bezetenen en maanzieken naast elkaar (Mattheüs 4:24). De Bijbel stelt dus niet elke ziekte gelijk aan bezetenheid.

Boven op de berg zagen drie discipelen de heerlijkheid van Christus. Aan de voet van de berg zagen allen de macht van de boze en de onmacht van mensen: Schriftgeleerden die twistten, discipelen die niets konden, en een vader met een kind dat al van jongs af gekweld werd. Pas toen Jezus kwam, veranderde er iets. Zijn woord "Brengt hem tot Mij" (Markus 9:19) staat in het midden van deze geschiedenis.

De woorden "alle dingen zijn mogelijk dengene, die gelooft" (Markus 9:23) worden soms gelezen alsof een sterk geloof alles kan afdwingen. Maar deze vader had geen sterk geloof. Hij beleed zijn ongelovigheid en vroeg de Heere om juist daar te helpen. Geloof is hier geen prestatie, maar een roepen naar Hem Die alles kan. Jezus zegt elders zelf: "alle dingen zijn mogelijk bij God" (Markus 10:27). Daarom is volgens Mattheüs een geloof als een mosterdzaad genoeg (Mattheüs 17:20). Veel uitleggers merken op dat de kracht niet ligt in de grootte van het geloof, maar in Hem op Wie het geloof ziet.

De onmacht van de discipelen wijst dezelfde kant op. Zij hadden eerder macht over de onreine geesten gekregen (Markus 6:7), maar nu lukte het niet. Jezus wijst op hun ongeloof en op bidden en vasten (Markus 9:29): op afhankelijkheid van God, niet op een gave die zij zelf in handen hadden. Meer over dit onderwerp leest u bij demonen.

De Heere Jezus wil dat de nood bij Hem gebracht wordt. Deze vader had al hulp gezocht bij de discipelen, zonder resultaat. Toch zei Jezus: "Brengt hem tot Mij" (Markus 9:19). Wie zelf geen raad weet met een kind, een ziekte of een macht die sterker is dan wij, mag daarmee naar Hem toe gaan, ook als anderen niet konden helpen.

Een zwak geloof is geen reden om weg te blijven. De vader zei niet dat hij genoeg geloofde; hij riep om hulp voor zijn ongelovigheid. Dat gebed mogen wij ook bidden. De Heere wees hem niet af, maar hielp de vader en zijn zoon. Meer over worstelen met geloof leest u bij twijfel.

Wie in Gods dienst staat, kan niets uit zichzelf. De discipelen moesten leren dat wat eerder gelukt was geen bezit was. Dat geldt ook voor ouders, voorgangers en kinderwerkers. Wij zijn aangewezen op gebed, en op Hem Die het werk doet.